thumb|Monument w pierwotnej lokalizacji. W tle widoczny pierwszy wieżowiec prawobrzeżnej Warszawy wzniesiony w latach 1962–1963 przy al. Jerzego Waszyngtona 2b według projektu Marka Leykama thumb|Uroczystości pod pomnikiem w rocznicę wyzwolenia Pragi spod okupacji niemieckiej (lata 70. XX wieku) thumb|Zdewastowany pomnik (2011) Pomnik Wdzięczności Żołnierzom Armii Radzieckiej, także pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej, pomnik Wdzięczności, pomnik Poległych Żołnierzy Armii Czerwonej – pomnik, który w latach 1946–2018 znajdował się na osi alei głównej parku Skaryszewskiego w Warszawie. Monument wzniesiono w miejscu grobu 26 żołnierzy, którzy zginęli 13 września 1944 w pobliżu ronda Waszyngtona nacierając od strony ul. Grochowskiej.

Historia Monument upamiętniający żołnierzy radzieckich poległych w dniach 10–15 września 1944 w walkach o Pragę został odsłonięty 15 września 1946, w drugą rocznicę wyzwolenia Pragi (14 września 1944).

Podczas przebudowy ronda w 1968 ciała żołnierzy zostały ekshumowane i przeniesione na Cmentarz Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich przy ul. Żwirki i Wigury, a sam pomnik przesunięto w głąb głównej alei parku Skaryszewskiego. W pobliżu pierwotnej lokalizacji pomnika znajduje się obecnie popiersie Ignacego Jana Paderewskiego.

Po 1989 monument był wielokrotnie dewastowany, a środowiska prawicowe żądały jego usunięcia.

Pomnik został rozebrany w październiku 2018 na zlecenie Zarządu Zieleni m.st. Warszawy na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmuUstawa z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki ().. Nie zrealizowano pomysłu przeniesienia go na teren Cmentarza Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich. Z monumentu zachowano 10 kamiennych płyt z przeznaczeniem dla Muzeum Zimnej Wojny w Podborsku.

Projekt i wymowa Pomnik został zaprojektowany przez A. Nenko (według innego źródła – mjr Antonienko), został wykonany z piaskowca przez Stanisława Sikorę, Stefana Mamota i Józefa Trenarowskiego. Na rozbudowanym postumencie z podniesioną częścią środkową umieszczono stelę z płaskorzeźbą żołnierza Armii Radzieckiej pod którą znajdowały się złożone sztandary.

Na monumencie znajdowały się dwie tablice z napisem po polsku i rosyjsku.

Treść napisu po polsku (układ oryginalny): WIECZNA CHWAŁA BOHATEROM ARMII CZERWONEJ POLEGŁYM W WALKACH O WYZWOLENIE STOLICY POLSKI WARSZAWY

Treść napisu w języku rosyjskim (układ oryginalny): ВЕЧНАЯ СЛАВА ГЕРОЯМ КРАСНОЙ АРМИИ ПАВШИМ В БОЯХ ЗА ОСВОБОЖДЕНИЕ СТОЛИЦЫ ПОЛЬШИ г. ВАРШАВЫ

Z tyłu pomnika umieszczono wiersz Tadeusza Kubiaka z 1946: ZIEMIO, Z KTÓREJ NIE WRÓCĘ, ZIEMIO, NA KTÓREJ POLEGŁEM, WITAJ I ŻEGNAJ MIASTO, TO ZA KAMIEŃ Z TWYCH BRUKÓW, ZA CEGŁĘ ZA TO BY WIŚLE WOŁGA, A WISŁA WOŁDZE ODDAŁA OSTATNIĄ KROPLĘ SWEJ WODY JAK JA TOBIE KREW MEGO CIAŁA. /Tadeusz Kubiak 1946/

Zobacz też Pomnik Braterstwa Broni w Warszawie

Przypisy

Linki zewnętrzne

Warszawa Kategoria:Park Skaryszewski Kategoria:Praga-Południe Kategoria:Nieistniejące pomniki w Warszawie Kategoria:Pomniki zlikwidowane w 2018 w Polsce