Lex Fufia Caninia – rzymska ustawa konsulów Gajusza Fufiusa Geminusa i Lucjusza Caniniusa Gallusa wydana w 2 roku p.n.e. Ograniczała ona możliwość wyzwalania niewolników. Odnosiła się do wyzwoleń dokonywanych w drodze manumissio testamento (wyzwolenie formalne w drodze testamentu). Ograniczała liczbę wyzwalanych niewolników w zależności od stanu posiadania właściciela. Bez ograniczeń można było wyzwolić tylko 2 niewolników, po czym tylko ułamkową część ogółu, przy czym ułamek ten zmniejszał się ze wzrostem liczby niewolników. Górną granicę wyzwoleń w testamencie była liczba 100 niewolników.

Właściciel posiadający: 3 niewolników mógł wyzwolić tylko 2, od 4 do 10 niewolników – mógł wyzwolić tylko ich połowę, od 10 do 30 niewolników – mógł wyzwolić tylko jedną trzecią, od 30 do 100 niewolników – jedną czwartą, od 100 do 500 niewolników – mógł wyzwolić jedną piątą niewolników.

Większej liczby niż stu niewolników nie wolno było wyzwolić.

Ustawa została zniesiona przez Justyniana w 528Codex Iustinianus 7,3 De lege Fufia Caninia tollenda.

Podobną, ale dalej idącą ustawą była lex Aelia Sentia.

Przypisy

Fufia Caninia