thumb|250px|Rodzina Dohna-Schlobittenów w 1914 r. thumb|250px|Portrety rodowe w pałacu w Kamieńcu thumb|250px|Portrety rodowe w pałacu w Kamieńcu thumb|250px|Herb Finckensteinów na kościele w Kamieńcu thumb|Herb na zamku w Świdwinie Finckensteinowie herbu Ostoja Pruska – rodzina Prus Wschodnich.
Opis Finckensteinowie to ród hrabiowski powstały w Prusach Wschodnich, wywodzą swoje pochodzenie z Westfalii i Alemanii, a dokładnie z klasztoru w Auerburgu. Finckowie pochodzili z Zurychu i Tyrolu, gdzie byli osadzeni według legendy przez Karola Wielkiego w IX wieku. Część rodu, żyjąca w Karyntii, nazwała swoje siedziby Finckenstein lub Finckenberg, stąd potem pochodziły ich nazwiska. Istniała jeszcze jedna gałąź Fincków – von Auerburg z której założycielem linii pruskiej Fincków czy też polskiej był Michael Vincke von Overberg, a po usadowieniu wsi Rogóż w 1440 r. w powiecie nidzickim poczęli się zwać von Roggenhausen. Michał, zwany przez Władysława II Jagiełłę Mikołajem, otrzymał z rąk Siemowita IV 8 włók chełmińskich pod Nowogródkiem w 1422 roku. Jako niemiecki osiedleniec przyjął służbę u Krzyżaków w Rogóźnie vel Roggenhausen. Majątki Finckensteinów koncentrowały się w Prusach Górnych, w starostwach iławskim, ostródzkim i dąbrówieńskim. Już w 2. połowie XVII w. byli potentatami i właścicielami trzech miast wraz z dziedzicznymi urzędami w Szymbarku, Dąbrównie i Iławie, zdecydowanie dominowali w XIX wieku, ich majątki w Szymbarku, Szymonowie, Jaśkowie i Lasecznie obejmowały wówczas powierzchnię ok. 14 tys. hm² (ha), z czego znaczna część (ok. 10 tys. hm²) leżała na obszarze starostwa iławskiego. Proces koncentracji majątków ziemskich w rękach tego rodu trwał od 2. połowy XVI wieku. Feliks Finck von Finckenstein w 1572 r. odkupił od Oelsnitzów dziedziczne starostwo w Dąbrównie, a potem iławskie od upadających Kreytzenów. Największe nabytki stały się ich udziałem na przełomie XVII i XVIII wieku – w 1693 r. Ernst Finck von Finckenstein kupił od Wallenrodów Gardzień, w 1699 r. część Szymbarka od Polentzów i w 1705 r. Habersdorf (obecnie Kamieniec) od Eulenburgów.
W XVIII w. wydzieliły się linie Finckensteinów: młodsza (na Finkenstein) i starsza (na Szymbarku i Dąbrównie). Wzrostowi majątkowemu towarzyszył czynny udział w związku hanzeatyckim, miast handlowych Europy Północnej z czasów średniowiecza i początku ery nowożytnej, a w późniejszym okresie również kariera urzędnicza. Pierwszym członkiem Hanzy był Albrecht I Finck von Roggenhausen, który początkowo był Kapitanem i następnie Admirałem Floty Holenderskiej, a następnie członkiem Steelyard w Londynie.
Albrecht Konrad, ze starszej linii Finckensteinów, służył najpierw w armii holenderskiej (1676), a potem francuskiej. W 1689 r. podjął służbę wojskową w Brandenburgii w randze majora. Awansował stopniowo, by zostać marszałkiem polnym. Prowadził w latach 1706 i 1709 kampanie w Niderlandach, uczestniczył w zdobyciu Tournay i bitwie pod Malplaquet. Od 1717 r. był gubernatorem Kłajpedy, potem także Piławy, sprawował również naczelną komendę nad armią w Prusach. Spośród sześciorga dzieci, które dożyły dorosłego wieku, najwybitniejszym okazał się Karol Wilhelm, dyplomata i polityk, poseł w Sztokholmie, Kopenhadze, Londynie i Petersburgu, od 1749 r. Kabinettsminister króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego. Spośród Finckensteinów do znacznych godności w Prusach doszli także Georg Christoph Finckenstein (1632–1697), nadburgrabia od 1690 r. i Karol Friedrich Finckenstein (1743–1803), prezydent sądu krajowego w Kwidzynie, najwyższego sądu w prowincji Prusy Zachodnie.
Wybrani członkowie rodu thumb|200px|Albrecht Konrad Finck von Finckenstein Albert Fryderyk Finckenstein, starosta iławski, pochowany w krypcie kościoła pw. Przemienienia Pańskiego w Iławie Albrecht Finck von Finckenstein (zm. 1618) Albrecht Alexander Otto Graf Finck von Finckenstein (1859–1936) Albrecht Konrad Graf Finck von Finckenstein (1660–1735) Bernhard Gustav Graf Finck von Finckenstein (1863–1845) Björn von Finckenstein (ur. 1958) Elisabeth Finck von Finckenstein (1831–1862) Ernst Friedrich Graf Finck von Finckenstein (1698–1753) (dziedziczny starosta Dąbrówna i Iławy, szambelan dworu książęcego; w marcu 1699 r. nabył zamek w Szymbarku; w 1675 r. kupił podiławską wieś Rudzienice) Eva Gräfin Finck von Finckenstein (1903–1994) Friedrich Ludwig Graf Finck von Finckenstein (1709–1785) Friedrich Ludwig Karl Graf Finck von Finckenstein (1745–1818) Friedrich Wilhelm Graf Finck von Finckenstein (1702–1741) Georg Konrad Finck von Finckenstein – starosta morąski; wraz z Andreasem Köhne był założycielem Towarzystwa Fizyczno-Ekonomicznego, przeniesionego później do Królewca; obelisk poświęcony jego osobie znajdował się do 1945 r. przed pałacem Dohnów w Morągu Georg Wilhelm Ernst Finck von Finckenstein (1833–1882) Karl August Graf Finck von Finckenstein (1835–1915) Karl Bonaventura Graf Finck von Finckenstein (1794–1865) Karl Friedrich Ludwig Albrecht Graf Finck von Finckenstein (1743–1803) Karl Friedrich Johannes Finck von Finckenstein (1824–1905) Karl Wilhelm Finck von Finckenstein (1714–1800) Konrad Wilhelm Graf Finck von Finckenstein (1862–1939) Wilhelm Leopold Friedrich Graf Finck von Finckenstein (1792–1877) Wilhelmine Finck von Finckenstein (1827–1895)
Zobacz też
Susz Pojezierze Iławskie
Przypisy
Bibliografia Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich. Dobra utracone czy ocalone? (wydanie III poszerzone i uzupełnione). Wyd. Studio Arta, Olsztyn 2001. Stanisław Achremczyk, Iława – dzieje miasta 1305-2005. Wyd. Wers, Olsztyn 205.
Kategoria:Finck von Finckenstein