thumb|200x150px|Logotyp David Bowie, właśc. David Robert Jones (ur. 8 stycznia 1947 w Londynie, zm. 10 stycznia 2016 w Nowym Jorku) – brytyjski piosenkarz, kompozytor, autor tekstów, multiinstrumentalista, producent muzyczny i aranżer, a także aktor, malarz i kolekcjoner sztuki.
Przyjął pseudonim artystyczny David Bowie, aby nie mylono go z wokalistą zespołu The Monkees o nazwisku Davy Jones.
Działalność w przemyśle muzycznym rozpoczął w 1962 i kontynuował do śmierci w 2016. Był główną postacią w muzyce popularnej przez ponad cztery dekady i był znany jako innowator, zwłaszcza w latach 70. XX wieku. Zyskał międzynarodową sławę dzięki charakterystycznemu barytonowi, eklektyzmowi pracy, głębi intelektualnej, a także opanowaniu gry na ponad trzynastu instrumentach. Oprócz swoich umiejętności muzycznych jest uznawany za symbol androgynicznego piękna, który był charakterystycznym elementem jego wizerunku, zwłaszcza w latach 70. i 80. XX wieku. Przeszedł do historii jako jeden z artystów rockowych z największą liczbą sprzedanych albumów w dziejach – łączny nakład ze sprzedaży wszystkich jego płyt wyniósł 140 mln egzemplarzy na całym świecie. Jako producent muzyczny pracował z artystami, takimi jak m.in. Lou Reed, Iggy Pop czy The Stooges.
W 1996 został umieszczony w Rock and Roll Hall of Fame. W 2002 zajął 29. miejsce na liście 100 najwybitniejszych Brytyjczyków według BBC. W 2004 zajął 39. miejsce na liście 100 najwybitniejszych artystów muzycznych wszech czasów i 23. miejsce na liście najlepszych piosenkarzy wszech czasów; obie zestawienia sporządziła redakcja magazynu „Rolling Stone”. W 2006 zajął 64. miejsce na liście 100 najlepszych metalowych wokalistów wszech czasów według „Hit Parader”. W 2011 jego utwór „Heroes” zajął 46. miejsce na liście 500 najlepszych piosenek w historii muzyki według „Rolling Stone”.
Życiorys Dzieciństwo Urodził się w Brixton w Londynie, ale większość dzieciństwa spędził w miasteczku Bromley. Jego matką była Margaret Mary Burns (1913-2001), ojcem – Hayward Stenton Jones. Miał chorego psychicznie przyrodniego brata, Terry’ego (zm. 1985).
Lata 60. thumb|Bowie (1967) W 1962 założył swój pierwszy zespół muzyczny. Kiedy miał 15 lat, zaczął grać na gitarze w lokalnych klubach młodzieżowych oraz na weselach. Karierę artystyczną rozpoczął jako wokalista i saksofonista w różnych zespołach bluesowych, m.in. The Lower Third. Nie udało mu się jednak odnieść żadnych sukcesów komercyjnych. Po tych doświadczeniach postanowił kontynuować karierę jako solista.
W 1967 pod pseudonimem wydał swój pierwszy album studyjny, zatytułowany po prostu David Bowie, który spotkał się z dość ciepłym przyjęciem krytyków, ale nie osiągnął sukcesu komercyjnego. Dwa lata później wydał kolejny album, również zatytułowany David Bowie (znany także jako Space Oddity, Man of Words, Man of Music), który także uzyskał przychylne recenzje, ale nie przełożyło się to na wysokie wyniki sprzedaży. Również w 1969 wydał utwór „Space Oddity” (Kosmiczna osobliwość), który nie zyskał uwagi mediów do czasu, kiedy został powtórnie wydany z okazji lądowania pierwszego człowieka na Księżycu. Wydana na albumie pod tym samym tytułem wersja „Space Oddity” znacznie różniła się od swego singlowego pierwowzoru. Towarzyszył jej również zupełnie inny teledysk.
Lata 70. mały|Bowie podczas programu muzycznego stacji ABC In Concert (1974) mały|Bowie podczas kręcenia zdjęć dla telewizji do video Rebel Rebel w AVRO’s TopPop (1974) Na kolejnym albumie, wydanym w 1970 The Man Who Sold the World, odrzucił folkową i akustyczną stylistykę jego pierwszych płyt. W nagraniu płyty wziął udział hardrockowy gitarzysta Mick Ronson, a cały album ma ciężkie brzmienie. Kontrowersyjna okładka albumu, na której Bowie ubrany jest w „sukienkę”, była zapowiedzią pierwszej publicznej persony Bowiego – androgynicznego, przybyłego z kosmosu Ziggy’ego Stardusta. Kostium zaprojektowany był przez awangardowego brytyjskiego kreatora mody Michaela Fisha.
Kolejna płyta, Hunky Dory (1971), była częściowym powrotem do akustyczno-folkowej stylistyki jego pierwszych albumów. Zawierała m.in. utwory: „Kooks” (dedykowany synowi Bowiego, Duncanowi) i „The Bewlay Brothers” (częściowo autobiograficzny i również o jego bracie, Terrym). Na tym albumie złożył także hołd wielu artystom, którym zawdzięczał pomysły i natchnienie: „Song for Bob Dylan” (dedykowana Bobowi Dylanowi), „Andy Warhol” (Andy’emu Warholowi) i „Queen Bitch” (The Velvet Underground). Hunky Dory i przebojowy singiel z tej płyty „Life on Mars” okazały się sukcesami, podnosząc Bowiego do rangi supergwiazdy w Wielkiej Brytanii (w okresie 18 miesięcy w latach 1972–1973, cztery albumy Bowiego były w pierwszej dziesiątce tamtejszej listy przebojów płyt LP, miał on także 8 Top 10 przebojowych singli).
W 1972 wyprodukował solowy album Lou Reeda pt. Transformer. Również w 1972 wydał album pt. The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars, na którym rozwinął pomysł na wizerunek znany z The Man Who Sold the World. Ziggy… to płyta koncepcyjna, opowiadająca historię kariery kosmity, który przybył na Ziemię, gdzie stał się gwiazdorem rocka. Bowie silnie identyfikował się z postacią Ziggy’ego, w czasie tournée promującego tę płytę pojawiał się na konferencjach prasowych jako Ziggy i nie wychodził z roli, jaką dla siebie stworzył. Kariera Ziggy’ego skończyła się w czasie koncertu w 1973. Bowie obwieścił, że jest to jego ostatni koncert jako Ziggy.
Na swoim kolejnym, tym razem półkoncepcyjnym albumie pt. Aladdin Sane (1973), poruszył temat rozpadu współczesnego społeczeństwa. Największym przebojem z tej płyty był „Jean Genie” (często interpretowany jako opowieść o innym piosenkarzu, Iggym Popie), popularnością cieszyła się także nowa wersja przeboju zespołu The Rolling Stones, „Let’s Spend The Night Together”. Tytuł tego albumu stanowi grę słów nawiązującą do frazy A Lad Insane (Zwariowany chłopak).
Następny album Bowiego, Pin Ups (1973), to chłodno przyjęta przez krytykę, ale popularna wśród publiczności płyta z przeróbkami piosenek innych artystów. Największą popularność z tej płyty zdobył utwór „Sorrow”, który dotarł do trzeciego miejsca brytyjskiej listy przebojów. Na albumie pt. Diamond Dogs z 1974 powrócił do pomysłu albumu koncepcyjnego. W oryginalnym zamyśle ta płyta miała bazować na powieści George’a Orwella pt. Rok 1984, jednak Bowie nie uzyskał pozwolenia od potomków pisarza na użycie tej książki jako punktu wyjścia do swojego albumu. Motywy z tej książki przewijają się jednak na całym albumie, m.in. w tytułowym utworze, a także w piosenkach: „1984”, „Big Brother” czy jednym z największych przebojów Bowiego z tej płyty – „Rebel Rebel”. mały|Bowie i Cher (1975) W 1975 zadebiutował jako aktor rolą kosmity, który przybył na Ziemię w poszukiwaniu wody dla swojej planety, w filmie Nicolasa Roega Człowiek, który spadł na ziemię (The Man Who Fell to Earth, 1976). Jego pierwsza kreacja aktorska została dobrze przyjęta przez krytyków i była początkiem kariery aktorskiej Bowiego zarówno na ekranie, jak i na scenie teatralnej. W tym czasie artysta po raz pierwszy radykalnie zmienił swój wizerunek, porzucając glam rock i nagrywając w Ameryce album pt. Young Americans. Płyta brzmiała zupełnie inaczej niż poprzednie albumy Bowiego, została utrzymana w stylistyce białego soulu (blue-eyed soul) i była odpowiedzią tego artysty na amerykańską muzykę, którą usłyszał, przebywając w Stanach Zjednoczonych w czasie tournée związanym z płytą The Rise….
Jego nowa persona, niezmieniona na następnej płycie Station to Station (1976), to Thin White Duke, śpiewający, według określenia samego Bowiego, „plastikowy soul”. W tym czasie Bowie uzależnił się od kokainy i wielu krytyków przypisywało temu specyficzne brzmienie muzyki. Sam Bowie stwierdził kiedyś, że w ogóle nie pamięta sesji nagraniowej do albumu. Według muzyka w tamtym okresie miał „żywić się” jedynie mlekiem, czerwoną papryką i kokainą.
Trylogia berlińska mały|Bowie jako Thin White Duke w Maple Leaf Gardens w Toronto (1976) Pod koniec 1976, zainteresowany nowo powstającą muzyką niemiecką, Bowie przeniósł się do Berlina Zachodniego, gdzie nagrał dwa następne albumy i zajął się produkcją nagrań innych wykonawców, w szczególności Iggy’ego Popa. Station to Station stał się punktem wyjścia do następnego albumu Low (1977), który był pierwszym z trzech albumów nagranych w tak zwanej „trylogii berlińskiej” wspólnie z Brianem Eno. Utwory z Low zostały zainspirowane ówczesnym niemieckim rockiem (tzw. krautrock), a w szczególności muzyką grup Kraftwerk i Neu! (udział w projekcie zaproponowano Michaelowi Rotherowi, który był członkiem obu tych grup, ale ten odmówił). Piosenki z Low stosunkowo proste, z powtarzającymi się motywami muzycznymi, były odpowiedzią, reakcją Bowiego na popularny wtedy punk rock (jeden z proto punkowych artystów Nick Lowe nagrał płytę zatytułowaną Bowi jako formę podziękowania dla Bowiego). Druga strona Low zawierała utwory wyłącznie instrumentalne, m.in. kompozycję Bowiego i Briana Eno pt. „Warszawa”. Od tytułu tego utworu wzięła swoją nazwę brytyjska grupa Warsaw – znana szerzej pod późniejszym mianem Joy Division.
Następna płyta, Heroes (1977), nagrana m.in. z Robertem Frippem, zawierała muzykę zbliżoną do płyty poprzedniej, ale już nieco bardziej przystępną. Ogólny, bardzo przygnębiający nastrój był wyraźnie inspirowany nastrojem zimnej wojny panującym wtedy w Berlinie, symbolizowanym przez podzielone miasto, w którym Bowie wówczas mieszkał. Tytułowa piosenka została światowym przebojem i pozostaje jedną z najbardziej znanych kompozycji Bowiego. Ostatnia płyta w „trylogii berlińskiej”, Lodger (1979) została najchłodniej przyjęta przez fanów Bowiego jako trudno przystępna płyta, ale i ona zawierała utwory, które stały się przebojami – „D.J”, „Boys Keep Swinging” i „Look Back in Anger”.
Lata 80. W 1980 wydał album pt. Scary Monsters (and Super Creeps), który symbolicznie zamknął cykl wszystkich płyt Bowiego wydanych w poprzedniej dekadzie. Największym hitem z tego albumu została piosenka „Ashes to Ashes”, w której Bowie opowiada dalszy ciąg przygód „Majora Toma” z przeboju „Space Oddity”. W ironiczny sposób zdemaskował bohatera tej piosenki, jest to także jeden z wielu utworów w twórczości tego artysty, który zawiera autoironiczne i autobiograficzne wątki. Album odniósł sukces komercyjny w Wielkiej Brytanii, zajmując pierwsze miejsce na tamtejszej liście przebojów. mały|Bowie śpiewający „Glass Spider” (1987) Następna płyta, Let’s Dance (1983), była całkowicie nowym zwrotem w twórczości Bowiego. W przeciwieństwie do jego poprzednich płyt, Let’s… była od początku do końca pomyślana jako płyta komercyjna z łatwymi i przystępnymi piosenkami. Album ten został wyprodukowany przez Nile’a Rodgersa z grupy Chic. Utwór tytułowy z tej płyty uznawany jest ze jeden z rockowych standardów, a z płyty tej pochodzą też dwa inne przeboje: „Modern Love” i „China Girl” (ta ostatnia piosenka była wcześniej nagrana przez Iggy’ego Popa, który zresztą jest jej współautorem, a teledysk do wersji Bowiego był przez dłuższy czas na „czarnej liście” MTV z powodu zbyt śmiałych scen erotycznych). Let’s… był też kamieniem milowym w karierze gitarzysty Steviego Raya Vaughana, który grał na tej płycie, a później miał odbyć z Bowiem trasę koncertową Serious Moonlight Tour, ale opuścił ją po konflikcie dotyczącym honorarium, a jego miejsce zajął inny gitarzysta – Earl Slick. Let’s… pokazało też nowe wcielenie Bowiego, tym razem bez oficjalnej nazwy, Bowie kreował się na nienagannie ubraną supergwiazdę, eleganckiego gentlemana.
Pomiędzy Scary Monsters i Let’s Dance Bowie nagrał z zespołem Queen utwór „Under Pressure”, który był jego trzecim przebojem notowanym na pierwszym miejscu list przebojów.