Kanadyjczycy – młody naród, ogromnie zróżnicowany etnicznieReczyńska A., Historyczne uwarunkowania kultury kanadyjskiej, s. 17 [w:] Państwo - Naród - Tożsamość w dyskursach kulturowych Kanady, red. Buchholtz M., Sojka E., Universitas, Kraków, 2010., zamieszkujący głównie Kanadę. Liczy ponad 31 milionów, jednak jedynie 6,7 mln osób (23% ogólnej liczby ludności) uznaje siebie za Kanadyjczyków, a ok. 5 mln za Kanadyjczyków o określonym pochodzeniu etnicznymReczyńska A., Historyczne..., s. 17-18.. Pozostali czują się przede wszystkim członkami którejś spośród 200 grup etnicznychNajwiększe z nich to: angielska (prawie 6 mln osób), francuska (ponad 4,5 mln), szkocka (ponad 4 mln), irlandzka (3,8 mln), niemiecka (2,7 mln) oraz włoska, chińska i ukraińska (każda po ok. milionie osób). Pochodzenie indiańskie deklaruje około miliona Kanadyjczyków, należących do różnych plemion i 12 rodzin językowych. Dane za: Reczyńska A., Historyczne.., s. 18.. Językiem ojczystym większości Kanadyjczyków jest angielski (59%), następnie francuski (23%). Inny język (gł. chiński, włoski, niemiecki) deklaruje 18% Kanadyjczyków. Spośród ogólnej liczby ludności 2% nie zna żadnego z języków oficjalnych (angielskiego lub francuskiego), natomiast 18% jest dwujęzycznaDane za: Reczyńska A., Historyczne..., s. 18.. Ludność biała stanowi aż 96% ogółu ludności KanadyObyczaje, języki, ludy świata. Encyklopedia PWN, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006, s. 31..
Na tożsamość kanadyjską wpływ wywierały i wywierają: kultura brytyjska i – w mniejszym stopniu – francuska (gł. w Quebecu), antyamerykanizm (związany z konfliktami historycznymi oraz antybrytyjskością AmerykanówSzul R., Język. Naród. Państwo. Język jako zjawisko polityczne, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2009, s. 341.), czynniki geograficzne (surowy klimat, życie według cyklu zmian pór roku, zmagania z dziką przyrodą - wszystko to wpłynęło na ukształtowanie się mitu Kanadyjczyków jako "ludzi Północy", niezależnych i samowystarczalnych) oraz instytucja monarchii (postrzegana jako gwarant jedności kraju w obliczu działań separatystycznych Quebecu)Reczyńska A., Historyczne..., s. 29-34.. Dodatkowo na tożsamość francuskojęzycznych Kanadyjczyków aż do lat 60. XX wieku (spokojna rewolucja) duży wpływ miała religia i wartości katolickieReczyńska A., Historyczne..., s. 27..
W latach 60. XX wieku władze kanadyjskie lansowały ideę dwujęzycznościMiki R., "Wewnątrz czarnego jajka". Praktyka kulturowa, obywatelstwo i przynależność w postępującej globalizacji narodu kanadyjskiego, s. 85 [w:] Państwo - Naród - Tożsamość...., zakładającą biegłą znajomość obu języków oficjalnych przez wszystkich mieszkańców państwa. Idea ta miała być kolejnym czynnikiem, kształtującym tożsamość narodową Kanadyjczyków i odróżniającym ich od Amerykanów. Koncepcja ta upadła ze względu na opór mieszkańców Quebecu przywiązanych do języka francuskiego i jednocześnie uznających realizację tej idei za mało realną, natomiast w anglojęzycznej części kraju zadecydowały względy praktyczneSzul R., Język. Naród. Państwo...., s. 341-342.. Obecnie (od lat 70. XX wieku) w Kanadzie obowiązuje model wielokulturowościMiki R., "Wewnątrz..., s. 85.. Naród kanadyjski oraz jego kultura ciągle są w trakcie procesu formowaniaReczyńska A., Historyczne, s. 17..
Można wyróżnić trzy odrębne segmenty etnokulturowe w obrębie narodu kanadyjskiegoObyczaje, języki, ludy świata. Encyklopedia PWN, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006, s. 372-373.:
Anglokanadyjczycy – potomkowie imigrantów z Wysp Brytyjskich, którzy przybywali do Kanady od XVIII wieku. Posługują się językiem angielskim i kultywują tradycje anglosaskie.
Frankokanadyjczycy – potomkowie imigrantów z Normandii i Bretanii, przybywających do wschodniej części Kanady od XVII wieku. Posługują się językiem francuskim, wyznają w większości katolicyzm i kultywują tradycje francuskie. Ich głównymi skupiskami są: prowincja Quebec, wschodnia część Ontario i Nowy Brunszwik. Wykazują silne tendencje separatystyczne. Według niektórych badaczy Frankokanadyjczycy (Québécois) stanowią w istocie oddzielny naródSzul R., Język. Naród. Państwo...., s. 122. i w związku z tym powinni być postrzegani jako mniejszość narodowa w rozumieniu europejskimMikołajczyk B., Mniejszości w prawie międzynarodowym, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 1996, s. 16..
Allokanadyjczycy – potomkowie imigrantów XIX-wiecznych z Europy (Niemcy, Ukraińcy, Skandynawowie, Polacy, Żydzi, Węgrzy, Włosi, Grecy, Portugalczycy) oraz współcześni imigranci z Azji, Karaibów i Ameryki Łacińskiej. Są już zasymilowani lub dopiero asymilują się głównie do grupy anglokanadyjskiej.
Przypisy
Kategoria:Narodowości Kategoria:Demografia Kanady Kategoria:Etnografia Kanady