Związek Kurpiów – stowarzyszenie z siedzibą w Ostrołęce założone w 1996 z inicjatywy Stanisława Pajki. Zajmuje się badaniem oraz kultywowaniem kultury kurpiowskiej. Za ideowego poprzednika uważa Związek Puszczański założony w 1919 przez Adama Chętnika.
Władze Władze zmieniały się następująco:
1996 – Przewodniczący Komitetu Założycielskiego Związku Kurpiów Stanisław Pajka,
kadencja 1996–1999: Stanisław Kubeł (prezes), Henryk Gadomski (wiceprezes), Adam Dobroński (wiceprezes), Adam Białczak (sekretarz), Kazimierz Ostrowski (skarbnik), Jan Długołęcki, Jacek Frankowski, Witold Kuczyński, Jan Prusik, Stanisław Pajka, Tadeusz Żebrowski (członkowie prezydium) kadencja 2000–2004: Mirosław Grzyb (prezes), Stanisław Pajka (wiceprezes), Józef Kur (wiceprezes), Tadeusz Żebrowski (sekretarz), Marian Kraśniewski (skarbnik), Czesława Kaczyńska (członkini prezydium), Witold Kuczyński (członek prezydium), Adam Białczak, Stanisław Ceberek, Henryk Gadomski, Edward Kaczyński, Stanisław Kurpiewski, Jadwiga Malinowska, Marek Mielnicki, Ryszard Pawłowski, Jan Prusaczyk, Maria Samsel, Barbara Wojciulewicz, Lech Wółczuk, Władysław Zera (skład zarządu głównego)
kadencja 2004–2008 Mirosław Grzyb (prezes), Adam Białczak (wiceprezes ds. nauki), Maria Samsel (wiceprezeska ds. dziedzictwa kulturowego), Iwona Choroszewska-Zyśk (wiceprezeska ds. promocji), Marian Kraśniewski (skarbnik), Bogusława Opęchowska (sekretarka), Czesława Kaczyńska (członkini prezydium), Stanisław Pajka (członek prezydium)
2004–2024 Iwona Choroszewska- Zyśk (wiceprezes) od 2004 Maria Samsel (wiceprezes)
2024–2028: Iwona Choroszewska-Zyśk (prezes), Mirosław Grzyb (wiceprezes), Maria Samsel (wiceprezeska), Anna Ogniewska (skarbniczka), Krystyna Łaszczych (sekretarka), ks. Wiesław Białczak, Robert Domurad, Henryk Gadomski, Tomasz Mielnicki, Małgorzata Parzych (członkowie zarządu głównego). mały|Iwona Choroszewska-Zyśk oraz Mirosław Grzyb, gala rozdania „Kurpików” 2022 Od 2004 Związek Kurpiów ma kapelana ks. Wiesława Białczaka pochodzącego z parafii Baranowo.
Do związku należy kilkaset osób oraz liczne instytucje jako członkowie zbiorowi lub wspierający: gminy z terenów puszcz Zielonej i Białej, szkoły różnych szczebli, przedsiębiorstwa. W miejscowościach regionu i poza nim istnieją oddziały Związku Kurpiów.
W 2000 do organizacji należały 173 osoby, w 2004 – 492 osób.
Działalność Działalność związku obejmuje organizację seminariów i konferencji, wydawanie książek i czasopism, organizację konkursów i imprez regionalnych. Ważniejsze osiągnięcia to: dawniej (od 2001) organizacja Dni Kultury Kurpiowskiej, wydanie książki Puszcza Kurpiowska w pieśni, red. Henryk Gadomski, t. 1–3 (19997, 2000, 2003) na podstawie rękopisów ks. Władysława Skierkowskiego od 2002 wydawanie magazynu regionalnego „Kurpie”, konkurs im. dr. Stanisława Pajki.
Nagroda Kurpik mały|skala|Nagroda Kurpik Za ochronę dziedzictwa kulturowego, budzenie tożsamości i pracę na rzecz wszechstronnego rozwoju regionu kurpiowskiego od 2001 przyznawana jest Nagroda Prezesa Związku Kurpiów o nazwie Kurpik. Jest wręczana w 10 kategoriach: Talent, Nauka i pióro, Muzyka i taniec, Twórczość ludowa, Edukacja regionalna, Działalność publiczna, Pracodawca, Promowanie regionu, Budzenie tożsamości i Ochrona dziedzictwa kulturowego. Nagroda Kurpik nazywana jest kurpiowskim Oscarem.
Laureaci i laureatki 2001–2022 2001 (nagrody przypisano do kategorii umownie, ponieważ wydzielono je w 2002)
Nauka i pióro: Adam Białczak – nauczyciel i historyk z Baranowa; Stanisław Pajka – regionalista i publicysta z Ostrołęki, współzałożyciel Związku Kurpiów Muzyka i taniec: Apolonia Nowak – artystka ludowa z Kadzidła; Stanisław Sieruta – śpiewak ludowy z Olszyn Edukacja regionalna: Tadeusz Grec – nauczyciel i regionalista z Ostrołęki Działalność publiczna: Eugeniusz Drężek – przedsiębiorca z Myszyńca, sponsor tablicy poświęconej pamięci ks. Władysława Skierkowskiego w kolegiacie w Myszyńcu; Janina Grzelak – społeczniczka z Ostrołęki; starosta ostrołęcki Stanisław Kubeł; ks. bp Edward Samsel – ordynariusz ełcki pochodzący z Myszyńca; wójt Lelisa Stanisław Subda Promowanie regionu: Iwona Choroszewska-Zyśk – dziennikarka; Danuta Kostewicz – regionalistka z Ostrołęki, znawczyni kuchni kurpiowskiej Budzenie tożsamości: Jan Prusik – prezes Związku Kurpiów na Warmii i Mazurach w Olsztynie; Irena Mossakowska – prezeska Oddziału Związku Kurpiów w Szczytnie Ochrona dziedzictwa kulturowego: Henryk Gadomski – etnomuzykolog z Ostrołęki, redaktor Puszczy Kurpiowskiej w pieśni ks. W. Skierkowskiego; Sławomir Konarzewski – nauczyciel z Lubiejewa, twórca widowisk teatralnych; Henryk Kulesza – twórca ośrodka etnograficznego w Lelisie; Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce
2002
Talent: Krzysztof Kowalski – gawędziarz z Dąbrów Nauka i pióro: Czesław Parzych – poeta z Ostrołęki Muzyka i taniec: Zespół „Kurpie” z Ostrołęki Twórczość ludowa: Czesława Kaczyńska – twórczyni z Dylewa, prezeska Kurpiowskiego Oddziału Stowarzyszenia Twórców Ludowych Edukacja regionalna: Witold Kuczyński – nauczyciel, kierownik zespołu Carniacy i prezes Kurpiowskiego Towarzystwa „Strzelec” Działalność publiczna: Stanisław Ceberek – senator, regionalista i działacz społeczny z Wykrotu Pracodawca: SPS HANDEL z Ostrołęki Promowanie regionu: Tygodnik Ostrołęcki Budzenie tożsamości: Oddział Związku Kurpiów w Mikołajkach Ochrona dziedzictwa kulturowego: Skansen im. Adama Chętnika w Nowogrodzie
2003
Talent: Kapela Braci Drężków – muzykanci z Myszyńca Starego Nauka i pióro: Bernard Kielak – etnograf z Ostrołęki Muzyka i taniec: Zespół Cepelia–Kurpianka z Kadzidła Twórczość ludowa: Józef Bacławski – rzeźbiarz z Łysych Edukacja regionalna: Stefania Prusaczyk – nauczycielka, prowadzi szkolne zespoły ludowe w Myszyńcu Działalność publiczna: Józef Petrusewicz – weterynarz, gawędziarz, współtwórca Miodobrania Kurpiowskiego, społecznik z Łysych Pracodawca: Spółdzielnia Mleczarska „Kurpie” z Baranowa Promowanie regionu: Józef Sobiecki – redaktor Radia dla Ciebie z Warszawy Budzenie tożsamości: Oddział Związku Kurpiów w Zalasie Ochrona dziedzictwa kulturowego: Gminny Ośrodek Kultury w Zbójnej
2004
Talent: Magdalena Zera – skrzypaczka z Kadzidła Nauka i pióro: Wincenty Szydlik – publicysta z Tłuszcza, znawca Puszczy Białej (pośmiertnie) Muzyka i taniec: Zespół Carniacy z Czarni Twórczość ludowa: Marianna Staśkiewicz – poetka i twórczyni ludowa z Kadzidła Edukacja regionalna: Leszek Czyż – nauczyciel z Lemana, poeta, autor Gadek Kurpiowskich, opiekun ludowych zespołów szkolnych Działalność publiczna: Marian Sołobodowski – kierownik wydziału kultury Urzędu Marszałkowskiego z Warszawy Pracodawca: Zakłady Mięsne JBB Łyse Promowanie regionu: Gabor Lörinczy – fotograf z Łomży Budzenie tożsamości: Oddział Związku Kurpiów w Rozogach Ochrona dziedzictwa kulturowego: Teresa Piórkowska-Ciepierska – nauczycielka, plastyczka z Ostrołęki
2005
Talent: Irena Łoniewska – plastyczka z Ostrołęki Nauka i pióro: Jerzy Kijowski – historyk z Ostrołęki Muzyka i taniec: Jerzy Białobrzewski – opiekun ludowych zespołów muzycznych w Ostrołęckim Centrum Kultury Twórczość ludowa: Zdzisław Bziukiewicz – bursztyniarz z Wachu Edukacja regionalna: Janina Krzyżewska – nauczycielka, poetka i twórczyni z Lipnik Działalność publiczna: Wiesław Kowalikowski – wójt gminy Łyse Pracodawca: Zespół Elektrowni Ostrołęka Promowanie regionu: Mariusz Kleczkowski – przedsiębiorca z Ostrołęki, pomysłodawca i realizator imprez regionalnych Budzenie tożsamości: Zespół Pieśni i Tańca „Młode Kurpie” z Jednorożca Ochrona dziedzictwa kulturowego: Teresa Pardo – opiekunka ludowych zespołów w powiecie łomżyńskim
2006
Talent: Romuald Grużewski – kowal ze Zbójnej Nauka i pióro: Barbara Falińska – językoznawczyni z Warszawy Muzyka i taniec: Zespół Pieśni i Tańca „Zawady” z Zawad Twórczość ludowa: Wiesław Kuskowski – wikliniarz-plecionkarz z Ostrołęki Edukacja regionalna: Przedszkole Miejskie nr 17 w Ostrołęce Działalność publiczna: Antoni Tomala – twórca izby muzealnej w Kadzidle, działacz sportowy i regionalny Pracodawca: Bank Spółdzielczy w Myszyńcu Promowanie regionu: Teresa i Czesław Niedźwiedzcy – pszczelarze z Olszewa-Borek Budzenie tożsamości: ks. Wacław Nowacki – proboszcz z Czarni Ochrona dziedzictwa kulturowego: Nadleśnictwo Myszyniec
2007
Talent: Waldemar Pędzich – sportowiec, biegacz długodystansowy z Szafarczysk Nauka i pióro: Tadeusz Machnowski – poeta i publicysta z Ostrołęki Muzyka i taniec: Chór II LO „Cantilena” z Ostrołęki Twórczość ludowa: Czesława Lewandowska – koronczarka i twórczyni ludowa z Ostrołęki; Halina Pajka – wycinankarka i twórczyni ludowa z Kadzidła Edukacja regionalna: Małgorzata Żebrowska i Krystyna Dębska – nauczycielki z Zespołu Szkół nr 3 Ostrołęka-Stacja, inicjatorki i realizatorki corocznego Dnia Kultury Kurpiowskiej Działalność publiczna: Zdzisław Frydrych – społecznik i regionalista z Lipnik Pracodawca: Spółdzielnia Rękodzieła Ludowego i Artystycznego „Kurpianka” w Kadzidle Promowanie regionu: Fundacja Cepelia – Polska Sztuka i Rękodzieło w Warszawie Budzenie tożsamości: Zespół Śpiewaczy z Nowogrodu Ochrona dziedzictwa kulturowego: Anna Ogniewska – dyrektorka Gminnego Ośrodka Kultury w Lelisie; Parafia pw. Trójcy Przenajświętszej w Myszyńcu
2008
Talent: Kazimierz Nurczyk – rzeźbiarz z Chudka Nauka i pióro: Marian Pokropek – etnograf z Otrębus Muzyka i taniec: Zespół Pieśni i Tańca „Kurpie Zielone” z Białegostoku (w 55-lecie istnienia); Witold Krukowski – akordeonista z Ostrołęki Twórczość ludowa: Stanisława Dawid – wycinankarka ze Strzałek Edukacja regionalna: Danuta Gnoza – nauczycielka z Myszyńca Działalność publiczna: Stanisław Szydlik – działacz społeczny i regionalny z Bandyś Pracodawca: Stora Enso Poland (poprzednio Intercell i OZCP) w Ostrołęce – największy pracodawca regionu (w 50. rocznicę zbudowania zakładu) Promowanie regionu: Wiesława Bogdańska – twórczyni ludowa z Kadzidła Budzenie tożsamości: Krzysztof Zyśk – nauczyciel, twórca ludowy z Warszawy Ochrona dziedzictwa kulturowego: Gminny Ośrodek Kultury w Turośli Producent rolny: Henryk Kubeł – rolnik hodowca z Golanki
2009
Nauka i pióro: Jerzy Rubach – językoznawca z Warszawy, twórca zasad zapisu dialektu kurpiowskiego Ochrona dziedzictwa kulturowego: Zespół Pieśni i Tańca „Łomża” Twórczość ludowa: Andrzej Staśkiewicz – lutnik i muzyk z Kadzidła; Czesława Marchewka – twórczyni ludowa z Kadzidła Działalność publiczna: Agnieszka Tańska – nefrolożka z Ostrołęki; Stanisław Dawidczyk – społecznik z Zawad Talent: Stanisław Skolimowski – artysta malarz z Ostrołęki Pracodawca: Piekarnia Kurpiowska „Serafin” z Łysych Promowanie regionu: Kurpiowski Zespół Pieśni i Tańca „Jutrzenka” z Jednorożca Budzenie tożsamości: ks. Józef Midura – proboszcz z Rozóg Muzyka i taniec: Jan Kania – harmonista z Lipnik; Zespół Tańca Ludowego „Ostrołęka” Edukacja regionalna: Przedszkole Samorządowe w Olszewie-Borkach
2010
Nauka i pióro: Stanisław Pajka – publicysta z Ostrołęki, autor Słownika biograficznego Kurpiowszczyzny Twórczość ludowa: Maria Chrostek – wycinankarka i twórczyni ludowa z Tatar; Zofia Gadomska z Kadzidła Edukacja regionalna: Tadeusz Grec – konsultant i nauczyciel zasad pisowni dialektu kurpiowskiego z Ostrołęki Działalność publiczna: Gminna Biblioteka Publiczna w Kadzidle Talent: Karol Samsel z Czarni Promowanie regionu: Gospodarstwo Agroturystyczne EWA z Lipnik; Kurpiowsko-Mazowiecki Związek Pszczelarzy w Ostrołęce Pracodawca: firma SIZER s.c. A.; M. Ciężar z Kadzidła Budzenie tożsamości: ks. Stanisław Grosfeld – proboszcz parafii Dąbrówka Ochrona dziedzictwa kulturowego: Zdzisław Ścibek – działacz społeczny z Myszyńca, dyrektor Regionalnego Centrum Kultury Kurpiowskiej im. ks. Władysława Skierkowskiego w Myszyńcu Muzyka i taniec: Zespół Muzyki Dawnej Ars Nova z Warszawy 2011
Nauka i pióro: Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe im. Adama Chętnika (w 25-lecie istnienia)