thumb|240px|Łukowy most Garbaty z XVI wieku thumb|240px|Mur zrujnowanego karawanseraju thumb|Budynek muzeum historycznego przy zabytkowym moście Charmanli (bułg. Харманли) – miasto w południowej Bułgarii, w obwodzie Chaskowo, siedziba administracyjna gminy Charmanli.
Według danych bułgarskiego Narodowego Instytutu Statystycznego w roku 2011 liczyło 18429 mieszkańców.
Wiadomości ogólne Usytuowane w górnej części Niziny Trackiej, położone jest na prawym brzegu Rzeki Charmanlijskiej przy jej ujściu do Maricy. Odległe o 33 km na wschód od Chaskowa, utrzymuje połączenia kolejowe i autobusowe, jest węzłem komunikacyjnymWielka encyklopedia PWN, dz. cyt., s. 339. na trasie europejskiej drogi 20px|link=E80 (trasa europejska).
W Charmanli rozwinął się przemysł włókienniczy (głównie jedwabniczy i bawełniany), spożywczy (tytoniowy, olejarski, mięsny), drzewny, ceramiczny, elektromaszynowy (produkcja przekaźników). Istotne znaczenie dla gospodarki mają również okoliczne uprawy rolnicze: tytoniu, słonecznika, bawełny, migdałów, orzeszków ziemnych i morwy (przeznaczonej dla rozwiniętej hodowli jedwabników)J. Bousfield, D. Richardson: Bułgaria, dz. cyt., s. 405..
Historia i jej pamiątki Znaleziska archeologiczne (m.in. na terenie parku miejskiego) poświadczają istnienie osadnictwa od epoki późnego neolitu do późnego brązu. Obecnie stosunkowo cicha i spokojna miejscowość została założona przez osmańskich Turków na początku XVI wieku jako centrum handlowo-rolnicze na bałkańskim szlaku wiodącym do Stambułu. Jej nazwa pochodna od tureckiego harman (młocka, miejsce młocki), oznacza młocarzy (tur. harmanlı) i odnosi się do licznych młocarni zbóż na tamtejszej urodzajnej równinie.
Początek rozwojowi niewielkiej osady dało zbudowanie dużego przydrożnego zajazdu (karawanseraju) na prawym brzegu Rzeki Charmalijskiej (tur. Oludere), później powiększonego i ukończonego przez miejscowego gubernatora Siawusz-paszę (późniejszego wezyra), któremu sułtan nadał okoliczne ziemie. Za jego rządów, dla ułatwienia ruchu podróżnego i przyciągnięcia kupców, w Charmanli powstał też kamienny łukowy, brukowany most oraz ozdobna fontanna publiczna (tur. çeşme), z którą wiąże się legenda o tureckim wezyrze i pięknej Bułgarce – „białonóżce” Gerganie.
Miejscowość zyskała nowy impuls dla rozwoju dopiero po zniesieniu okupacji tureckiej (1878) – początkowo w granicach autonomicznej Rumelii Wschodniej, a od 1885 jako przynależna do ziem odrodzonego państwa bułgarskiego. Do zakończenia drugiej wojny światowej Charmanli zachowało jednak głównie rolniczy charakter (przetwórstwo tytoniu, olejarstwo, hodowla zwierząt).
Powstałe już w czasach nowożytnych miasto posiada dość nieliczne zabytki i pamiątki przeszłości. Do najważniejszych należą: most Garbaty (Гърбав мост) w stylu arabskim, wzniesiony na Rzece Charmanlijskiej pod koniec XVI wieku; resztki muru otaczającego okazały niegdyś karawanseraj (tur. han), zbudowany w 1510 r. dla podróżnych i kupców podążających szlakiem z Belgradu do stolicy imperium; zdrój (miejska studnia), zwana Źródłem Białonóżki (Изворът на белоногата) z rzeźbą i cytatem z wiersza Petko Sławejkowa Źródło Białonóżki (z 1873 r.), inspirowanego romantycznym podaniem ludowym; cerkiew pw. świętego Atanazego (църква „Св. Атанасий“), wzniesiona wraz z ikonostasem w 1835 z darów okolicznych mieszkańców i bułgarskich patriotów; kaplica pw. świętego Tryfona (параклис „Свети Трифон“) z 1886 r. na wzgórzu koło miasta; pozostałości średniowiecznej twierdzy na wzgórzach wokół miejscowości.
Demografia
Postacie związane z miastem Żiwko Garwanow – aktor Ani Kaczulewa – aktywistka filmowa Dełczo Kocew – rewolucjonista Jordanka Kuzmanowa – aktorka Petyr Londew – kompozytor Atanas Margaritow – dyrygent Dimityr Maraszliew – piłkarz Michaił Mutafow – aktor Pepa Nikołowa – aktorka Miłko Petkow – lekarz i skrzypek Artin Poturlan – kompozytor Genczo Stoew – pisarz
Przypisy
Bibliografia Zofia Siewak-Sojka, Irena Topolnicka-Bacewicz, Sławomir Adamczak: Bułgaria. Praktyczny przewodnik. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2016, s. 428-429, Jonathan Bousfield, Dan Richardson i inni: Bułgaria. Przewodnik Pascala. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2006, s. 405, Wielka encyklopedia PWN. Tom 5. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 339,
Linki zewnętrzne Oficjalna strona gminy Charmanli
Charmanli na stronie Promacedonia.org Przewodnik po Bułgarii, miasto Charmanli Plan miasta na Bulmaps.bg Położenie na mapach Bgmaps.com
Kategoria:Miasta w obwodzie Chaskowo