Zdzisław Grudzień (ur. 6 października 1924 w Escaudain we Francji, zm. 30 stycznia 1982 w Głębokiem) – polski polityk, działacz partyjny, komunista, górnik, absolwent AGH.

Życiorys Syn Stefana i Józefy, młodszy brat Mieczysława. Jego rodzice wyjechali do Francji w latach 20. XX wieku w poszukiwaniu lepiej płatnej pracy, osiedli w Escaudain. Ojciec znalazł pracę w kopalni węgla kamiennego , a żona opiekowała się domem. Zdzisław uczył się we francuskiej szkole elementarnej. Rodzina wyjechała z Francji do Sosnowca w 1935. Po trzech latach wyjechali do Belgii, gdzie ojciec znalazł pracę w Liège jako górnik. Zdzisław pracował w kopalni przedsiębiorstwa przez kilka miesięcy. Po wybuchu II wojny światowej Grudniowie powrócili z Belgii do Escaudain, gdzie pracowali w kopalni Audiffret-Pasquier. W 1942 zapisał się do Francuskiej Partii Komunistycznej. W 1943 wstąpił do formacji wojskowej dla imigrantów pod nazwą Francs-tireurs et partisans – Main d’oeuvre immigrée. Podczas wojny uczestniczył w ruchu oporu na terenie Francji – był współorganizatorem Związku Młodzieży Polskiej „Grunwald”, aktywny był w nim także jego brat Mieczysław. Jeszcze we Francji wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej na początku 1946 roku. Jako obywatel francuski został powołany do wojska; aby uniknąć służby wyjechał do Belgii, gdzie zapisał się do polskiego oddziału wartowniczego w Antwerpii, co pozwoliło mu formalnie zaliczyć służbę wojskową. mały|left|Zdzisław Grudzień na spotkaniu z pracownikami kopalni Sosnowiec w 1973 W maju 1946 wrócił do Polski, zamieszkał w Wałbrzychu przy ul. Niepodległości. Zasiadał w egzekutywie Komitetu Powiatowego Polskiej Partii Robotniczej w Wałbrzychu), Związku Walki Młodych, a następnie do Związku Młodzieży Polskiej. W 1950 był słuchaczem Centralnej Szkoły Partyjnej im. J. Marchlewskiego w Łodzi przy KC PZPR. Przeprowadził się do Wrocławia, zamieszkał przy ul. Ignacego Krasickiego. W listopadzie 1952 przeprowadził się do Warszawy. W styczniu 1956 przeniósł się do Stalinogrodu. Wstąpił do Związku Młodzieży Socjalistycznej w 1957. Od tego samego roku pełnił ważne funkcje w Komitecie Wojewódzkim Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Katowicach: kierownika Wydziału Propagandy (do 1960), sekretarza KW (1960–1970) oraz I sekretarza KW (1970–1980). Od 1973 do 1980 kierował prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Pełnił także funkcje we władzach PZPR: członka Komitetu Centralnego PZPR (1964–1981), zastępcy członka Biura Politycznego KC PZPR (1971–1975) i członka Biura Politycznego (1975–1980).

W latach 1965–1981 poseł na Sejm PRL (IV, V, VI, VII i VIII kadencji). Był głównym pomysłodawcą budowy gmachu przy placu Sejmu Śląskiego 2 w Katowicach. Pozostawał bliskim znajomym Edwarda Gierka.

Po strajkach w 1980 oraz utworzeniu „Solidarności” rząd Edwarda Gierka i jego popleczników znalazł się w trudnej sytuacji; Zdzisław Grudzień zagłosował za odwołaniem Edwarda Gierka na posiedzeniu 5 września 1980. W lipcu 1981 został wykluczony z PZPR, w następnym miesiącu złożył mandat poselski. W lipcu 1981 został pozbawiony przez Radę Państwa PRL Orderu Budowniczych Polski Ludowej. Po wprowadzeniu stanu wojennego internowany wraz z Edwardem Gierkiem, Piotrem Jaroszewiczem i innymi czołowymi politykami lat 70. na terenie wojskowego ośrodka w Głębokiem; schorowany doznał trzeciego z kolei zawału i zmarł po próbie reanimacji.

Nazywano go ironicznie „Decembrem” lub „Decymbrem” i przeciwstawiano Jerzemu Ziętkowi, którego uważano za „dobrego gospodarza”, nazywano go także „Cysorzem”. Michał Smolorz wydał książkę o Zdzisławie Grudniu pt. Cysorz.

Życie prywatne Syn Stefana i Józefy. Był bratem Mieczysława Grudnia – działacza PZPR, generała dywizji ludowego Wojska Polskiego. Był żonaty z Rozalią Grudniową z domu Dźwierżyńską (zm. 1975), długoletnią pracownicą przedsiębiorstwa handlu zagranicznego „Stalexport”, odznaczoną m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Odznaczeniem im. Janka Krasickiego, Medalem 30-lecia Polski Ludowej, Złotą Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” oraz Odznaką „Zasłużony pracownik handlu zagranicznego”. Mieszkał w willi przy ul. Drozdów w Katowicach, a jego sąsiadem był Adam Gierek.

Ordery i odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej (1974, pozbawiony w 1981) Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy (1964) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1954) Krzyż Partyzancki Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej (1973) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1963) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” (1965) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Górnik Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” (1978) Złota odznaka „Za zasługi dla województwa warszawskiego” (1971) Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Odznaka Honorowa Związku Harcerstwa Polskiego (1969) Złoty Znak Związku Ochotniczych Straży Pożarnych (1974) Odznaka „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej” (1974) Złota honorowa odznaka Związku Zawodowego Chemików (1972) Honorowa odznaka Zrzeszenia Studentów Polskich (1964) Honorowa odznaka „Zasłużonym – Celma” (od zakładu Celma Cieszyn, 1970) Honorowa odznaka Zasłużony Pracownik Huty „Florian” (1978) Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki, 1975) Medal 90-lecia urodzin Georgi Dymitrowa (Bułgaria, 1972) Medal 30-lecia wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Radziecką (Czechosłowacja, 1975) Odznaka „Zwycięzca Socjalistycznego Współzawodnictwa Pracy” (Związek Radziecki, 1978)

Przypisy Gościliśmy delegację działaczy sportu z ZSRR, „Trybuna Robotnicza”, nr 74, 29 marca 1965, s. 4. Harcerstwo szkołą patriotyzmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 118, 10 maja 1969, s. 2. „Kronika Beskidzka”, nr 37, Bielsko-Biała, 15–21 września 1973, s. 1. Medale 30-lecia dla czołowych działaczy partyjnych i państwowych, „Trybuna Robotnicza”, nr 170, 19 lipca 1974, s. 1. Medale Georgi Dymitrowa dla członków kierownictwa PZPR, „Trybuna Robotnicza”, nr 266, 8 listopada 1972, s. 1. Medale radzieckie dla polskich przywódców, „Dziennik Bałtycki”, nr 106, 9–11 maja 1975, s. 1. Medale z okazji 30-lecia wyzwolenia Czechosłowacji, „Trybuna Ludu”, nr 127, 3 czerwca 1975, s. 4. . . Nadanie tow. Zdzisławowi Grudniowi tytułu Honorowego Górnika PRL, „Trybuna Robotnicza”, nr 27, 2 lutego 1978, s. 1. Odznaczenia dla pracowników partyjnych, „Trybuna Robotnicza”, nr 171, 21 lipca 1964, s. 5. Odznaki Tysiąclecia dla działaczy Śląskich, „Trybuna Robotnicza”, nr 59, 11 marca 1963, s. 1. Radzieckie odznaczenia dla polskich przodowników, „Wiadomości Zagłębia”, nr 14, 7 kwietnia 1978, s. 1. Spotkanie kierownictwa KW PZPR ze studentami, „Trybuna Robotnicza”, nr 15, 18–19 stycznia 1964, s. 1–2. Stefan Oberleitner, Polskie ordery, odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705–1990: vademecum dla kolekcjonerów. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1944–1990, Wydawnictwo Kanion, 1992, s. 19. „Strażak: pismo Związku Ochotniczych Straży Pożarnych”, nr 23 (427), 115 grudnia 1975, s. 15. „Trybuna Robotnicza”, nr 200, 12 września 1975, s. 2. Uroczyste spotkanie władz Mazowsza i woj. katowickiego, „Trybuna Robotnicza”, nr 149, 25 czerwca 1971, s. 1. Wysokie wyróżnienie załogi zasłużonej huty „Florian”, „Trybuna Robotnicza”, nr 184, 14 sierpnia 1978, s. 1–2. X Krajowy Zjazd Związku Zawodowego Chemików zakończył obrady, „Trybuna Robotnicza”, nr 229, 26 września 1972, s. 1–2. Złote gody „Celmy”, „Trybuna Robotnicza”, nr 104, 4 maja 1970, s. 2.

Bibliografia

Informacje w BIP IPN.

Kategoria:Absolwenci Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie Kategoria:Członkowie Biura Politycznego KC PZPR Kategoria:Członkowie Francuskiej Partii Komunistycznej Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Działacze Związku Walki Młodych Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za zasługi dla województwa warszawskiego” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Znakiem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Osoby pozbawione członkostwa w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Pierwsi sekretarze Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach Kategoria:Polacy odznaczeni bułgarskimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni czechosłowackimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Polacy odznaczeni sowieckimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy górnicy Kategoria:Posłowie z okręgu Bielsko-Biała (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Bytom (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Katowice (PRL) Kategoria:Pozbawieni Orderu Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zastępcy członków Biura Politycznego KC PZPR Kategoria:Zmarli w 1982