Ołeksandr Bielawski, ukr. Олександр Бєлявський (ur. 17 grudnia 1953 we Lwowie) – ukraiński szachista i trener szachowy (FIDE Senior Trainer od 2004), reprezentant Słowenii od 1996, arcymistrz od 1975 roku.
Kariera szachowa thumb|Ołeksandr Bielawski, Tilburg 1986 W 1971 r. został w Groningen wicemistrzem Europy juniorów do lat 20, a w 1973 r. w Teesside – mistrzem świata juniorów w tej samej kategorii wiekowej. Czterokrotnie zdobył tytuł mistrza Związku Radzieckiego (1974, 1980, 1987, 1990). W latach 80. i 90. należał do ścisłej światowej czołówki. Od 1982 r. regularnie uczestniczył w rozgrywkach o tytuł mistrza świata, dwukrotnie awansując do grona pretendentów: w 1983 r. w ćwierćfinale meczu pretendentów uległ Garriemu Kasparowowi 3 – 61982-84 Candidates Matches., natomiast w 1985 r. w turnieju pretendentów w Montpellier zajął VI-VII m1985 Montpellier Candidates Tournament.. Był również pięciokrotnym uczestnikiem pucharowych turniejów o tytuł mistrza świata, dwukrotnie awansując do IV rundy (najlepszej szesnastki): w 1997 r. przegrał w tej fazie rozgrywek z Nigelem Shortem1997 FIDE Knockout Matches., a w 2004 – z Aleksandrem Griszczukiem2004 FIDE Knockout Matches.. W 1996 r. zdobył w Grize tytuł indywidualnego mistrza Słowenii.
Wielokrotnie reprezentował ZSRR, Ukrainę i Słowenię w rozgrywkach drużynowych, m.in.: ; siedmiokrotny medalista: wspólnie z drużyną – czterokrotnie złoty (1982, 1984, 1988, 1990) oraz indywidualnie – srebrny (1984 – za wynik rankingowy) i dwukrotnie brązowy (1982 – na IV szachownicy, 1984 – na I szachownicy)OlimpBase., ; czterokrotny medalista: wspólnie z drużyną – dwukrotnie złoty (1985, 1989) oraz indywidualnie – złoty (1989 – na II szachownicy) i srebrny (1985 – na V szachownicy)OlimpBase., ; czterokrotny medalista: wspólnie z drużyną – dwukrotnie złoty (1983, 1989) i srebrny (1992) oraz indywidualnie – srebrny (1983 – na V szachownicy)OlimpBase..
Oprócz tego, w 1984 r. był najlepszym zawodnikiem drugiego meczu ZSRR – reszta świata, zdobywając 3½ pkt w 4 partiach.
Na swoim koncie posiada wiele samodzielnych bądź dzielonych zwycięstw w turniejach międzynarodowych, m.in.:
1970 – Suchumi, 1972 – Sombor, 1978 – Alicante, Kijów, 1979 – Bogota, Frunze, 1980 – Bukareszt, Taszkent, Wiedeń (wspólnie z Borisem Spasskim i Johnem Nunnem), 1981 – Tilburg, 1982 – Sarajewo (turniej Bosna), 1984 – Wijk aan Zee (turniej Hoogovens, wspólnie z Wiktorem Korcznojem), 1985 – Londyn, 1986 – Tilburg, Soczi (wspólnie ze Svetozarem Gligoriciem i Rafaelem Waganjanem), 1989 – Amsterdam (turniej OHRA), Aker Brygge, 1990 – Monachium, Amsterdam (turniej OHRA), 1993 – Belgrad, 1994 – León (turniej szachowy), 1996 – Polanica-Zdrój (memoriał Akiby Rubinsteina), Bled, Graz, Čačak, 1998 – Frankfurt nad Menem (szachy szybkie, wspólnie z Janem Timmanem), 1999 – Portoroż (memoriał Milana Vidmara), 2000 – Pula (turniej strefowy), 2001 – Portoroż (memoriał Milana Vidmara), 2002 – Lublana, Kopenhaga (turniej Politiken Cup, wspólnie z Siergiejem Tiwiakowem i Rubenem Felgaerem), 2003 – Portoroż (memoriał Milana Vidmara, wspólnie z Emilem Sutowskim), 2005 – Portoroż (memoriał Milana Vidmara), Minneapolis (wspólnie z Arturem Jusupowem, Jewgienijem Najerem i Ildarem Ibragimowem), 2010 – Szentgotthárd, 2015 – Nova GoricaBeliavsky wins HIT Open Nova Gorica 2015..
W latach 80. i 90. Bielawski był wielokrotnie notowany w pierwszej dziesiątce listy rankingowej FIDE. (najwyższy osiągnięty ranking: 2710 punktów 1 lipca 1997 r., co wówczas odpowiadało ósmej pozycji na świecieFIDE rating history :: Beliavsky, Alexander G.).
W 1985 został odznaczony Orderem Przyjaźni Narodów.
Jest autorem bądź współautorem kilku książek o tematyce szachowej.
Publikacje Winning Endgame Technique, Batsford 1995, . Winning Endgame Strategy, Batsford 2000, . Modern Endgame Practice, Batsford 2000, (wszystkie trzy wspólnie z Adrianem Michalczyszynem) Caro-Kann-Verteidigung – richtig gespielt, Beyer 1996, (wspólnie z Anatolijem Karpowem)
Przypisy
Bibliografia W. Litmanowicz, J. Giżycki, „Szachy od A do Z”, tom I, Warszawa 1986, s. 81–82 ChessBase Megabase 2008
Linki zewnętrzne
Kategoria:Radzieccy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Słoweńscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Szachiści XX wieku Kategoria:Szachiści XXI wieku Kategoria:Ukraińscy arcymistrzowie szachowi Kategoria:Ukraińscy trenerzy szachowi Kategoria:Odznaczeni Orderem Przyjaźni Narodów Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Urodzeni w 1953 Kategoria:Szachiści De Variant Breda Kategoria:Szachiści SG Porz Kategoria:Szachiści SK Baden Kategoria:Szachiści Merkuru Graz Kategoria:Szachiści CA La Caja de Canarias Kategoria:Szachiści ŠK Rijeka Kategoria:Szachiści ŽŠK Maribor Kategoria:Szachiści ŠD Ptuj Kategoria:Szachiści PVK Kijów Kategoria:Szachiści Ljubljanskiego ŠK Kategoria:Szachiści Urału Jekaterynburg Kategoria:Szachiści FERIT-Osijek Kategoria:Szachiści SK Semriach Kategoria:Szachiści Agrouniverzalu Zemun