thumb|300px|Ratusz w Cieszynie – siedziba burmistrza Pierwsza wzmianka o burmistrzu Cieszyna pochodzi z 1387 roku. Przewodniczył obradom rady miejskiej. Do XVI wieku nie otrzymywał za pełnienie tej funkcji żadnych poborów. Gdy na początku XVII wieku wprowadzono urząd prymatora, pozycja burmistrza uległa osłabieniu. Nie zmienił tej sytuacji fakt likwidacji urzędu prymatora w 1712 roku. Dopiero po 1848 roku burmistrz jako przedstawiciel lokalnego samorządu zaczął odgrywać ważniejszą rolę.

W latach 1945–1990 urząd burmistrza Cieszyna nie istniał. Jednak prezydent miasta z lat 1945–1950, przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej z lat 1950–1973 oraz Naczelnicy Miasta z lat 1973–1990 występują w literaturze przedmiotu na listach cieszyńskich burmistrzów ze względu na zbliżone kompetencje. Stanowisko burmistrza przywrócone zostało ponownie w 1990 roku.

Za panowania Piastów (1387–1653) Urząd burmistrza pojawił się w Cieszynie w drugiej połowie XIV wieku. Jeszcze w 1361 roku w dokumentach pojawia się Piotr, wójt Cieszyna. W 1364 roku Cieszyn przeszedł na prawo magdeburskie, czego efektem było wykształcenie się organów samorządowych (w tym m.in. urzędu burmistrza). Pierwszym znanym burmistrzem był Mikołaj Giseler, figurujący na dokumencie z 1387 roku. Dokument ten jednak nie zachował się nawet w regestrze. Pierwszym potwierdzonym źródłowo burmistrzem Cieszyna jest Mikołaj Kecherle, piastujący swój urząd w 1481 roku.

Burmistrz przewodniczył obradom rady miasta – oprócz niego brali w nich udział rajcy (w Cieszynie było ich czterech), ławnicy i pisarz miejski. Z reguły burmistrzem zostawał kupiec lub rzemieślnik, będący obywatelem danego miasta, dodatkowo legitymującym się prawym pochodzeniem. Do końca XVI wieku burmistrz z racji sprawowanej funkcji nie otrzymywał żadnych poborów. Otrzymywali jednak pewne przywileje finansowe – w 1513 roku książę Kazimierz II uwolnił burmistrza i radców od wszelkich danin na rzecz miasta, szosu, strażowego i innych powinności; mieli płacić tylko podatki królewskie i książęce. Książę Wacław III Adam wyznaczył im wynagrodzenie. Za panowania tego księcia po raz pierwszy burmistrz Cieszyna został podniesiony do stanu szlacheckiego – był nim Andrzej Kecherle. Na przełomie XVI i XVII wieku czterech burmistrzów pochodziło z rodziny Franczków – Jakub (1555, 1556–1557, 1564–1565, 1568–1569), Jakub młodszy (1582–1584), Mikołaj (1598, 1603–1607) i Wacław (1599). Był to jedyny przypadek w dziejach miasta, by aż tylu burmistrzów należało do jednej rodziny.

Upadek urzędu burmistrza datuje się na początek XVII wieku. Za panowania księcia Adama Wacława pojawił się urząd prymatora, który z ramienia władz państwowych sprawował funkcję kontrolną nad samorządem i stał wyżej od burmistrza. Nieraz prymatorami zostawali dawni burmistrzowieW 1615 roku prymatorem był Maciej Reis, były burmistrz, a w 1644 roku Antoni Larquart.. W drugiej połowie XVII wieku inwokacja w księgach sądowych brzmiała Prymator, burmistrz i rada miasta Cieszyna (zamiast wcześniejszej wersji – My burmistrz i rada miasta Cieszyna).

Za panowania Habsburgów (1653–1918) thumb|150px|Ludwik Klucki, burmistrz Cieszyna w latach 1850–1861

W 1653 roku po śmierci księżnej Elżbiety Lukrecji rządy w Księstwie Cieszyńskim objęli Habsburgowie. Przedstawiciele tej dynastii konsekwentnie dążyli do osłabienia samorządności w swoim państwie. Wprawdzie dwaj pierwsi burmistrzowie z czasów panowania Habsburgów – Andrzej Wildau i Wacław Pohledeczky zostali podniesieni do stanu szlacheckiego, lecz ogólnie następował spadek znaczenia piastowanego przez nich urzęduW 1674 roku zlicytowano dom byłego burmistrza Wacława Pohledeczkyego, który musiał opuścić Cieszyn w dziadowskim odzieniu.. Dodatkowo dochodziło do sporów między burmistrzem a prymatorem. thumb|left|150px|Jan Demel von Elswehr, burmistrz Cieszyna w latach 1861–1875 i 1876–1892

Ten ostatni otrzymał cesarską instrukcję, że przy głosowaniu ma stosować się do większości; wyjątek mógł uczynić jedynie w nadzwyczajnych wypadkach. Zakazano mu dodatkowo podejmowania jakichkolwiek decyzji na własną rękę bez zgody burmistrza i radcówF. Popiołek, Szkice z dziejów Cieszyna, s. 58.. Rada miasta Cieszyna prosiła o zniesienie urzędu prymatora, co nastąpiło w 1712 roku. W tym czasie pensja burmistrza wynosiła 120 florenów (według budżetu z 1680 roku). Spośród cieszyńskich burmistrzów z XVIII wieku najbardziej znanym był Leopold Innocenty Nepomucen Polzer, prawnik i historyk amator.

Od 1813 roku burmistrz otrzymywał pensję w wysokości 800 florenów, jednak nakazano obsadzać ten urząd prawnikami. W latach 1814–1848 burmistrzem był Alojzy Kaufmann; był nim przez 34 lata i jest to najdłuższa potwierdzona kadencja w dziejach miasta. Rola burmistrza wzrosła po reformach przeprowadzonych po Wiośnie Ludów, gdy przywrócono pełny samorząd miejski. W efekcie w latach 1850–1861 burmistrzem był cieszący się dużą popularnością prawnik Ludwik Klucki, znany z polonofilskiej postawy.

Po 1859 roku, czyli w okresie konstytucyjnym w monarchii Habsburgów, kadencja rady miejskiej trwała trzy lata; rada miejska wybierała zarząd na czele z burmistrzem.

Po 1918 roku W latach 1920–1922 władzę w mieście sprawował komisarz miasta: pierwszym był Józef Duda (1920–1922), drugim Jan Michejda (1922). W 1922 roku przywrócono urząd burmistrza.

Od 1 września do października 1939 roku zarządem miasta kierował kominiarz Artur Gabrisch, później – aż do końca hitlerowskiej okupacji burmistrzem był urzędnik przysłany z Niemiec – Wilhelm Koperberg.

5 maja 1945 roku przywrócono w Cieszynie polską administrację, jednak w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zlikwidowano urząd burmistrza. W latach 1945–1950 władza znajdowała się w ręku Prezydenta, w latach 1950–1973 przewodniczących Miejskiej Rady Narodowej, a od 1973 do 1990 roku – Naczelnika Miasta. Urząd burmistrza ponownie zaczął funkcjonować w 1990 roku.

Lista burmistrzów Cieszyna Burmistrzowie do 1920 roku