Amiton (VG) – organiczny związek chemiczny z grupy tiofosforanów. Silny insektycyd i potencjalny paralityczno-drgawkowy bojowy środek trujący zbliżony budową do związków V.
Oznaczenia i identyfikacja Numer ACX: X1008389-9 Numer HSDB: 6379 Oznaczenia wojskowe: VG Inne oznaczenia: DSDP, Inferno, Metram, Metramac, w Rosji znany pod nazwą tetram.
Właściwości fizyczne i chemiczne Amiton jest bezbarwną, wysokowrzącą (temperatura wrzenia 315 °C) cieczą. Słabo rozpuszcza się w wodzie, jest rozpuszczalny w rozpuszczalnikach organicznych. W wodzie powoli hydrolizuje. Substancje z grupy związków V były badane w okresie zimnej wojny głównie pod kątem wykorzystania militarnego.
Właściwości toksyczne Amiton ma wysoką toksyczność i trwałość. Łatwo i szybko przenika przez skórę. LD50 dla szczurów przez układ pokarmowy wynosi 3–7 mg/kg. Amiton jest bardzo silnym inhibitorem esterazy cholinowej. Tak jak w przypadku innych związków V mechanizm działania toksycznego nie jest do końca znany.
Działanie toksyczne Pierwszymi objawami zatrucia amitonem są zwykle nudności, wymioty, biegunka, angina brzuszna, ślinotok, a także łzotok i ból oczu. Następnie pojawiają się: ból i zawroty głowy, gorączka i ogólne osłabienie. W przypadku zatrucia przez drogi oddechowe pojawia się kaszel i trudności w oddychaniu. Zatrucie amitonem objawia się też rozszerzeniem źrenic, przejściową utratą zdolności akomodacji i niedowidzeniem. Amitron może powodować tachykardię lub bradykardię. Ze strony układu nerwowego objawami są: utrata koordynacji ruchowej, nieskoordynowane skurcze mięśni, trudności w wymawianiu, utrata orientacji w przestrzeni i senność.
Zgon następuje zazwyczaj na skutek uduszenia spowodowanego porażeniem funkcji układu oddechowego (porażenie mięśni oddechowych, silne zwężenie oskrzeli itd.).
Zastosowania Od 1954 roku amiton znajduje się w obrocie handlowym (wprowadzony przez Imperial Chemical Industries). Jest używany jako kontaktowy insektycyd i środek roztoczobójczy. Wysoka toksyczność i trwałość ogranicza stosowanie w roli pestycydu. Aktualnie został wycofany z użycia jako bojowy środek trujący. Przypuszczalnie znajduje się na wyposażeniu wojsk Korei Północnej. Nie odnotowano żadnego przypadku zastosowania amitonu jako bojowego środka trującego.
Uwagi
Przypisy Hazardous Substances Data Bank – Baza Danych Substancji Niebezpiecznych. https://archive.ph/20030508185729/http://www.nti.org/e_research/profiles/NK/Chemical/50_1068.html (en).
Bibliografia
Kategoria:Insektycydy fosforanoorganiczne Kategoria:Akarycydy Kategoria:Aminy trzeciorzędowe Kategoria:Tiofosforany Kategoria:Związki szeregu V Kategoria:Estry etylowe Kategoria:Organiczne związki siarki