Jean-Pierre Melville, właśc. Jean-Pierre Grumbach (ur. 20 października 1917 w Paryżu, zm. 2 sierpnia 1973 w Paryżu) – francuski reżyser, scenarzysta, epizodycznie aktor.
Życiorys Urodził się w Paryżu w żydowskiej rodzinie, jako Jean-Pierre Grumbach. Melville jest pseudonimem, będącym swoistym hołdem złożonym amerykańskiemu pisarzowi Hermanowi Melville’owi. W czasie II wojny światowej służył w wojsku, biorąc udział m.in. w operacji Dragoon. Po powrocie do kraju próbował uzyskać licencję asystenta reżysera, ale jego podanie zostało odrzucone. W związku z tym założył własne studio filmowe.
Zadebiutował w filmie pełnometrażowym, wojennym filmem Milczenie morza (1947). W 1950 nakręcił Straszne dzieci, na podstawie powieści Jeana Cocteau. Przez następną dekadę sukcesywnie umacniał swą pozycję we francuskim kinie, by na początku lat 60. stać się uznaną osobistością. Sławę przyniosły mu zwłaszcza filmy kryminalne, z Jeanem-Paulem Belmondem i Alainem Delonem (jego ulubionym aktorem) w rolach głównych.
Melville, od dzieciństwa zafascynowany amerykańskim kinem i kulturą, na nowo interpretował dokonania czarnego filmu. Wykorzystując identyczne motywy i rekwizyty co klasycy amerykańskiego kina gangsterskiego, w swoich filmach kreował świat znacznie bardziej ponury i dwuznaczny. Bohaterami jego filmów są samotni, milczący mężczyźni w prochowcach i kapeluszach – cyniczni mordercy i znużeni rutyną policjanci.
thumb|Grób reżysera w Pantin W przeciwieństwie do swoich lewicowych przyjaciół, takich jak Yves Montand, Melville określał siebie mianem „ekstremalnego indywidualisty” oraz „prawicowego anarchisty”Army of Shadows The Buffalo Film Seminars. October 2, 2007. Dostęp: 05.01.2011.
Zasiadał w jury sekcji konkursowej podczas 13. MFF w Berlinie (1963).
Melville’a uznaje się za jednego z prekursorów francuskiej nowej fali. Do fascynacji jego filmami przyznają się tak znani reżyserzy jak Quentin Tarantino, John Woo czy Jim Jarmusch.
Melville zmarł w Paryżu, w wieku 55 lat na atak serca.
Reżyseria Milczenie morza (Le Silence de la mer), 1947 Straszne dzieci (Les Enfants terribles), 1950 Kiedy przeczytasz ten list (Quand tu liras cette lettre), 1953 Ryzykant (Bob le flambeur), 1956 Dwaj mężczyźni na Manhattanie (Deux hommes dans Manhattan), 1959 Ksiądz Leon Morin (Léon Morin, prêtre), 1961 Szpicel (Le Doulos), 1962 Starszy Ferchaut (L’Aîné des Ferchaux), 1963 Drugi oddech (Le Deuxième souffle), 1966 Samuraj (Le Samouraï), 1967 Armia cieni (L’Armée des ombres), 1969 W kręgu zła (Le Cercle rouge), 1970 Gliniarz (Un flic), 1972
Przypisy
Linki zewnętrzne Ryzykanci, samotnicy, kapusie – kino Jeana-Pierre’a Melville’a (Magazyn Magivanga) Zdjęcie Jean-Pierre Melville
Kategoria:Francuscy reżyserzy filmowi Kategoria:Francuscy scenarzyści Kategoria:Francuscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Paryżu Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 1973