Piękna i Bestia () – amerykański pełnometrażowy film animowany z 1991 roku. Oparty na francuskiej baśni ludowej o tej samej nazwie.

Film doczekał się dwóch sequeli Piękna i Bestia. Zaczarowane święta i Piękna i Bestia. Zaczarowany świat Belli. W 2017 roku powstał aktorski remake Piękna i Bestia.

Główny temat muzyczny został oparty na Karnawale zwierząt Camille Saint-Saënsa.

W 2002 roku film został wprowadzony do Narodowego Rejestru Filmowego Stanów Zjednoczonych jako film „znaczący kulturowo, historycznie bądź estetycznie”.

Fabuła Gdzieś w francuskojęzycznym regionie EuropyZwykle miejsce akcji jest podawane jako Francja krótko przed rewolucją francuską, jednak przeczą temu zawarte w filmie nieścisłości. Także film nie mówi wprost, gdzie jego akcja ma miejsce. na przełomie XVIII i XIX wieku żyje okrutny i samolubny książęW komentarzu reżyserów zawartym na DVD / Blu-ray stwierdzono, że scenarzyści i producenci byli tak zajęci podczas produkcji, że zapomnieli nadać postaci rzeczywiste imię; jest on określany tylko jako „Bestia” lub „Książę”. Glen Keane przyznał, że Bestia nigdy nie miał alternatywnego imienia przed wydarzeniami w filmie. Od 1998 roku wprowadzono imię Bestii jako Adam w produktach licencjonowanych przez The Walt Disney Company.. Odmawia schronienia przed burzą starej żebraczce oferującej mu zaczarowaną różę. Żebraczka będąca piękną czarodziejką ujawnia swoją prawdziwą tożsamość i za karę przemienia księcia w przerażającą bestię, a jego służących w przedmioty gospodarstwa domowego. Ostrzega księcia, że zaklęcie zostanie złamane tylko wtedy, gdy ten do swoich 21. urodzin nauczy się kochać innych i być kochanym, zanim opadnie ostatni płatek róży, w przeciwnym razie na zawsze pozostanie Bestią.

Mija kilka lat. W jednej wsi mieszka Bella, córka ekscentrycznego wynalazcy Maurycego. Wyróżniająca się na tle reszty wsi swym zamiłowania do książek marzy o przygodach i podróżach. Stara się unikać wielbionego przez mieszkańców Gastona, narcystycznego i seksistowskiego myśliwego, chcącego się z nią ożenić wyłącznie dla swego prestiżu. Pewnego razu Maurycy wyjeżdża z nowym wynalazkiem na konkurs. Błądząc wśród leśnych ostępów trafia do położonego na odludziu ponurego zamku, gdzie więzi go Bestia. Tymczasem Gaston chce zmusić Bellę do ślubu, która zniesmaczona myślą o byciu jego żoną spławia go, jednocześnie robiąc mu wstyd przed ludźmi mającymi uczestniczyć w przygotowanym weselu. Wściekły Gaston przysięga uczynić Bellę swoją żoną, niezależnie od jej odmów.

Do domu Belli powraca tylko Filip, koń Maurycego. Bella widząc przestraszone zwierzę i niepokojąc się o los ojca postanawia go odszukać. Dociera do zamku Bestii i w zamian za wolność ojca, proponuje zajęcie jego miejsca. Widząc, że to jedyna szansa na przełamanie klątwy Bestia spełnia prośbę i brutalnie wypędza Maurycego bez możliwości pożegnania z córką. Bestia źle się czując z tym, że skrzywdził Bellę, chce ją udobruchać oferując piękną komnatę i najlepsze warunki. Zaznacza, że Belli nie wolno wchodzić do zachodniego skrzydła zamku. Bella żałuje swej decyzji o byciu więźniem, a Bestia nie robi sobie złudzeń, że ona go pokocha.

Gaston w swojej tawernie czując się upokorzony przez Bellę jest pocieszany przez swego pomocnika Lefou i wieśniaków. Maurycy nagle wpada do tawerny mówiąc o bestii, jednak nikt mu nie wierzy. Gaston zdaje sobie wtedy sprawę, że może wykorzystać słowa Maurycego na swoją korzyść. Belle zaprzyjaźnia się ze sługami Bestii – kandelabrem Płomykiem, zegarem Trybikiem, czajnikiem panią Imbryk i jej synem-filiżanką Bryczkiem, którzy opowiadają o klątwie ich pana. Gdy wędruje do zachodniego skrzydła i znajduje różę, Bestia przyłapuje ją i ze złością wypędza. Po chwili żałując swego wybuchu udaje się za Bellą, która decyduje się uciec z zamku. W lesie zostaje zaatakowana przez watahę wilków, ale Bestia ratuje ją zostając przy tym ranny. Bella wraca z nim do zamku i leczy jego rany.

Gaston przekupuje monsieura D’Arque, naczelnika miejskiego szpitala dla obłąkanych, aby zamknął Maurycego jako wariata. Chce zmusić Bellę do poślubienia go w zamian za uwolnienie jej ojca. Zanim jednak zdążą działać, Maurycy wyrusza do zamku, aby podjąć próbę ratunku córki. Bestia chcąc zrobić coś dobrego dla Belli, prezentuje jej swoją gigantyczną bibliotekę. Gdy mija czas, rodzi się uczucie między Bellą a Bestią. Bella chce poznać los jej ojca i dzięki magicznemu lusterku Bestii widzi, jak upada w lesie. Bestia niechętnie zwraca jej wolność, by mogła ocalić ojca i daje jej lusterko na pamiątkę. Na pytania niemile zaskoczonych sług mówi, że zaprzepaścił szansę na złamanie klątwy z miłości do Belli. Po tym, jak Bella zabiera Maurycego do domu, zjawia się cała wieś celem wysłania go do psychiatryka.

Bella używa lusterka, aby pokazać Bestię mieszkańcom, udowadniając zdrowie psychiczne jej ojca. Widząc, że ona kocha Bestię, zazdrosny Gaston podburza ludzi, aby pomogli mu zabić konkurenta i zamyka Bellę z Maurycym w piwnicy. Uwalnia ich Bryczek, który przybył do ich domu jako pasażer na gapę. Słudzy zamku skutecznie odpierają szturm wieśniaków, lecz Gaston atakuje Bestię zbyt przygnębionego odejściem Belli, by walczyć. Bestia odzyskuje ducha walki, widząc powrót Belli i pokonuje Gastona, ale oszczędza mu życie. Gdy ponownie łączy się z Bellą zostaje śmiertelnie ugodzony nożem przez Gastona, który tracąc równowagę ginie spadając z dużej wysokości. Bestia umiera w ramionach Belli wyznającej mu swoją miłość, nim opadnie ostatni płatek róży. Zaklęcie zostaje cofnięte, ożywiając Bestię i przywracając jemu i jego sługom ludzką postać, a zamkowi dawny wygląd. Książę i Bella świętują organizując wesele na uroczystym balu.

Obsada głosowa Paige O’Hara – Bella Robby Benson – Bestia / książę Richard White – Gaston Jerry Orbach – Płomyk David Ogden Stiers – Trybik, Narrator Angela Lansbury – Pani Imbryk Bradley Pierce – Bryczek Rex Everhart – Maurycy Jesse Corti – Lefou Hal Smith – koń Filip Jo Anne Worley – Szafa Kimmy Robertson – Miotełka Brian Cummings – Piec Frank Welker – pies Sułtan Tony Jay – monsieur D’Arque Alvin Epstein – księgarz Alec Murphy – piekarz Mary Kay Bergman – Bimbetka #1 Bimbetka #2 Kath Soucie – Bimbetka #3

Wersja polska Lektor Wersja wydana na VHS z angielskim dubbingiem i polskim lektorem, którym był Tomasz Knapik.

Dubbing Wersja z 1993 roku Wersja polska: Studio Opracowań Filmów w Warszawie Reżyseria: Maria Piotrowska Dialogi: Krystyna Skibińska-Subocz Dźwięk: Alina Hojnacka-Przeździak, Jerzy Januszewski Montaż: Gabriela Turant-Wiśniewska Wystąpili: Katarzyna Skrzynecka – Bella Stefan Każuro – Bestia / książę Marek Stołowski – Gaston Jacek Czyż – Płomyk Ryszard Nawrocki – Trybik Krystyna Tkacz – pani Imbryk Norbert Jonak – Bryczek Gustaw Lutkiewicz – Maurycy Marian Opania – Lefou Wiesław Machowski – księgarz Leopold Matuszczak – piekarz

Wersja z 2002 roku Opracowanie wersji polskiej: Start International Polska Reżyseria: Joanna Wizmur Dialogi: Krystyna Skibińska-Subocz Kierownictwo muzyczne: Marek Klimczuk Teksty piosenek: Marcin Sosnowski Wystąpili: Jolanta Wilk – Bella (dialogi) Katarzyna Pysiak – Bella (śpiew) Stefan Każuro – Bestia / książę Jakub Szydłowski – Gaston Jacek Czyż – Płomyk Ryszard Nawrocki – Trybik Mirosława Krajewska – pani Imbryk Krzysztof Królak – Bryczek Gustaw Lutkiewicz – Maurycy Wojciech Paszkowski – Lefou Anna Apostolakis – Szafa (dialogi) Anna Kruszyńska – Szafa (śpiew) Dorota Dobrowolska-Ferenc – Miotełka Aleksander Bednarz – Kucharz Tomasz Marzecki – monsieur D’Arque Krzysztof Zakrzewski – piekarz Andrzej Gawroński – księgarz Dorota Miśkiewicz – Bimbetka #1 Agnieszka Piotrowska – Bimbetka #2 Iwona Zasuwa – Bimbetka #3 Janusz Bukowski – Narrator Ilona Kucińska Katarzyna Kwiatkowska Monika Kwiatkowska Agnieszka Nowak-Betley Joanna Orzeszkowska Katarzyna Skolimowska Dariusz Błażejewski Jarosław Boberek Artur Kaczmarski Zbigniew Konopka Jacek Kopczyński Jan Kulczycki Paweł Szczesny Jonasz Tołopiło i inni

Materiał źródłowy: Nagrody Nagrody w 1992 Annie najlepszy film animowany Złoty Glob najlepszy musical lub komedia Złoty Glob najlepsza piosenka Złoty Glob najlepsza muzyka Oscar najlepsza piosenka Oscar najlepsza muzyka

Nominacje w 1992 Oscar najlepszy film Oscar najlepszy dźwięk Saturn najlepsza muzyka

Nagrody w 1993 Grammy najlepsza muzyka Grammy najlepsza piosenka Złoty Ekran

Nominacje w 1993 BAFTA najlepsza muzyka BAFTA najlepsze efekty specjalne Saturn najlepszy film fantasy

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Amerykańskie adaptacje filmowe Kategoria:Amerykańskie animowane filmy fantasy Kategoria:Amerykańskie filmy familijne Kategoria:Amerykańskie filmy muzyczne Kategoria:Amerykańskie filmy z antropomorficznymi postaciami Kategoria:Amerykańskie filmy z 1991 roku Kategoria:Filmy animowane Walta Disneya Kategoria:Filmy animowane z 1991 roku Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą muzykę Kategoria:Filmy nagrodzone Oscarem za najlepszą piosenkę oryginalną Kategoria:Filmy nagrodzone Złotym Globem dla najlepszego filmu komediowego lub musicalu Kategoria:Filmy w National Film Registry Kategoria:Filmy w reżyserii Gary’ego Trousdale’a Kategoria:Filmy w reżyserii Kirka Wise’a Kategoria:Filmy z serii Piękna i Bestia Disneya Kategoria:Filmy fantastyczne z 1991 roku Kategoria:Filmy o wilkach