Władysław Jozafat Sapieha (ur. 5 listopada 1652 w Kosowie, zm. w Wisznicach 13 marca 1733) – marszałek Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego (1713)Złota księga szlachty polskiej, r. XVIII, Poznań 1896, s. 134., wojewoda brzeskolitewski (od 1709), wojewoda miński (od 1699), krajczy wielki litewski (od 1684), starosta czerwonogrodzki w 1681 rokuKrzysztof Chłapowski: Starostowie niegrodowi w Koronie 1565–1795. Materiały źródłowe. Warszawa: Bellerive-sur-Allier, 2017, s. 250..
Życiorys Był synem Krzysztofa Franciszka, ojcem Ignacego, Karola Józefa.
Uczył się w kolegiach jezuickich w Braniewie i Lublinie, następnie studiował w Pradze i w Wiedniu. Zwiedził także Niemcy, Francję i Hiszpanię. Przebywał na dworze cesarza Leopolda I.
Po powrocie do kraju uczestniczył w bitwie pod Chocimiem, a także w kampanii ukraińskiej 1674 Michała Kazimierza Paca.
W 1681 został mianowany cześnikiem wielkim litewskim. Uczestniczył we wspierającą odsiecz wiedeńską wyprawie wojsk litewskich na Słowację i Węgry. W 1684 otrzymał krajczostwo litewskie. Poseł na sejm 1688/1689 roku z nieznanego sejmikuRobert Kołodziej, „Ostatni wolności naszej klejnot”. Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana III Sobieskiego, Poznań 2014, s. 556.. W 1691 został wybrany wicemarszałkiem Trybunału Głównego Koronnego.
5 lipca 1697 roku podpisał w Warszawie obwieszczenie do poparcia wolnej elekcji, które zwoływało szlachtę na zjazd w obronie naruszonych praw RzeczypospolitejObwieszczenie do poparcia wolney elekcyey roku Pańskiego tysiącznego sześćsetnego dziewięćdziesiątego siodmego. [Inc.:] Actum in castro Ravensi sub interregno feria quinta post festum sanctae Margarethae [...] proxima anno Domini millesimo sexcentesimo nonagesimo septimo. [b.n.s.].. W elekcji 1697 popierał księcia Contiego, lecz szybko uznał Augusta II. We wrześniu 1699 został wojewodą mińskim. Związany z Karolem Stanisławem Radziwiłłem nie poparł Sapiehów z linii różańskiej w konflikcie ze szlachtą litewską. Podczas wojny północnej pozostał po stronie Augusta II. Był członkiem konfederacji sandomierskiej 1704 rokuActum In Castro Sandomiriensi Sabbatho Ante Festvm Sanctorum Viti et Modesti martyrum proximo, Anno Domini millesimo sptingentesimo quarto, [b.n.s.]. Mimo nacisku rodziny długo wahał się z uznaniem Stanisława Leszczyńskiego, co ostatecznie uczynił w lipcu 1707, nie podejmując jednak żadnych dalszych działań w kierunku jego wsparcia.
Wierność Augustowi II została mu wynagrodzona – w październiku 1709 otrzymał województwo brzeskolitewskie i rotmistrzostwo chorągwi petyhorskiej. W 1713 był marszałkiem Trybunału Litewskiego. Równolegle brał też udział w pracach Trybunału Koronnego. W 1720 posłował na sejm.
W 1729 przygotowywał na Litwie antydworską konfederację popierającą Stanisława Leszczyńskiego.
Jego pierwszą żoną była Urszula z Daniłowiczów. W latach 90. XVII w. Sapieha rozpoczął starania o kościelne unieważnienie tego małżeństwa, po których sukcesie ponownie ożenił się w 1697 z Krystyną z SanguszkówAndrzej Rachuba, Władysław Jozafat Sapieha, w: Polski Słownik Biograficzny, T. 34, Kraków 1993, s. 158..
Zmarł w Wisznicach 13 marca 1733.
Przypisy
Linki zewnętrzne Biografia w iPSB
Kategoria:Absolwenci i studenci Kolegium Jezuitów w Braniewie Kategoria:Absolwenci i studenci Kolegium Jezuitów w Lublinie Kategoria:Cześnicy wielcy litewscy Kategoria:Konfederaci sandomierscy (1704) Kategoria:Krajczowie wielcy litewscy Kategoria:Marszałkowie Trybunału Głównego Wielkiego Księstwa Litewskiego Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1688/1689 Kategoria:Rotmistrzowie petyhorscy Władysław Jozafat Sapieha Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Augusta II Mocnego Kategoria:Starostowie czerwonogrodzcy Kategoria:Starostowie sokalscy Kategoria:Sygnatariusze obwieszczenia do poparcia wolnej elekcji 1697 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-tureckiej 1672–1676 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-tureckiej 1683–1699 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1652 Kategoria:Wicemarszałkowie Trybunału Głównego Koronnego Kategoria:Wojewodowie brzeskolitewscy Kategoria:Wojewodowie mińscy Kategoria:Zmarli w 1733