Angela Evelyn Bassett (ur. 16 sierpnia 1958 w Nowym Jorku) – amerykańska aktorka, reżyserka i producentka filmowa.
Laureatka Emmy, Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych, dwóch Złotych Globów i Honorowej Nagrody Akademii Filmowej za całokształt twórczości. Dwukrotnie nominowana do Oscara, za role w filmach Tina (1993) i Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu (2022).
20 marca 2008 otrzymała własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 7000 Hollywood Boulevard.
Życiorys Młodość thumb|Angela Basset z mężem, aktorem Courtneyem B. Vance’em (2007). Urodziła się w Nowym Jorku jako córka Betty Jane (z domu Gilbert; 1935–2014), i Daniela Benjamina Bassetta (1924–1981). Dorastała w Harlemie. Po separacji rodziców przeniosła się z matką i młodszą siostrą D’nette z Winston-Salem w Karolinie Północnej do St. Petersburga na Florydzie, gdzie wychowywana była przez samotną matkę, która pracowała jako urzędnik państwowy i pracownik socjalny. Po ukończeniu szkoły podstawowej Jordan Park Elementary School, w 1970 zaczęła uczęszczać do Disston Middle School. Po ukończeniu siódmej klasy została przeniesiona do Azalea Middle School, gdzie ukończyła ósmą i dziewiątą klasę.
W młodości Bassett była „zakochana” w The Jackson 5 i wraz z rozwojem jej zainteresowań rozrywką z siostrą często wystawiały przedstawienia, czytały wiersze lub wykonywały muzykę popularną dla swojej rodziny. Nauczycielka szkoły średniej zachęciła ją do złożenia wniosku na Uniwersytet Yale. Po ukończeniu Boca Ciega High School w Gulfport (1976), otrzymała stypendium i podjęła afroamerykańskie studia na Uniwersytecie Yale w New Haven (1980). W roku 1983 uzyskała tytuł magistra sztuk pięknych w Yale School of Drama, a jako studentka poznała swojego przyszłego męża Courtneya B. Vance’a.
Podczas studiów w latach 1981–1982 występowała w przedstawieniu autorstwa Dereka Walcotta Beef, No Chicken w Yale Repertory Theatre. W 1982 była obsadzona w produkcji off-broadwayowskiej Colored People’s Time. W latach 1984–1985 była związana z Hartford Stage Company w Hartford, gdzie wystąpiła jako Eve, Żona Noego, Mary i Gill w The Mystery Plays.
Kariera W 1985 jej pierwszym występem na Broadwayu był spektakl Czarna kobieta w Second Stage Theatre. Wystąpiła także w dwóch dramatach Augusta Wilsona w Yale Repertory Theatre, pod kierunkiem swojego instruktora Lloyda Richardsa: Ma Rainey’s Black Bottom (1985) i Joe Turner’s Come and Gone (1985–1986) jako Martha Pentecost. Zadebiutowała na szklanym ekranie jako prostytutka przy HQ w dreszczowcu telewizyjnym CBS Podwójne ujęcie (Doubletake, 1985) z Richardem Crenną i Beverly D’Angelo. Jej pierwszym występem na kinowym ekranie była niewielka rola dziennikarki w filmie sensacyjnym F/X (1986) u boku Bryana Browna i Briana Dennehy’ego. Potem przyłączyła się do Screen Actors Guild (SAG).
W 1988 przeniosła się do Los Angeles, gdzie podjęła pracę na planie dramatu gangsterskiego Johna Singletona Chłopaki z sąsiedztwa (1991) u boku Laurence’a Fishburne’a, Cuby Goodinga Jr. i Ice’a Cube’a. Dwukrotnie zagrała postać Betty Shabazz, wdowy po Malcolmie X: w dramacie biograficznym Spike’a Lee Malcolm X (1992) z Denzelem Washingtonem i Maria Van Peeblesa Czarne Pantery (Panther, 1995) z Kadeemem Hardisonem.
W miniserialu biograficznym ABC The Jacksons: An American Dream (1992) w reżyserii Karena Arthura wystąpiła jako Katherine Jackson, matka słynnych dzieci (Michael Jackson, Randy Jackson, Jackie Jackson, Jermaine Jackson, Marlon Jackson, Tito Jackson, La Toya Jackson i Janet Jackson). W 1993 przyjęła rolę Tiny Turner (do roli kandydowały też Halle Berry i Robin Givens) w dramacie biograficznym Briana Gibsona Tina (Tina – What’s Love Got To With It), za którą otrzymała Złoty Glob dla najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu i zdobyła nominację do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej (nagrodę odebrała Holly Hunter za Fortepian).
W 1995 zagrała w komedii grozy Wesa Cravena Wampir w Brooklynie jako torturowana policjant detektyw Rita Veder z mroczną tajemnicą u boku Eddiego Murphy’ego, dreszczowcu Kathryn Bigelow Dziwne dni jako szofer i ochroniarz Lornette „Mace” Mason (Nagroda Saturn w kategorii najlepsza aktorka drugoplanowa) z Ralphem Fiennesem i melodramacie Foresta Whitakera Czekając na miłość wg powieści Terry McMillan jako Bernadine Harris z Whitney Houston.
Trzy razy zdobyła NAACP Image Awards: jako Ruby Delacroix, zamężna właścicielka baru w Luizjanie w dramacie Showtime Gdzieś w Luizjanie (Ruby’s Bucket of Blood, 2001), za kreację Rosy Parks w dramacie telewizyjnym CBS Droga do wolności – historia Rosy Parks (The Rosa Parks Story, 2002) i za rolę Cate Banfield w serialu NBC Ostry dyżur (2008–2009).
Była sześciokrotnie nominowana do nagrody Emmy: w 1996 za występ w programie PBS Storytime, w 2002 za Droga do wolności – historia Rosy Parks (The Rosa Parks Story, 2002), w 2003 jako producentka dramatu Showtime Ich Ameryka (Our America, 2002) z Joshem Charlesem, w 2014 jako Marie Laveau w American Horror Story: Sabat (2013–14), w 2015 za rolę Desiree Dupree w American Horror Story: Freak Show (2014–15) oraz w 2017 jako Catherine w jednym z odcinków serialu Netflix Specjalista od niczego – pt. „Thanksgiving” (2017).
Życie prywatne 12 października 1997 wyszła za mąż za Courtneya B. Vance’a. 27 stycznia 2006 zostali rodzicami bliźniaków: Bronwyn Golden i Slatera Josiaha, urodzonymi w Kalifornii przez surogatkę.
Ambasadorka dobrej woli UNICEF. Zwolenniczka Boys & Girls Clubs of America (BGCA).
Jest osobą wierzącą, uczęszcza na nabożeństwa do Kościoła Bożego w Los Angeles wraz ze swoim kolegą Denzelem Washingtonem.
Dorobek artystyczny + Legenda Oczekuje na premierę A Aktorka lub występ w dokumencie R Reżyserka P Producentka W Producentka wykonawcza
Produkcje fabularne Filmy Rok Tytuł Profesje Rola Dodatkowe informacje A R P W 1985 Podwójne ujęcie prostytutka film telewizyjny 1986 F/X reporterka telewizyjna Liberty Linda Thornton film telewizyjny 1990 Challenger Cheryl McNair film telewizyjny Gliniarz w przedszkolu stewardesa Dla dobra dziecka Lori film telewizyjny Perry Mason: Urwany śpiew Carla Peters film telewizyjny 1991 Chłopaki z sąsiedztwa Reva Devereaux Inna strona miłości Willie film telewizyjny Pożar. Uwięzieni na 37 piętrze Allison film telewizyjny Miasto nadziei Reesha Wyjątkowe zwycięstwo Lois film telewizyjny Bohaterowie „Pustynnej Burzy” Phoebe Jeter film telewizyjny Line of Fire: The Morris Dees Story Pat 1992 Malcolm X Betty Shabaz Critters 4 Fran Niewinna krew Sinclair Wygrać z losem Dawn / Rhonda 1993 Tina Anna Mae Bullock / Tina Turner 1995 Dziwne dni Lornette Mace Mason Czekając na miłość Bernadine Harris Wampir w Brooklynie Rita Verder Czarne Pantery Betty Shabazz 1997 Kontakt Rachel Constantine 1998 Jak Stella zdobyła miłość Stella Payne 1999 Nasz przyjaciel, Martin matka Milesa dubbing Koncert na 50 serc Koncert na 50 serc 2000 Supernova Kaela Evers Słoniątko Groove dubbing Boesman i Lena Lena 2001 Rozgrywka Diane Gdzieś w Luizjanie Ruby Delacroix film telewizyjny 2002 Ich Ameryka – film telewizyjny Miasto słońca Desiree The Rosa Parks Story Rosa McCauley Parks film telewizyjny 2003 Jeźdźcy Apokalipsy kochanka Unchained Memories lektorka głos 2004 Pan 3000 Mo Uwięziona we śnie Elizabeth Chase 2005 Pan i pani Smith szefowa pana Smitha głos; niewymieniona w napisach 2006 Akeelah i jej nauczyciel Wanda Bomba zegarowa Jill Greco 2007 Rodzinka Robinsonów Mildred dubbing 2008 Meet the Browns Brenda Brown Gospel Hill Sarah Malcolm Cena prawdy Bonnie Benjamin Of Boys and Men Rieta Cole 2009 Notorious Voletta Wallace 2011 Green Lantern Amanda Waller Skok przez miotłę Claudine Watson Identity Martha Adams film telewizyjny 2012 A więc wojna Collins Rogue Alice Vargas film telewizyjny 2013 Rodzinne święta Aretha Cobbs Olimp w ogniu Lynn Jacobs Betty i Coretta Coretta Scott King film telewizyjny 2014 Biały ptak w zamieci dr Thaler 2015 Whitney – film telewizyjny Ciekawski George 3: Powrót do dżungli dr Kulinda dubbing; film direct-to-video Ocalona Maureen Crane Chi-Raq panna Helen 2016 Londyn w ogniu Lynne Jacobs 2018 Czarna Pantera Królowa Ramonda Mission: Impossible – Fallout Erica Sloan Bumblebee Shatter dubbing 2019 Avengers: Koniec gry Królowa Ramonda Mamusie bez synusiów Carol Walker 2020 Co w duszy gra Dorthea Williams dubbing 2021 Malika the Lion Queen Malika dubbing; film telewizyjny Zabójczy koktajl Anna May 2022 Wendell i Wild Siostra Helley dubbing Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu Królowa Ramonda 2024 Orion i Ciemność Słodkie sny dubbing Dama Lady Bayford 2025 Mission: Impossible – The Final Reckoning Erika Sloane 2026 Wildwood Iphigenia dubbing
Seriale Rok Tytuł Profesje Rola Odcinki Dodatkowe informacje A R W 1985 Search for Tomorrow Salina McCulla 5 odcinków Bill Cosby Show pani Mitchell „Mr. Quiet” Spenser: For Hire córka Joego „The Choice” 1987 Ryan’s Hope Leonie Peach nieznane odcinki Guiding Light Angela 1.103 Leg Work dr Griffin „Things That Go Bump in the Night” 1988 Bill Cosby Show Sara „Bookworm” 1989 HeartBeat Jeanette Calder R.N. „Gestalt and Battery” A Man Called Hawk Bailey Webster 2 odcinki Tour of Duty Camilla Patterson 2 odcinki 227 Amy Burnett „A Pampered Tale” Thirtysomething Kate Harriton „Legacy” 1990 Alien Nation Renee Longstreet „Eyewitness News” Rodzina szpiegów Bev Andress „2” miniserial Equal Justice Janet Fields „Goodbye, Judge Green” 1991 Flash Linda Lake „Beat the Clock” Stat Willie Burns „Ladyfinger” 1992 Bar widmo Evelyn „Sanctuary for a Child” The Jacksons: An American Dream Katherine Jackson 2 odcinki miniserial 2003 The Bernie Mac Show ona sama „Laughing Matters” 2005 Agentka o stu twarzach Hayden Chase 4 odcinki 2008–2009 Ostry dyżur Cate Banfield 20 odcinków 2010 Simpsonowie Michelle Obama „Bart zdobywa pierwszą bazę” dubbing 2011 Identity Martha Adams niesprzedany pilot serialu 2012 Rogue Alice Vargas niesprzedany pilot serialu 2013–2014 American Horror Story: Sabat Marie Laveau 12 odcinków trzeci sezon American Horror Story 2014–2015 American Horror Story: Freak Show Desiree Dupree 11 odcinków czwarty sezon American Horror Story 2014–2015 American Horror Story: Hotel Ramona Royale 7 odcinków piąty sezon American Horror Story 2015–2018 BoJack Horseman Ana Spanikopita 10 odcinków dubbing 2016 American Horror Story: Roanoke Lee Harris / Monet Tumusiime 9 odcinków (jako aktorka)„Rozdział 6” (jako reżyserka) szósty sezon American Horror Story Na usługach wroga Eva 7 odcinków miniserial 2017 Underground położna „Ache” niewymieniona w napisach 2017, 2021 Specjalista od niczego Catherine 2 odcinki 2017 American Horror Story: Kult – „Lojalność” siódmy sezon American Horror Story 2018–obecnie 9-1-1 Athena Grant / Athena Grant-Nash 124 odcinki 2018 American Horror Story: Apokalipsa Marie Laveau „Apokalipsa” ósmy sezon American Horror Story 2019 A Black Lady Sketch Show Mo „Angela Bassett Is the Baddest Bitch” 2020–2025 9-1-1: Teksas Athena Grant-Nash 72 odcinki (jako producentka wykonawcza)„Podejrzana paczka” (jako aktorka) 2021 A gdyby…? Królowa Ramonda „A gdyby… Killmonger ocalił Tony’ego Starka?” dubbing 2025 Dzień zero Evelyn Mitchell 6 odcinków Moon Girl i Diabelski Dinozaur Decoy 2 odcinki Doktor Odyssey Athena Grant-Nash „Tydzień Casino” 2026 American Horror Story: 13 Marie Laveau trzynasty sezon American Horror Story
Gry wideo Rok Tytuł Rola 2015 Tom Clancy’s Rainbow Six Siege Agentka Six
Produkcje dokumentalne Rok Tytuł Profesje Rola Dodatkowe informacje A R W 2003 Freedom: A History of Us Sheyann Webb serial telewizyjny (odcinek „Marching to Freedom Land”); dubbing Melba Pattillo serial telewizyjny (odcinek „Let Freedom Ring”); dubbing 2015 Breakthrough narratorka serial telewizyjny (odcinek „Water Apocalypse”) 2017 Remand narratorka film krótkometrażowy 2019 Jak to się robi w Disneyu narratorka miniserial (6 odcinków) 2021 Tina ona sama film
Teatr