Andriej Iwanowicz Jeriomienko (, ; ur. we wsi Markowka, zm. 19 listopada 1970 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, marszałek Związku Radzieckiego (1955), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 3., 4., 5., 6., 7. i 8. kadencji, Bohater Związku Radzieckiego (1944), Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1970). W wyniku nieprawidłowej transliteracji nazwiska, w historiografii polskiej występuje pod nazwiskiem Jeremienko.
Życiorys Urodził się 14 października we wsi Markowka (gubernia charkowska) w rodzinie chłopskiej. Od 1913 w armii rosyjskiej jako poborowy, walczył w I wojnie światowej. W latach 1918–1920 organizator oddziału partyzanckiego w Donbasie, który wszedł w skład Armii Czerwonej. W czasie wojny domowej na stanowiskach dowódczych m.in. szef sztabu brygady 1 Armii Konnej. W 1925 ukończył kurs doskonalenia dowódców oraz w 1931 kurs w Wojskowej Akademii Politycznej.
W 1935 ukończył Akademię Wojskową im. Michaiła Frunzego, następnie był dowódcą 14 Dywizji Kawalerii, korpusu kozackiego i korpusu zmechanizowanego. W 1939 brał udział w radzieckiej agresji na Polskę jako dowódca korpusu kawalerii. Brał udział w walkach o Grodno.
Od 14 stycznia 1941 (rozkaz LKO nr 0145) do 19 czerwca 1941 był dowódcą 1 Armii na Dalekim WschodzieКомандный и начальствующий состав Красной Армии в 1940–1941 гг. Структура и кадры центрального аппарата НКО СССР, военных округов и общевойсковых армий. Документы и материалы. Российский государственный военный архив, Moskwa 2005. str. 100..
Po napaści Niemiec na ZSRR był dowódcą Frontu Zachodniego, zastępcą dowódcy i dowódcą Frontu Briańskiego (sierpień – październik 1941), od grudnia do lutego 1942 dowódcą 4 Armii Uderzeniowej, w okresie sierpień 1942 – luty 1943 dowódcą Frontu Południowo-Wschodniego, Frontu Stalingradzkiego i Frontu Południowego. W latach 1943–1945 pod jego dowództwem znalazły się kolejno: Front Kaliniński 9 kwietnia – listopad 1943, Samodzielna Armia Nadmorska (walcząca na Krymie luty – kwiecień 1944), 2 Front Nadbałtycki (kwiecień 1944 – luty 1945) i 4 Front Ukraiński (marzec – maj 1945). Uczestnik bitew: moskiewskiej i stalingradzkiej, walk pod Smoleńskiem, wyzwolenia Krymu, wybrzeża Bałtyku i Czechosłowacji. Był trzykrotnie ranny.
Po wojnie dowodził okręgami wojskowymi: Karpackim, Zachodniosyberyjskim i Północnokaukaskim. Od maja 1958 był w grupie inspektorów Ministerstwa Obrony ZSRR.
Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 3. do 8. kadencji.
Pochowany pod murem kremlowskim na Placu Czerwonym w Moskwie.
Publikacje Andriej Jeriomienko – Uwagi i polemiki Andriej Jeriomienko – Na kierunku zachodnim Andriej Jeriomienko – Stalingrad Andriej Jeriomienko – W naczale wojny
Awanse gen. por. 04 czerwca 1940; gen. płk 11 września 1941; gen. armii 27 sierpnia 1943; marszałek Związku Radzieckiego 11 marca 1955.
Odznaczenia Medal „Złota Gwiazda” Bohatera Związku Radzieckiego (29 lipca 1944) Order Lenina – pięciokrotnie (1938, 1944, 1945, 1962, 1967) Order Rewolucji Październikowej (1968) Order Czerwonego Sztandaru – czterokrotnie (1926, 1941, 1944, 1949) Order Suworowa I klasy – trzykrotnie (1943, 1944, 1945) Order Kutuzowa I klasy (1943) Medal „Za rozwój dziewiczych ziem” Medal jubileuszowy „XX lat Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej” Medal „Za obronę Moskwy” Medal „Za obronę Stalingradu” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Złota Gwiazda Bohatera Republiki Czechosłowackiej (28 kwietnia 1970, CSSR) Order Klementa Gottwalda (CSSR) Czechosłowacki Wojskowy Order Lwa Białego „Za zwycięstwo” (Czechosłowacja) Krzyż Wojenny Czechosłowacki 1939 (Czechosłowacja) Wielka Komandorska Legia Zasługi (USA) Order Krzyża Grunwaldu II klasy (24 czerwca 1946, Polska Ludowa)„za wybitne zasługi przy wyzwoleniu Polski spod okupacji niemieckiej” Krzyż Kawalerski Orderu Virtuti Militari (24 czerwca 1946, Polska Ludowa) Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk (Polska Ludowa)
Przypisy
Bibliografia
Mała Encyklopedia Wojskowa, t. I, Wyd. MON, Warszawa 1967
A. Abramow – U kremlowskoj stieny, Wyd. Izdatielstwo polityczeskoj litieratury, Moskwa 1978 W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000 K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000 Radziecka Encyklopedia Wojskowa, t. I, Moskwa Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 9, ss. 91-92, Moskwa 1969-1978 Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986 Андрей Иванович Ерёменко – Герои страны Андрей Иванович Еременко – Проект ХРОНОС
Kategoria:Absolwenci Akademii Wojskowej im. M. Frunzego Kategoria:Ukraińscy Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Bohaterowie Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Virtuti Militari (Polska Ludowa) Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Dowódcy 2 Frontu Nadbałtyckiego Kategoria:Dowódcy 4 Frontu Ukraińskiego Kategoria:Dowódcy Frontu Briańskiego Kategoria:Dowódcy Frontu Kalinińskiego Kategoria:Dowódcy Frontu Południowego Kategoria:Dowódcy Frontu Stalingradzkiego Kategoria:Marszałkowie Związku Radzieckiego Kategoria:Odznaczeni Czechosłowackim Wojskowym Orderem Lwa Białego „Za zwycięstwo” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym Czechosłowackim 1939 Kategoria:Odznaczeni Legią Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za obronę Stalingradu” Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za rozwój dziewiczych ziem” Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Klementa Gottwalda Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Pochowani na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Żołnierze 1 Armii Konnej Kategoria:Uczestnicy agresji ZSRR na Polskę Kategoria:Urodzeni w 1892 Kategoria:Zmarli w 1970 Kategoria:Dowódcy Północnokaukaskiego Okręgu Wojskowego (ZSRR)