thumb|Grób Zbigniewa Bieńkowskiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Zbigniew Jerzy Bieńkowski (ur. 31 sierpnia 1913 w Warszawie, zm. 23 lutego 1994 tamże) – polski poeta, krytyk literacki, eseista, tłumacz.

Życiorys Urodził się w rodzinie Grzegorza i Emilii z Bzowskich, brat Witolda. W 1931 ukończył Gimnazjum Ojców Marianów na Bielanach. W latach 1932–1939 studiował prawo oraz romanistykę na Wydziale Prawa i Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego, a także na paryskiej Sorbonie w latach 1938–1939. W 1938 wyjechał do Paryża na roczne stypendium Instytutu Francuskiego, gdzie zawarł znajomość m.in. z Janem Brzękowskim, a dzięki niemu z poetami francuskiej Awangardy (znaczący wpływ na twórczość poety wywarły przede wszystkim kontakty z Paulem Éluardem, Jules’em Supervielle’em). Należał do Legionu Młodych – Akademickiego Związku Pracy dla Państwa. Literacko debiutował w 1936, publikując wiersze w piśmie „Okolica poetów”, a pierwszy tomik wydał w roku 1938. W 1939 wyjechał do Włoch, a stamtąd do ówczesnej Jugosławii, tam zastał go wybuch II wojny światowej.

W latach okupacji przebywał w Polsce. Był żołnierzem Armii Krajowej, kierownikiem referatu polityczno-prasowego w Wydziale Bezpieczeństwa Departamentu Spraw Wewnętrznych Delegatury Rządu Londyńskiego, uczestniczył w powstaniu warszawskim.

Po wojnie pracował w redakcji „Rzeczpospolitej”, następnie w tygodniku „Odrodzenie” i miesięczniku „Twórczość”. Popularyzował poezję w Polskim Radiu. Od 1956 tworzył scenariusze, przekłady i adaptacje dla Teatr Telewizji i Teatru Polskiego Radia. Był też kierownikiem literackim Teatru Muzycznego w Słupsku. W latach 1966–1972 był członkiem polskiego PEN Clubu.

Autorzy, na których skupiał się jako tłumacz to: Charles Baudelaire, Victor Hugo, Michaił Lermontow, Saint-John Perse, Paul Éluard, Jules Supervielle.

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A-3-6)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.

Życie prywatne Mąż Eugenii Zgorzelskiej, z którą miał syna Andrzeja, mąż Wiery Anisimow, tłumaczki; mąż poetki Małgorzaty Hillar, z którą miał syna Dawida. Później związał się z poetką Adrianą Szymańską (nie wzięli ślubu, gdyż Małgorzata Hillar nie zgodziła się na rozwód), z którą miał córkę Katarzynę Bieńkowską, tłumaczkę i poetkę, która ma córkę Klarę Drużycką (ur. 2008).

Publikacje Publikacje książkowe Zbigniewa Bieńkowskiego

I. Poezja Kryształy cienia. Warszawa 1938 [arkusz poetycki]. Sprawa wyobraźni. Warszawa 1945, Wyd. 2 rozsz. Warszawa 1960. Trzy poematy. Warszawa 1959. Liryki i poematy. Warszawa 1975. Poezje wybrane. Warszawa 1979. Poezje zebrane. Warszawa 1993.

II. Krytyka literacka Piekła i Orfeusze: szkice z literatury zachodniej. Warszawa 1960. Modelunki. Szkice literackie. Warszawa 1966. Poezja i niepoezja. Warszawa 1967. Notatnik amerykański. Warszawa 1983. W skali wyobraźni. Szkice wybrane. Warszawa 1983. Ćwierć wieku intymności. Szkice o poezji i niepoezji. Warszawa 1993. Przeszłość przyszłości. Wrocław 1996.

III. Tłumaczenia Jean Meslier, Testament, PWN, Warszawa 1955

Ordery i odznaczenia

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.

Opracowania Literatura polska XX wieku. Przewodnik encyklopedyczny. Tom 1, wyd. PWN, Warszawa 2000. Paweł Sarna: Ćwiczenia w bezmyślności. O duchu, duszy i ciele w poezji Zbigniewa Bieńkowskiego, „Opcje” 2006, nr 1(62); Tenże: Czytanie Bieńkowskiego. [w:] Nasz XX wiek. Style-Tematy-Postawy pisarskie. Red. A. Opacka, M. Kisiel. Katowice 2006, s. 86–113. Paweł Sarna: Przypisy do nicości. Poezja Zbigniewa Bieńkowskiego. Mikołów 2010.

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy pisarze okresu II wojny światowej Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy tłumacze literatury francuskojęzycznej Kategoria:Polscy tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Urodzeni w 1913 Kategoria:Zmarli w 1994 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej