Janusz Żurakowski (ur. 12 września 1914 w Ryżawce na Ukrainie, zm. 9 lutego 2004 w Barry's Bay w Ontario w Kanadzie) – podpułkownik pilot Wojska Polskiego II RP, pilot doświadczalny, kawaler Orderu Virtuti Militari, brat konstruktora lotniczego i pilota, mgr inż. Bronisława Żurakowskiego.
Życiorys Janusz Żurakowski siadł za sterami samolotu w wieku piętnastu lat. W 1935 ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Lotnictwa, a dwa lata później Szkołę Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie (X promocja, 12 lokata). Po promocji przydzielony został do 161 eskadry myśliwskiej 6 pułku lotniczego we Lwowie. W marcu 1939 przeniesiony został do Ułęża, na stanowisko instruktora. Był honorowym członkiem Klubu Pilotów Doświadczalnych w Polsce, z legitymacją nr 2. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939, następnie przedostał się do Wielkiej Brytanii i służył w RAF. Od 5 czerwca do 28 grudnia 1942 dowodził 316 dywizjonem myśliwskim Warszawskim. W 1943 awansowany na kapitana, przydzielono mu funkcję zastępcy dowódcy skrzydła w Northolt. Otrzymał wiele odznaczeń bojowych za udział w misjach na terenie Niemiec oraz w bitwie o Anglię, m.in. Virtuti Militari i Krzyż Walecznych (trzykrotnie).
Końcowy okres wojny spędził w Imperialnej Szkole Pilotów Doświadczalnych w Boscombe Down (Anglia). Był oblatywaczem większości typów myśliwców RAF-u oraz samolotów brytyjskiej i amerykańskiej marynarki wojennej. Znany z umiejętności wykonywania akrobacji powietrznych, opracował i wykonał nowe figury – Zurabatic Cartwheel i Falling Leaf, wcześniej w oczach fachowców uchodzące za niemożliwe do wykonania. Jego pokazy akrobacji w Farnborough przeszły do legendy. Pobił także rekord szybkości przelotu na trasie Londyn-Kopenhaga-Londyn. Oblatał blisko sto nowych konstrukcji lotniczych.
Wojnę zakończył mając na koncie 3 zwycięstwa pewne, 1 prawdopodobne oraz 1 samolot uszkodzony, co dało mu 75. miejsce na Liście Bajana.
Od 1952 mieszkał w Kanadzie. Pracował jako pilot doświadczalny w zakładach Avro Canada, był pierwszym pilotem testującym pierwszy kanadyjski myśliwiec przechwytujący CF-100 Canuck, uchodzący za jeden z najnowocześniejszych w latach 50., na którym jako pierwszy lotnik w Kanadzie pokonał barierę prędkości dźwięku oraz osiągnął prędkość 1000 mil na godzinę. W marcu 1958 rozpoczął testowanie myśliwca przechwytującego CF-105 Arrow. W zgodnej opinii fachowców był to najlepszy ponaddźwiękowy samolot myśliwski tego czasu, wyposażony w najnowocześniejszą aparaturę nawigacyjną i łącznościową oraz elektroniczne kierowanie ogniem.
W lutym 1959 zapadła polityczno-ekonomiczna decyzja premiera Diefenbakera o wstrzymaniu programu budowy CF-105 Arrow. 13 tysięcy pracowników Avro i Orenda Engines zostało zwolnionych z pracy. Zniszczono dziesiątki tysięcy rysunków konstrukcyjnych i planów samolotu. Samolot, który miał szanse zmienić stan wyposażenia lotnictwa myśliwskiego państw NATO w okresie zimnej wojny – przestał istnieć, a Żurakowski odszedł od pracy w lotnictwie, prowadził popularny wśród Polonii ośrodek wypoczynkowy Kartuzy Lodge w Barry's Bay.
mały|Model samolotu CF-105 Arrow w parku im. Żurakowskiego w Barry’s Bay (Ontario)
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 8488 – 1943 Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP – 22 listopada 1999 – pkt 9. (jako Żurakowski Jan) Krzyż Walecznych – trzykrotnie Medal Lotniczy Medal Złotego Jubileuszu Królowej Elżbiety II (odmiana kanadyjska) – Kanada, 2002
Wyróżnienia Wyróżniony m.in. członkostwem honorowym Międzynarodowego Stowarzyszenia Pilotów Doświadczalnych w Los Angeles, które umieściło jego imię na liście najwybitniejszych lotników wszech czasów. Wyróżniony tytułem „Pioniera lotnictwa kanadyjskiego” i członkostwem lotniczego „Hall of Fame” w Kanadzie. Za zasługi otrzymał niezwykle cenny puchar McKee Trophy. Odznaczony Honorową Odznaką Nr 2Odznaką Honorową Nr 1 został odznaczony Bolesław Orliński Klubu Pilotów Doświadczalnych w Polsce. Miasto Edmonton nadało mu swoje odznaczenie Order Lotu. Jego imieniem nazwano jeden z budynków lotniczego ośrodka doświadczalnego w Albercie. Miasto Barry’s Bay otworzyło park im. Żurakowskiego wraz z jego pomnikiem i modelem samolotu CF-105 Arrow. W 1996 wydano srebrną monetę o nominale 20 dolarów kanadyjskich z jego wizerunkiem. Wiele drużyn harcerskich nosi imię Żurakowskiego. Dnia 15 kwietnia 2010 Rada Miejska w Kartuzach podjęła uchwałę o nadaniu Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Kartuzach imienia Janusza Żurakowskiego. Więcej informacji i fotografii o Januszu Żurakowskim, Jego osiągnięciach lotniczych i życiu w Kanadzie...
Przypisy
Bibliografia Bill Zuk, Janusz Żurakowski - Janusz Żurakowski: Legenda przestworzy, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław, Anna i Janusz Żurakowscy – Janusz Żurakowski: Nie tylko o lataniu, Polski Fundusz Wydawniczy, Toronto, 2002
Aleksandra Ziółkowska-Boehm - Złamana strzała /W:/ Amerykanie z wyboru i inni, Warszawa 1998, Aleksandra Ziółkowska-Boehm - The Roots Are Polish, Toronto, 2004, JANUSZ ŻURAKOWSKI, ŻURA - Człowiek Szybkości Dźwięku... Wywiad z Januszem Petera Grajdy. Barrys Bay, październik 2000.
Linki zewnętrzne Piotr Wieslaw Grajda: Janusz Zurakowski i Kanadyjski Mysliwiec CF105 Avro Arrow Janusz Żurakowski, Moje dzieje, "Skrzydła" Nr 146 (632)
http://zurakowskiavroarrow.weebly.com/wywiad-interview.html
Kategoria:Absolwenci Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie Kategoria:Majorowie Polskich Sił Powietrznych Kategoria:Polscy piloci myśliwscy Kategoria:Piloci doświadczalni Kategoria:Podporucznicy lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy lotnicy w kampanii wrześniowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Medalem Lotniczym Kategoria:Odznaczeni Medalem Złotego Jubileuszu Królowej Elżbiety II Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 2004 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Kanadzie po II wojnie światowej Janusz Żurakowski Kategoria:Dowódcy Dywizjonu 316 Kategoria:Oficerowie 161 Eskadry Myśliwskiej