Irena Zofia Sławińska (ur. 30 sierpnia 1913 w Wilnie, zm. 18 stycznia 2004 w Warszawie) – polska teatrolożka, historyczka i teoretyczka literatury,
Życiorys Urodziła się w Wilnie, jej rodzicami byli Helena z Kurnatowskich i Seweryn Sławiński, inżynier dróg i mostów. W 1930 złożyła egzamin dojrzałości w Gimnazjum im. Elizy Orzeszkowej w Wilnie, a następnie studiowała polonistykę i romanistykę na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie (magisterium w 1935 u prof. Manfreda Kridla). W latach 1937–1938 pracowała jako nauczycielka w szkołach średnich w Wilnie, w roku 1938 jako stypendystka Funduszu Kultury Narodowej wyjechała do Paryża, gdzie kontynuowała studia na Sorbonie. W czasie II wojny światowej, za pierwszej okupacji radzieckiej, kontynuowała pracę nauczycielską w szkołach kowieńskich i wileńskich; po wkroczeniu Niemców pracowała fizycznie, m.in. jako robotnica rolna w majątku Glinciszki. Brała także udział w tajnym nauczaniu w Wilnie i okolicach.
Wojna przekreśliła jej plany małżeńskie; narzeczony, matematyk Józef Marcinkiewicz zginął w Katyniu. Irena Sławińska do końca życia pozostała samotna.
Po wojnie związana z nauczaniem i badaniami akademickimi, w latach 1945–1949 starszy asystent w Katedrze Historii Literatury Polskiej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, od 1949 pracownik Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Na KUL była kolejno adiunktem (od 1950) i od 1956 profesorem (tytuł profesora zwyczajnego otrzymała w 1969). W latach 1976–1978 prowadziła dodatkowo wykłady zlecone na Uniwersytecie Gdańskim. W 1978 podpisała deklarację założycielską Towarzystwa Kursów Naukowych.
Od 1956 roku należała do zespołu redakcyjnego „Tygodnika Powszechnego”, była także współzałożycielką Ogólnopolskiego Klubu Postępowej Inteligencji Katolickiej (przekształconego następnie w Kluby Inteligencji Katolickiej) i jego wiceprezesemMichał Siedziako, Bez wyboru. Głosowania do Sejmu PRL (1952–1989), Warszawa 2018, s. 171..
Miała także kontakty z uczelniami zagranicznymi; jeszcze w latach przedwojennych (1938–1939) uzupełniała studia na Sorbonie w Paryżu, ponadto 1958–1959 na Uniwersytecie Yale. W wielu uczelniach była visiting professor, m.in. na Katolickim Uniwersytecie w Louvain, Uniwersytecie we Fryburgu szwajcarskim oraz na kilku uniwersytetach amerykańskich i kanadyjskich.
Autorka ponad 300 prac dotyczących teorii interpretacji teatru i dramatu, szczególnie twórczości Norwida. Była odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Nagrodą im. Księdza Idziego Radziszewskiego Towarzystwa Naukowego KUL za rok (1986), za całokształt dorobku naukowego w duchu humanizmu chrześcijańskiego.
Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 16-2-4). mały|Grób Ireny Sławińskiej na cmentarzu Powązkowskim
Twórczość (wybór) Tragedia w epoce Młodej Polski (1948, monografia) Pięć studiów o Norwidzie (1949, współautorka) O komediach Norwida (1953) Sceniczny gest poety (1960) Myśl teatralna Młodej Polski (1966, antologia tekstów z epoki, opatrzona komentarzem; redakcja i wstęp) Reżyserska ręka Norwida (1971) Współczesna refleksja o teatrze (1979, synteza) Le theatre dans pensee contemporaine. Anthropologie et theatre (1985) Odczytywanie dramatu (1988) Teatr w myśli współczesnej: ku antropologii teatru, Warszawa (1990). Szlakami moich wód, Norbertinum, Lublin 2004 – wspomnienia
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Klubu Postępowej Inteligencji Katolickiej Kategoria:Polscy historycy literatury Kategoria:Polscy teoretycy kultury Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Gdańskiego Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Urodzeni w 1913 Kategoria:Zmarli w 2004 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Laureaci Nagrody im. Księdza Idziego Radziszewskiego