Okręg przemysłowy – skupisko wielu ośrodków i zakładów przemysłowych na silnie zurbanizowanych terenach. W tych rejonach szczególnie rozwinięty jest przemysł. Główne rodzaje ośrodków przemysłowych to regiony wydobywcze (górnicze), przemysłu high-tech (technopolia), przemysłu różnego rodzaju (np. maszynowego, spożywczego, motoryzacyjny itp.). Wydobywcze okręgi przemysłowe w krajach wysoko rozwiniętych obecnie podupadają lub zmieniają profil na regiony usługowe i nowoczesnych technologii.
Cechy okręgu przemysłowego: składa się z kilku zakładów przemysłowych; posiada znaczny odsetek ludności zatrudnionej w przemyśle; skupia znaczny potencjał wytwórczy na niewielkim obszarze; zakłady przemysłowe wykazują powiązania produkcyjne.
Główne okręgi przemysłowe świata Damodar (Indie, wydobywczy) Dolina Krzemowa (USA, technopolia) Japońskie okręgi przemysłowe: Keihin, Hanshin, Chukyo, Kitakiusiu (przemysł różnorodny: stoczniowy, środków transportu, spożywczy, elektromaszynowy) Okręg Północno-Wschodni (USA, wielobranżowy) Shaba (Demokratyczna Republika Konga/Zambia, wydobywczy) Toledo-Detroit (USA, gł. motoryzacyjny) Witwatersrand (RPA, wydobywczy) Zagłębie Ruhry (Niemcy, wydobywczy) Północny (Chiny, wydobywczy) Przyjeziorny (USA, wydobywczy) Kalifornijski (USA, technopolia) Doniecki (Ukraina, wydobywczy) Uralski (Rosja, wydobywczy) Yorkshire (Anglia, wydobywczy) Londyński (Anglia) Minas Gerais (Brazylia) Kuźniecki (Rosja) Fushun-Anshan (Chiny) Zagłębie Północne (Francja)
Okręgi przemysłowe w Polsce W Polsce za okręg przemysłowy uznaje się takie obszary, na których liczba zatrudnionych w przemyśle przetwórczym lub wydobywczym przypadająca na 1 km² bądź na 100 mieszkańców jest co najmniej dwukrotnie wyższa niż średnia krajowa zatrudnionych w tych gałęziach.
W 2001 w Polsce delimitowano 15 okręgów przemysłowych; kryterium delimitacji była liczba osób zatrudnionych w przemyśle, która przekraczała średnią krajową, wynoszącą 11,7 osób na kilometr kwadratowy (w 1980 delimitowano 24 okręgi przemysłowe; w wyniku transformacji systemowej nastąpił wyraźny spadek liczby okręgów). Bielski Okręg Przemysłowy Bydgoski Okręg Przemysłowy Dębicko-Stalowowolski Okręg Przemysłowy Gdański Okręg Przemysłowy Górnośląski Okręg Przemysłowy i Rybnicki Okręg Węglowy (razem) Kaliski Okręg Przemysłowy Krakowski Okręg Przemysłowy Lubelski Okręg Przemysłowy Łódzki Okręg Przemysłowy i Bełchatowski Okręg Przemysłowy (razem) Poznański Okręg Przemysłowy Staropolski Okręg Przemysłowy (Świętokrzyski Okręg Przemysłowy) Sudecki Okręg Przemysłowy (Wałbrzyski Okręg Przemysłowy) Szczeciński Okręg Przemysłowy Warszawski Okręg Przemysłowy Wrocławski Okręg Przemysłowy
Pozostałe obszary, w których liczba osób zatrudnionych w przemyśle nie przekracza średniej krajowej: Białostocki Okręg Przemysłowy Centralny Okręg Przemysłowy Częstochowski Okręg Przemysłowy Jaworznicko-Chrzanowski Okręg Przemysłowy Karpacki Okręg Przemysłowy Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy Olsztyński Okręg Przemysłowy Opolski Okręg Przemysłowy Piotrkowsko-Bełchatowski Okręg Przemysłowy Tarnobrzeski Okręg Przemysłowy Tarnowsko-Rzeszowski Okręg Przemysłowy Zielonogórsko-Żarski Okręg Przemysłowy
Zobacz też geografia przemysłu
Przypisy