thumb|Przebieg tętnicy szyjnej zewnętrznej z kolejnymi odgałęzieniami Tętnica szyjna zewnętrzna (, ) – w anatomii człowieka jedna z dwóch (obok tętnicy szyjnej wewnętrznej) tętnic, na które rozdziela się tętnica szyjna wspólna. W początkowym odcinku, w obrębie trójkąta tętnicy szyjnej odchyla się ona od tętnicy szyjnej wewnętrznej przyśrodkowo i do przodu, biegnąc w kierunku kąta żuchwy. Następnie krzyżuje od tyłu brzusiec tylny mięśnia dwubrzuścowego oraz mięsień rylcowo-gnykowy, przechodząc z trójkąta tętnicy szyjnej do dołu zażuchwowego. Biegnie bardziej zewnętrznie, objęta miąższem gruczołu ślinianki przyusznej. W dole zażuchwowym przebiega ku tyłowi od szyjki żuchwy.
Gałęzie tętnicy szyjnej zewnętrznej Tętnica oddaje następujące gałęzie:
Gałęzie przednie tętnica tarczowa górna (arteria thyroidea superior) gałąź podgnykowa (ramus infrahyoideus) gałąź mostkowo-obojczykowo-sutkowa (ramus sternocleidomastoideus) tętnica krtaniowa górna (arteria laryngea superior) gałąź pierścienno-tarczowa (ramus cricothyroideus) gałąź gruczołowa przednia (ramus glandularis anterior) gałąź gruczołowa tylna (ramus glandularis posterior) gałąź gruczołowa boczna (ramus glandularis lateralis) tętnica językowa (arteria lingualis) gałąź nadgnykowa (ramus suprahyoideus) gałęzie grzbietowe języka (rami dorsales linguae) tętnica podjęzykowa (arteria sublingualis) tętnica głęboka języka (arteria profunda linguae) tętnica twarzowa (arteria facialis) tętnica podniebienna wstępująca (arteria palatina ascendens) gałąź migdałkowa (ramus tonsillaris) tętnica podbródkowa (arteria submentalis) gałęzie gruczołowe (rami glandulares) tętnica wargowa dolna (arteria labialis inferior) tętnica wargowa górna (arteria labialis superior) tętnica przegrody nosa (arteria septi nasi) tętnica kątowa (arteria angularis)
Gałęzie przyśrodkowe tętnica gardłowa wstępująca (arteria pharyngea ascendens) gałęzie gardłowe (rami pharyngei) tętnica oponowa tylna (arteria meningea posterior) tętnica bębenkowa dolna (arteria tympanica inferior)
Gałęzie tylne tętnica potyliczna (arteria occipitalis) gałęzie mostkowo-obojczykowo-sutkowe (rami sternocleidomastoidei) gałąź sutkowa (ramus mastoideus) gałąź uszna (ramus auricularis) gałąź zstępująca (ramus descendens) gałęzie potyliczne (rami occipitales) tętnica uszna tylna (arteria auricularis posterior) tętnica rylcowo-sutkowa (arteria stylomastoidea) tętnica bębenkowa tylna (arteria tympanica posterior) gałęzie sutkowe (rami mastoidei) gałąź strzemiączkowa (ramus stapedius) gałąź uszna (ramus auricularis) gałąź potyliczna (ramus occipitalis) gałąź przyusznicza (ramus parotideus)
Gałęzie końcowe thumb|Rycina przedstawiająca schematycznie kolejne gałęzie tętnicy szczękowej tętnica skroniowa powierzchowna (arteria temporalis superficialis) gałęzie przyusznicze (rami parotidei) tętnica poprzeczna twarzy (arteria transversa faciei) gałęzie uszne przednie (rami auriculares anteriores) tętnica jarzmowo-oczodołowa (arteria zygomaticoorbitalis) tętnica skroniowa środkowa (arteria temporalis media) gałąź czołowa (ramus frontalis) gałąź ciemieniowa (ramus parietalis) tętnica szczękowa (arteria maxillaris) Część żuchwowa tętnicy szczękowej tętnica uszna głęboka (arteria auricularis profunda) tętnica bębenkowa przednia (arteria tympanica anterior) tętnica oponowa środkowa (arteria meningea media) gałąź oponowa dodatkowa (ramus meningeus accessorius) gałąź skalista (ramus petrosus) tętnica bębenkowa górna (arteria tympanica superior) gałąź czołowa (ramus frontalis) gałąź ciemieniowa (ramus parietalis) tętnica zębodołowa dolna (arteria alveolaris inferior) gałąź żuchwowo-gnykowa (ramus mylohyoideus) tętnica bródkowa (arteria mentalis) gałęzie zębowe (rami dentales) Część skrzydłowa tętnicy szczękowej tętnica żwaczowa (arteria masseterica) tętnica skroniowa głęboka przednia (arteria temporalis profunda anterior) tętnica skroniowa głęboka tylna (arteria temporalis profunda posterior) gałęzie skrzydłowe (rami pterygoidei) tętnica policzkowa (arteria buccalis) Część skrzydłowo-podniebienna tętnicy szczękowej tętnica zębodołowa górna tylna (arteria alveolaris superior posterior) tętnica podoczodołowa (arteria infraorbitalis) tętnice zębodołowe górne przednie (arteriae alveolares superiores anteriores) tętnica podniebienna zstępująca (arteria palatina descendens) tętnica klinowo-podniebienna (arteria sphenopalatina) tętnice nosowe tylne boczne (arteriae nasales posteriores laterales) tętnice nosowe tylne przegrody (arteriae nasales posteriores septi) tętnica kanału skrzydłowego (arteria canalis pterygoidei)
Przypisy
Bibliografia
Szyjna zewnętrzna