Kościół św. Mikołaja i Stanisława Biskupa w Jarosławiu – zabytkowy, manierystyczno-wczesnobarokowy kościół rzymskokatolicki znajdujący się przy ulicy Benedyktyńskiej 5 w Jarosławiu. Został zbudowany w latach 1614–1624. Od 1992 roku jest kościołem rektoralnym.

Jest to kościół orientowany, na planie prostokąta z półkolistą apsydą prezbiterium, jednonawowy, z wieżami od strony zachodniej oraz kaplicami po bokach. W głównym wejściu, znajdującym się w elewacji południowej, znajduje się wczesnobarokowy portal z 1621 roku, przeniesiony z elewacji zachodniej po 1635 roku. Z dawnego wystroju wnętrza zachowała się jedynie bardzo bogata dekoracja sztukatorska (powstała około 1650 r.). Obecny ołtarz główny pochodzi z dawnego kościoła jezuitów (ob. archikatedra greckokatolicka) w Przemyślu.

Historia Skrzydło północne klasztoru było budowane jednocześnie z kościołem. Budowa drugiego skrzydła (na przedłużeniu kościoła) po 1635 roku wiązała się ze zmianą pierwotnego planu, co wymusiło przeniesienie portalu głównego. Całość założenia nie została nigdy zrealizowana. Cały zespół klasztorny został opasany murami z 8 basztami i wieżą bramną, zachowanymi do dzisiaj. W 1782 roku na mocy reform józefińskich władze zaboru austriackiego skasowały opactwo pp. benedyktynek. Kościół zamieniony został na magazyn, klasztor na koszary, stąd nieoficjalna nazwa ("Anna Kasarnia"). Wspaniałe wyposażenie kościoła i majątek klasztorny uległy konfiskacie. W czasie I wojny światowej zespół znacznie zniszczony, odbudowany w okresie międzywojennym. W 1938 z inicjatywy gen. Wacława Scaevoli-Wieczorkiewicza i inż. Dobrzańskiego prowadzono roboty nad odbudową zabytkowych fortyfikacji klasztoru.

W czasie II wojny światowej teren opactwa był miejscem straceń. W lipcu 1944 wycofujący się Niemcy podpalili zabudowania klasztorne. W 1946 roku klasztor przejęło Ministerstwo Kultury i Sztuki, które w następnym roku przekazało go Szkole Budownictwa. Klasztor został zaadaptowany na szkolny internat. W 1988 roku klasztor przejął Kombinat Rolno-Przemysłowy „Igloopol”, ale nie doszło do odbudowy z powodu jego upadkuHistoria. Klasztor dawniej.

21 marca 1990 roku władze Jarosławia zwróciły klasztor benedyktynkom. Z inicjatywy abpa Ignacego Tokarczuka obiekt został przeznaczony na ośrodek międzynarodowego chrześcijańskiego ruchu antykomunistycznego (Dozbrojenie Moralne, MRA), a w użytkowanie objęło go w tym samym roku Stowarzyszenie Wspierające Ruch Moral Re-Armament – Dozbrojenie Moralne, zarejestrowane pod tym adresem w sierpniu 1990 i finansowane z centrali MRA w Caux koło Montreux w Szwajcarii. 27 kwietnia 1991 roku pierwsze trzy benedyktynki przybyły do klasztoru. We wrześniu 1991 rozpoczął się wstępny remont opactwa. Po jego zakończeniu, 6 kwietnia 1992 roku, abp Ignacy Tokarczuk poświęcił kościół, a 15 czerwca 1992 roku ustanowił przy nim rektorat. 1 sierpnia 1994 roku został powołany Ośrodek Kultury i Formacji Chrześcijańskiej im. Służebnicy Bożej Anny JenkeHistoria. Klasztor dziś.

Przełożone klasztoru Lata Przełożona klasztoru Uwagi 1515–1592 Anna Katarzyna Kostka(XVI wiek – 1592) córka Krzysztofa i Katarzyny Kostki, pierwsza ksieni opactwa benedyktynek.1592–1656Anna Kostka(XVI wiek – 1656) córka Krzysztofa i Anny Kostki, druga ksieni opactwa benedyktynek. 1656–1692 Anna Barbara Kostka (XVII wiek – 1692) córka Jana i Barbary Kostki, trzecia ksieni opactwa benedyktynek.1692–1705Joanna Gostyńska1705 – ?Ludwika Tarłowna? Anna Mniszchówna córka marszałka wielkiego koronnego? – 1782Katarzyna Sołtykówna1930–1938Jan Kapustasalezjaninod 1990s. Maria OSB

Dyrektorzy Ośrodka Formacji Chrześcijańskiej im. Anny Jenke ks. Franciszek Rząsa (1991 – 2004) ks. Marek Pieńkowski (od 2004)

Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne Archiwalne widoki i publikacje o kościele w bibliotece Polona

Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo ruskie) Kategoria:Fortece I Rzeczypospolitej Kategoria:Zabytkowe kościoły w Jarosławiu Kategoria:Zabytkowe klasztory katolickie w województwie podkarpackim Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Mikołaja Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa Męczennika Kategoria:Klasztory obronne w Polsce Mikołaja i Stanisława Kategoria:Kościoły i klasztory benedyktynek w Polsce Kategoria:Kościoły obronne w Polsce Kategoria:Nieruchomości zreprywatyzowane w Polsce