mały|Mapa polityczna Antarktydy z zaznaczonymi roszczeniami terytorialnymi mały|Roszczenia terytorialne poszczególnych państw Na mocy art. 4 Traktatu Antarktycznego, który wszedł w życie w 1961 r., żadne z państw nie może zgłaszać w czasie obowiązywania traktatu roszczeń terytorialnych do obszarów znajdujących się na południe od 60°S. Jednak roszczenia, które zostały zgłoszone przed wejściem w życie traktatu nie zostały nim ani anulowane, ani negowane – przed wejściem postanowień Traktatu w życie roszczenia do fragmentów Antarktydy i wysp przyległych zgłosiło 7 państw: Argentyna, Australia, Chile, Francja, Norwegia, Nowa Zelandia i Wielka Brytania (z 12 państw założycielskich).

Traktat zawarty został bezterminowo, lecz zgodnie z art. 12 w każdej chwili może zostać zmieniony za jednomyślną zgodą stron pełnoprawnychObecnie liczba stron pełnoprawnych wynosi 29 z 53 państw członkowskich. Prawo głosu uzaleznione jest od posiadania stacji badawczej na Antarktydzie.. Po 30 latach obowiązywania (czyli od 1991 r.) możliwe jest zwołanie konferencji tych stron mogącej wprowadzić zmiany większością głosów, dotychczas zmiany takie nie nastąpiłySpotykane czasem twierdzenie, iż Traktat „zamrażał” roszczenia na lat 30, zaś Protokół Madrycki o ochronie środowiska z 1991 r. przedłużył ten termin o dalszych lat 50, jest błędne. Protokół ten nie wprowadził zmian do Traktatu, a okres 50 lat jest terminem obowiązywania, po którym możliwa będzie zmiana Protokołu większością głosów stron. Taka sytuacja będzie mogła mieć miejsce po 2048 r., bowiem Protokół wszedł w życie w 1998 r. (Protokół o ochronie środowiska do Układu w sprawie Antarktyki sporządzony w Madrycie 4 października 1991 r.)..

Większość z omawianych terytoriów to sektory Antarktydy wyznaczone przez południki, tworzące wycinek sfery ciągnący się od bieguna południowego aż po 60° szerokości geograficznej południowej. Wyjątek stanowi terytorium Norwegii, która w 1930 r. zdefiniowała tylko wschodnie i zachodnie granice swojego obszaru roszczeń (południowa i północna granica nie zostały zdefiniowane„Dronning Maud Land”. Norwegian Polar Institute.). Norwegia rości także sobie prawo do innego terytorium antarktycznego, niewielkiej Wyspy Piotra I. Roszczenia terytorialne Chile, Argentyny i Wielkiej Brytanii częściowo się nakładają.

W latach 1939–1945 III Rzesza rościła sobie prawa do części terytorium Ziemi Królowej Maud, zwanego Nową SzwabiąPrzegląd politologiczny, nr 1/2007, s. 74..

Roszczenia terytorialne Flaga Terytorium Państwo Południki Rok Wybrzeże Adeli od 142°02′E do 136°11′E 1924 border|50px Antarktyda Argentyńska od 25°W do 74°W 1943 Australijskie Terytorium Antarktyczne od 160°E do 142°02′Eoraz od 136°11′E do 44°38′E 1933 border|50px Chilijskie Terytorium Antarktyczne od 53°W do 90°W 1940 Brytyjskie Terytorium Antarktyczne od 20°W do 80°W 1908 Ziemia Królowej Maud od 44°38′E do 20°W 1939 Wyspa Piotra I 1929 Dependencja Rossa od 150°W do 160°E 1923 brak roszczeń (wycinek pomiędzy roszczeniami Chile i Nowej Zelandii) od 90°W do 150°W (poza Wyspą Piotra I)

Historyczne roszczenia Flaga Terytorium Państwo Południki Rok 50px Nowa Szwabia od 20°E 10°W 1939–1945

Możliwe roszczenia Zgodnie z postanowieniami układu podpisanego 30 kwietnia 1991 r. w Madrycie, rozszerzającego zawieszenie roszczeń terytorialnych do 2041 r., po tym czasie roszczenia do terytorium Antarktydy mogą zgłaszać: państwa zgłaszające roszczenia terytorialne przed 1959 r. (Argentyna, Australia, Chile, Francja, Norwegia, Nowa Zelandia i Wielka Brytania) państwa – pierwotni sygnatariusze Traktatu Antarktycznego (Belgia, Japonia, Południowa Afryka, Rosja, Stany Zjednoczone) państwa będące stronami konsultatywnymi traktatu w 1991 r. (Brazylia, Chiny, Ekwador, Finlandia, Hiszpania, Holandia, Indie, Korea Południowa, Niemcy, Peru, Polska, Szwecja, Urugwaj, Włochy)

Przypisy