200px|thumb|Taloyoak (2007) Boothia (ang. Boothia Peninsula, fr. Péninsule de Boothia; hist. Boothia Felix) – półwysep w arktycznej części Kanady, położony między zatoką Gulf of Boothia na wschodzie a Cieśniną Franklina na zachodzie; administracyjnie leży w terytorium Nunavut.

Nazwa Półwysep został nazwany przez Johna Rossa (1777–1856) w 1829 roku na cześć Felixa Bootha (1780–1850), który sfinansował prywatną ekspedycję arktyczną Rossa w poszukiwaniu Przejścia Północno-Zachodniego w latach 1829–1833.

Geografia Półwysep położony jest między zatoką Gulf of Boothia na wschodzie a Cieśniną Franklina na zachodzie w arktycznej części Kanady w terytorium Nunavut. Szeroki na ok. 195 km półwysep wcina się na około 275 km w Ocean Atlantycki. Na północy, od wyspy Somerset oddziela go wąska cieśnina Bellot Strait (o szerokości 2 km), a na południu przesmyk Isthmus of Boothia łączy go z kontynentalną częścią Kanady.

Położony na jego północnym krańcu Półwysep Murchisona () to najdalej wysunięty na północ obszar kontynentalnej części Ameryki Północnej.

Wnętrze półwyspu zajmuje porośnięta tundrą wyżyna (do 573 m n.p.m.) rozciągająca się na ponad 32 km². Środkową część półwyspu tworzą skały prekambryjskie otoczone przez niższe tereny zbudowane ze skal wapiennych.

Boothia jest słabo zaludniona – jedyną miejscowością jest Taloyoak na południowym krańcu półwyspu, która pełni rolę ośrodka turystycznego. Miejscowa ludność znana jest z wyrobów tradycyjnego rzemiosła.

Historia Półwysep został odkryty przez Johna Rossa (1777–1856) w 1829 roku podczas prywatnej wyprawy arktycznej. W 1830 roku uczestniczący w wyprawie wuja James Clark Ross (1800–1862) odkrył, że Boothia to półwysep, a nie wyspa. Rok później James Clark Ross jako pierwszy ustalił położenie północnego bieguna magnetycznego, który znajdował się wówczas w południowo-zachodniej części półwyspu Boothia – ówczesne współrzędne geograficzne bieguna to 70°05.3′N 96°46′W. W następnych latach na półwyspie lądowali kolejni polarnicy – John Franklin (1786–1847) i John Rae (1813–1893), który w 1847 roku potwierdził, że półwysep jest częścią kontynentalnej Kanady. Na Boothii przebywał również Roald Amundsen (1872–1928), który w 1904 roku przeprawił się na saniach wzdłuż wybrzeża zachodniego. Na półwyspie zimował kanadyjski polarnik Henry Larsen (1899–1964) podczas swojej przeprawy przez Przejście Północno-Zachodnie (1940–1942).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Półwyspy Nunavut