thumb|Powiększone zdjęcie kryształku wezuwianu mały|Wezuwian (Vesuvianite) - Alchuri, Shigar Valley, Gilgit-Baltistan, Pakistan. Wezuwian (idokraz) – minerał z gromady krzemianów wyspowych, należy do minerałów szeroko rozpowszechnionych, występuje w bardzo wielu regionach Ziemi.
Nazwa pochodzi od Wezuwiusza, minerał odkryto bowiem w produktach erupcyjnych tego włoskiego wulkanu (A.G. Werner, 1795 r.).
Właściwości Często tworzy dobrze wykształcone kryształy słupkowe, tabliczkowe, wrosłe i narosłe. Ściany słupów wykazują niekiedy prążkowanie. Występuje w formie skupień ziarnistych, zbitych, promienistych, igiełkowych. Jest przeświecający, przezroczysty do nieprzezroczystego. Nierozpuszczalny w kwasach.
Niektóre barwne odmiany mają swoje odrębne nazwy (mineralogiczne, gemmologiczne): wiluit – ciemnozielony, czarnozielony egeran – brązowy, często tworzy promieniste skupienia cypryn – jasnoniebieski ksantyt – żółty, żółtozielony, żółtobrązowy kalifornit – jasnozielony, tworzący zbite skupienia
Występowanie Występuje głównie w skałach metamorficznych, najczęściej w marmurach i skarnach, żyłach typu alpejskiego, porwakach wulkanicznych, skałach zmienionych metasomatycznie (rodingity) a także w obrębie masywów serpentynowych, również skały wezuwianowo-grossularowe. Znaczne rzadziej w syenitach nefelinowych. Towarzyszą mu grossular, andradyt, epidot, zoisyt, klinochlor, kalcyt wollastonit, diopsyd i forsteryt.
Miejsca występowania na świecie: USA – Kalifornia, Oregon, Arkansas, Montana, Pensylwania; Meksyk, Brazylia, Kenia, Pakistan, Rosja, Norwegia, Szwajcaria, Rumunia, Czechy, Austria, Niemcy, Australia, Chiny, Włochy.
W Polsce stwierdzony w okolicach Strzegomia i Strzelina, na Pogórzu Kaczawskim, w Górach Izerskich i Rudawach Janowickich.
Zastosowanie ma znaczenie naukowe i kolekcjonerskie. niektóre odmiany (kalifornit) bywają stosowane w jubilerstwie (kamień półszlachetny) do wyrobu biżuterii (kaboszony, paciorki). Kryształy jubilerskie pochodzą z Brazylii, Kanady, Meksyku. kamień szlachetny.
Przypisy
Bibliografia G.G. Gormaz, J.J. Casanovas: Atlas mineralogii, „Wiedza i życie” 1992 r. O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” – 1996 r. W. Heflik, L. Natkaniec-Nowak: Minerały Polski, Wyd. „Antykwa” – 1998 r. J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów, Videograf II Sp. z o. o – 2003 r. W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. „Alma- Press” 2003 r.
Linki zewnętrzne Artykuł o minerale na stronie Webmineral
Kategoria:Krzemiany (minerały)