Kadzyń – część wsi Ostrowieczno (dawniej osobna wieś), w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Dolsk.
Położenie Wieś położona 3,2 km na wschód od Dolska przy drodze powiatowej nr 4080 z Dolska do Książa Wielkopolskiego przez Błażejewo i Włościejewki. We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4085 z Nowieczka do Księginek.
Nazwa Pierwotnie miejscowość związana była z Wielkopolską. Do XVIII wieku była osobną, samodzielną wsią, która później stała się północną częścią Ostrowieczna. Istnieje co najmniej od drugiej połowy XIV wieku i ma średniowieczną metrykę. Pierwszy zachowany zapis pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1398 gdzie odnotowano ją pod nazwą „Kedzin”, 1422 „Kadzen”, 1426 „Cadzeyn”, 1439 „Cadzem”, 1581 „Kadzin”.
Od nazwy wsi pochodzi polskie odmiejscowe nazwisko szlacheckiego rodu Kadzyńskich, dawnych posiadaczy miejscowości.
Historia Początkowo miejscowość była wsią szlachecką należącą do wielkopolskiej szlachty z lokalnego rodu Kadzyńskich, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1467 odnotowano ją w powiecie kościańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1581 należała do parafii Dolsk.
Pierwszy zachowany zapis o miejscowości pochodzi z 1398 I odnotowuje Czewleja Kedzińskiego szlachcica i właściciela wsi. W latach 1422-1426 odnotowano Mikołaja Samsona z Kadzynia zwanego też Mikołajem Kadzeńskim. W latach 1426-1428 wspomniano jego syna Jana Samsona z Kadzynia oraz Jana Szamszulewicza zastawnika części wsi. W latach 1428-1448 wspomniany został Paweł, Paszek dziedzic z Kadzynia i noszący odmiejscowe nazwisko zapisywane w wóch formach Kadzeński i Kadzyński. W 1477 odnotowana została Jadwiga wdowa po Paszku Kadzeńskim.
W 1457 mąż Małgorzaty z Kadzynia, Piotr ze wsi Czechel w powiecie kaliskim zapisał jej na częściach tej wsi po 50 grzywien posagu oraz wiana. W latach 1465-1467 źródła historyczne odnotowały Macieja Kadzeńskiego uznawanego przez historyków za syna Paszka Kadzyńskiego i Katarzyny Jedleckiej. W 1467 Maciej na połowie dziedzictwa kadzyńskiego zapisał swojej żonie Katarzynie Jedleckiej noszącej odmiejscowe nazwisko od wsi Jedlcze w powiecie kaliskim (obecnie to wieś Jedlce-Stara Wieś) po 70 grzywien posagu i wiana. W 1477 Macieja Kadzeńskiego wspomniano jako zmarłego, z informacją, że był wujem Wojciecha Mieniszewskiego ze wsi Mieniszewo w powiecie kaliskim (obecnie to Miniszew).
W 1523 wieś uwolniona została od czynszu rocznego na rzecz kapituły poznańskiej. W 1548 w toku wykupu wójtostwa w mieście biskupim Dolsk biskup poznański Jakub Dziaduski polecił dotychczasowemu wójtowi szlachcicowi Mikołajowi Dąbrowskiemu, aby zapłacił 103 grzywien szlachcicowi Janowi Kadzyńskiemu.
Historyczne źródła odnotowały zwykłych mieszkańców wsi pochodzących z niższych stanów społecznych. W 1434 Mikołaj pleban w Kunowie toczył proces sądowy z Sułkiem kmieciem z Trąbina. Kmieć ten zwożąc mu zboże pobrane w ramach dziesięciny z Nowca, Błożejewa, z folwarku w Kadzyniu oraz od kmieci w Trąbinie, otrzymać miał w ramach zapłaty za pracę słomę, a zabierając wszystką słomę nie oddał plebanowi wszystkiego ziarna. Pozwany kmieć zaprzeczał, że miał zwozić tylko w zamian za słomę i przyznał, że pobrał 6 korczyków (łac. „chori”) żyta i trzy ćwiertnie grochu.
Zachowały się także zapisy dotyczące wsi w historycznych księgach podatkowych, pochodzące z XVI i XVII wieku. W 1530 miał miejsce pobór z dwóch łanów. W 1563 pobrano podatki z 3,5 łana. W 1581 miał miejsce pobór z 3 łanów oraz od 4 zagrodników. W 1610 we wsi odnotowano folwark oraz 3 łany kmiece.
Wieś Kadzin położona była w 1581 w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskimAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 64.. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
W 1725 właścicielem Kadzynia został Bogusław Bojanowski. Jego syn Aleksander w 1766 nabył jezioro Ostrowieczno, a w 1781 wieś o tej nazwie. Wtedy zapewne połączył oba majątki i Kadzeń został folwarkiem należącym do Ostrowieczna. Kolejny z rodu Bojanowskich Franciszek, zmuszony trudnościami finansowymi wystawił majątek na licytacji. Nabył go 20 lipca 1868 na tzw. Subchaście śremski kupiec Meyer Reisner za 70 500 talarów. W 1894 syn Meyera, Siegmund Reisner sprzedał Ostrowieczno z folwarkiem Kadzyń, pruskiej Komisji Kolonizacyjnej, która rozparcelowała majątki przekazując ziemie niemieckim kolonistom.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ostrowieczno