Blanka z Évreux, Blanka z Nawarry (fr. Blanche d’Évreux lub Blanche de Navarre), (2 kwietnia 1331, zm. 5 października 1398 w Neaufles-Saint-Martin) – królewna nawarska, córka Joanny II i Filipa d'Evreux, królowa Francji w 1350 jako druga żona króla Filipa VI Walezjusza.
Data urodzenia i pochodzenie W liście papieża ze stycznia 1350 Blanka jest opisywana jako kobieta w dziewiętnastym roku życia, co oznaczałoby, że najprawdopodobniej urodziła się w 1331 lub na początku 1332, jednak współczesny kronikarz odnotował, że w chwili ślubu liczyła osiemnaście lat. Urodziła się pomiędzy dwoma braćmi, którzy przyszli na świat w latach 1330 i 1332. Ponieważ znana jest jej dzienna i miesięczna data narodzin, Blanka urodziła się 2 kwietnia 1331. Była trzecią córką i czwartym dzieckiem Joanny II i Filipa d'Evreux. Miała ośmioro rodzeństwa, m.in. władcę Nawarry Karola II . Jej matka w 1328 objęła tron Nawarry, jednak w 1316 i w 1328 jako jedyna córka Ludwika Kłótliwego była pretendentką do tronu Francji, lecz z uwagi na skandal w wieży Nesle, której bohaterką była Małgorzata Burgundzka, a także płeć i wiek Joanny, odmówiono jej korony francuskiej. Ojciec Blanki jako wnuk króla Francji Filipa III również miał prawa do tronu.
Plany małżeńskie W 1340 Blanka została zaręczona z Ludwikiem II de Male, jednakże pięć lat później król Filip VI wycofał swoją aprobatę dla tego małżeństwa i Ludwik poślubił kuzynkę Blanki Małgorzatę, księżniczkę brabancką. Wobec zerwania tych zaręczyn matka Blanki rozważała wydanie jej za króla Kastylii Piotra Okrutnego, jednak i ten mariaż, mimo podpisania umowy przedmałżeńskiej 1 lipca 1345, nie doszedł do skutku. Kolejnym kandydatem na męża został dziedzic tronu Francji Jan Dobry, syn Filipa VI, który w 1328 odrzucił prawa sukcesyjne Joanny II do tronu francuskiego.
Małżeństwo z Filipem VI Ostatecznie 19 stycznia 1350 Filip VI, będący wdowcem po Joannie Kulawej (ciotce jej matki), sam poślubił Blankę. Małżeństwo nie trwało nawet ośmiu miesięcy i zakończyło się śmiercią Filipa 22 sierpnia 1350.
Blanka, która była tzw. królową królującą (reine regnante), a więc małżonką aktualnie panującego władcy Francji, zaledwie przez kilka miesięcy, pozostała królową wdową (reine douairière) aż przez 48 lat. Nazywana Belle Sagesse, cieszyła się wielkim autorytetem i szacunkiem na dworze. Przeniosła się do Neaufles-Saint-Martin koło Gisors w Normandii.
W październiku 1350 papież Klemens VI zaproponował, aby poślubiła swego byłego narzeczonego Piotra I Okrutnego. Jan Dobry poinformował papieża, iż jego macocha spodziewa się dziecka, więc małżeństwo nie może dojść do skutku.
W maju 1351 Blanka urodziła córkę Joannę, która zmarła w 1371.
Po narodzinach córki papież ponownie zaproponował małżeństwo pomiędzy nią a królem Kastylii; prosił o wstawiennictwo u wdowy po Karolu Pięknym i jednocześnie ciotki Blanki Joanny z Evreux, jednakże bezskutecznie.
Królowa-wdowa Blanka przeżyła swojego niedoszłego narzeczonego – Jana II Dobrego (zm. 1364) i jego syna – Karola V Mądrego (zm. 1380). Na dworze królewskim pojawiała się jedynie na szczególne okazje, np. w 1380 na koronację Karola VI Szalonego i w 1385 na powitanie narzeczonej króla – Izabeli Bawarskiej. Była mediatorką między jej bratem Karolem II Złym, królem Nawarry, a kolejnymi królami Francji. Została pochowana w bazylice Saint-Denis.
Utrzymywała dobre relacje ze swoją ciotką, królową wdową Joanną z Evreux, jak i jej córką Blanką, która była wdową po pasierbie Blanki Filipie Walezjuszu, a także z żoną swego brata, również Joanną (córką Jana Dobrego), i ze swoją młodszą siostrą Joanną, która w 1373 poślubiła Jana I, wicehrabiego Rohan.
Przypisy
Kategoria:Kapetyngowie Kategoria:Francuskie królowe Kategoria:Zmarli w 1398 Kategoria:Urodzeni w 1331