thumb|240px|Grób Włodzimierza Słobodnika na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 30 lipca 2006 Włodzimierz Słobodnik (ur. w Nowoukraince, zm. 10 lipca 1991 w Warszawie) – polski poeta, tłumacz literatury francuskiej, rosyjskiej i radzieckiej, satyryk, autor książek dla młodzieży, pochodzenia żydowskiegoPolsko-żydowska literatura.
Życiorys Urodził się w rodzinie Grzegorza, kupca, i Marii z Gendrychów. Od 1902 mieszkał w Warszawie, gdzie uczęszczał do gimnazjum rosyjskiego, a następnie do polskiej szkoły Tadeusza Sierzputowskiego, którą ukończył w 1919. Studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. W 1921 zadebiutował poetycko wierszem pt. Gwiazdośpiew, opublikowanym na łamach „Pam-Bam. Jednodniówka najmłodszych futurystów polskich”. W okresie dwudziestolecia międzywojennego był członkiem grupy literackiej „Smok” założonej przez studentów Wolnej Wszechnicy Polskiej (1924), a od 1927 należał do grupy literackiej „Kwadryga” i współpracował z wydawanym przez nią czasopismem „Kwadryga” (1928–1931) oraz publikował w związanym z nią czasopiśmie satyrycznym „Czerwony Lew”. Swoje wiersze i przekłady z języka rosyjskiego i francuskiego publikował m.in. w „Robotniku” (1924–1932), „Skamandrze” (1925–1928), „Wiadomościach Literackich” (1926–1927), „Głosie Literackim” (1928–1930), „Gazecie Polskiej” (1929–1934), „Głosie Prawdy” (1929), „Płomyku” (1930–1935), „Kamenie” (1934–1937), „Okolicy Poetów”, „Lewarze” (1935–1936), „Lewym Torze” (1935), „Obliczu Dnia” (1936), „Sygnałach” (1938–1939).
W latach 1927–1929 był urzędnikiem Szpitala Miejskiego w Warszawie, w latach 1932–1939 prowadził w Warszawie czytelnię i wypożyczalnię książek „Literaria”. W 1932 został członkiem Związku Zawodowego Literatów Polskich (od 1949 Związku Literatów Polskich).
Po wybuchu II wojny światowej, w okresie od 1939–1941 przebywał we Lwowie, gdzie nawiązał współpracę m.in. z dziennikiem „Czerwony Sztandar”. Utwory poetyckie publikował też w lwowskim „Almanachu Literackim”, „Prawdzie Wileńskiej” i mińskim „Sztandarze Wolności”. Współpracował z Państwowym Wydawnictwem Mniejszości Narodowych ZSRR. 17 września 1940 został członkiem Związku Radzieckich Pisarzy UkrainyBohdan Urbankowski, Czerwona msza czyli uśmiech Stalina, t. 1, Warszawa 1998, s. 123.. W czerwcu 1941, po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej przedostał się przez Kijów i Ufę do Moskwy, gdzie współredagował „Nowe Widnokręgi”. W latach 1941–1945 przebywał w Ferganie (Uzbekistan), skąd nadsyłał do „Nowych Widnokręgów” wiersze i artykuły.
Od sierpnia 1945 do 1956 mieszkał w Łodzi, od 1957 w Warszawie. W 1956 wstąpił do PZPR. Tłumaczył z języka rosyjskiego (Michaił Lermontow, Walerij Briusow, Władimir Majakowski, Osip Mandelsztam) i francuskiego (Charles Baudelaire) i niemieckiego. Publikował swoje utwory poetyckie oraz przekłady głównie z języka rosyjskiego, m.in. w „Głosie Ludu” (1945–1949), „Kuźnicy” (1945–1949), „Odrodzeniu” (1945–1949), „Głosie Robotniczym” (1946–1956), „Przyjaźni” (1946–1965), „Robotniku” (1946–1948), „Expressie Ilustrowanym” (1947–1948; jako Stefan Krasnowski), w tygodnikach satyrycznych: „Mucha” (1947–1949; jako Polonus), „Szpilki” (od 1947; jako Fra Giacomo Rymgoboli), we „Wsi” (1948–1953, tu tłumaczenia wierszy z języka angielskiego, bułgarskiego, francuskiego, hiszpańskiego), w „Nowej Kulturze” (1950–1963), „Twórczości” (od 1950), „Życiu Literackim” (1951–1968), „Literaturze Radzieckiej” (1959–1975), „Stolicy” (1962–1965), „Poezji” (1966–1989), „Literaturze” (1972–1980), „Argumentach” (1974–1977, 1980–1989).
W 1932 jego żoną została Eleonora Mandeltort, tłumaczka literatury rosyjskiej i radzieckiej.
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A23-3-23)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.
Twórczość Modlitwa o słowo (poezje; 1927) Cień skrzypka (poezje; 1929) Nowa muza (poezje; 1930) Spacer nad Wisłą (poezje; 1931) Pamięci matki (poezje; 1934) Wiersze 1922–1935 (1936) Niepokój wieczorny (poezje; 1937) Dom w Ferganie (poezje; Książka 1946) Jan Kiliński (poemat; Wici 1946) Poufne (poezje; Książka 1948) Mały bęben i wielki bęben (książka dla dzieci; Książka 1948) Poezje zebrane (Spółdzielnia Wydawnicza „Wiedza” 1948) Szopka i... kropka (widowisko; Książka i Wiedza 1950) Światła na trasie (poezje; Książka i Wiedza 1950) Nowe wiersze (Czytelnik 1952) Sonety o Wicie Stwoszu i trzy poematy (Czytelnik 1954) Mowa codzienna (poezje; Czytelnik 1956) Podróże wyimaginowane. Pod niebem wyobraźni (poezje; Wydawnictwo Łódzkie 1957) Ciężar ziemi (poezje; Państwowy Instytut Wydawniczy 1959) Bez figowego listka (satyry; seria: „Biblioteka Satyry”; Czytelnik 1959) Nowy wybór wierszy (Biblioteka Laureatów miasta Łodzi; Wydawnictwo Łódzkie 1959) Kamienny cień (poezje; Państwowy Instytut Wydawniczy 1960) O panu Igreku schowanym w szafie oraz inne ramotki (satyry; Wydawnictwo Łódzkie 1962) W cieniu syreny i wierzby (poezje; Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1963) Listy z Paryża (poezje; Państwowy Instytut Wydawniczy 1964) Śpiew na dobranoc (poezje; Czytelnik 1965) Pięć śmiechów głównych (satyry; wespół z Jerzym Afanasjewem, Maciejem Józefem Kononowiczem, Horacym Safrinem i Janem Sztaudyngerem; Wydawnictwo Łódzkie 1967) Róża światła (poezje; Państwowy Instytut Wydawniczy 1967) Poezje wybrane (seria: „Biblioteka Poetów”; Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1971) Wybór wierszy (Państwowy Instytut Wydawniczy 1971) Barwobranie (poezje; Wydawnictwo Łódzkie 1973) Odkrywanie dali (poezje; Czytelnik 1976) Poezje wybrane (wybór i wstęp: Anna Kamieńska; seria: „Biblioteka Poetów”; Państwowy Instytut Wydawniczy 1976) Wiersze wybrane (Czytelnik 1980, ) O zbójniku Janosiku, o siwku srebrnogrzywku i o pięknej cesarzowej (książka dla dzieci; ilustr. Adam Kilian; wydanie 3: Nasza Księgarnia 1982, ) Reszta światła (poezje; Państwowy Instytut Wydawniczy 1984, ) Włodzimierz Słobodnik: wybór poezji (oprac. graf.: Andrzej Heidrich; Czytelnik 1984, ) Czary-mary (utwory dla dzieci; ilustr. Marta Piwocka; Czytelnik 1986, ) Jesienny dzień (wspomnienia; Iskry 1986, ) Eleonora (poezje, fragmenty dziennika Eleonory Słobodnikowej; Iskry 1988, ) Rozmowa z otchłaniami (poezje; ilustr. Barbara Wróblewska-Bogoon; Wydawnictwo Literackie 1989, )
Przekłady (wybór) Konrad Rylejew, Wojnarowski (poemat; w przekł. z ros. Władysława Syrokomli (Kondratowicza); przekład uzup. Włodzimierz Słobodnik; wstępem i komentarzem opatrzył Leon Gomolicki; Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1955) Anatolij Winogradow, Potępienie Paganiniego (1947; Książka i Wiedza 1949; Państwowy Instytut Wydawniczy 1962, 1964, 1968, Wydanie 7: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1975; wydanie 8: Książka i Wiedza 1985, ) William Szekspir, Sonety i monologi (spektakl teatralny [TV]; wespół z Jerzym S. Sito, Romanem Brandstaetterem; Wybór tekstów: Adam Hanuszkiewicz; Reżyseria: Adam Hanuszkiewicz; premiera: 16 grudnia 1964) Lope de Vega, Nauczyciel tańców (spektakl teatralny [TV]; Reżyseria: Roman Sykała; premiera: 5 lutego 1967) Marina Cwietajewa, Próba miłości (spektakl teatralny [TV]; wespół z Jerzym Litwiniukiem, Andrzejem Mandalianem, Sewerynem Pollakiem; Scenariusz: Witold Dąbrowski (wybór i układ wierszy oraz wstęp); Reżyseria: Joanna Wiśniewska; premiera: 7 lutego 1973)
Opracowania Bronisław Poletur, Polska od serca – do serca... (poezje; autor wstępu; Miejsce Piastowe: Wydawnictwo Towarzystwa Świętego Michała Archanioła 1932) Koźma Prutkow, Puch i pierze (satyry; seria: „Biblioteka Stańczyka”; Iskry, 1962) Aleksander Błok, Poezje wybrane (autor wyboru i wstępu; seria: „Biblioteka Poetów”; Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1969) Tadeusz Natanson, Pieśni egzotyczne: chór mieszany a capp. (partytura muzyczna; seria: „Polska Literatura Chóralna, 275”; słowa: Włodzimierz Słobodnik; tłumaczenie tekstów oryginalnych: Robert Stiller (z malajskiego); Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1974, PWM 7564) Tadeusz Paciorkiewicz, Wycinanki z morskiej pianki: 5 pieśni na 3-głosowy chór dziecięcy i kwintet dęty (słowa: Włodzimierz Słobodnik; Wydawnictwo Muzyczne Agencji Autorskiej 1980)
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1967) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1953). Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 28 lutego 1955 r. nr 0/350 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
Nagrody III nagroda w konkursie literackim dziennika „Czerwony Sztandar” za opowiadanie Jabłka (1940) Nagroda Miasta Łodzi – nagroda literacka im. Juliana Tuwima (1957) Nagroda literacka ZAiKS-u dla tłumaczy (1980) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1981) Nagroda Polskiego PEN-Clubu za twórczość przekładową (1981) Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (1983) Nagroda im. Juliusza Słowackiego, przyznana przez Klub Poetów przy Oddziale Warszawskim ZLP (1986)
Przypisy
Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Członkowie Związku Radzieckich Pisarzy Ukrainy Kategoria:Członkowie Związku Zawodowego Literatów Polskich Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Łodzi Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Pisarze związani z Łodzią Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Wyróżnieni Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy Kategoria:Zmarli w 1991