Izabela z Asturii, hiszp. Isabel de Aragón y Castilla (ur. 2 października 1470, zm. 23 lub 24 sierpnia 1498 w Saragossie) – najstarsza córka Ferdynanda II Aragońskiego i Izabeli I Kastylijskiej, następczyni tronu Kastylii (księżna Asturii) i królowa Portugalii jako pierwsza żona Manuela I.
Urodziła się 2 października 1470 roku. Narodziny Izabeli tymczasowo pokrzyżowały plany jej matki na zjednoczenie królestw Kastylii i Aragonii. Z powodu panującego w Aragonii prawa salickiego, które uniemożliwiało kobietom dziedziczenie tronu, Izabela nie mogła zostać w przyszłości następcą tronu Aragonii.
W 1479 roku podpisano traktat w Alcáçovas, który kończył wojnę o sukcesję Kastylii. Traktat zobowiązywał Izabelę do poślubienia infanta i następcy tronu Portugalii – Alfonsa. Ich ślub odbył się w Niedzielę Wielkanocną, 18 kwietnia 1490 w Sewilli. Małżeństwo miało doprowadzić w przyszłości do zjednoczenia koron Kastylii i Portugalii, jednak małżonek Izabeli spadł z konia podczas polowania z jego ojcem – Janem II i zmarł 13 lipca 1491 roku w okolicach Almeirim.
Kilka lat później została wydana powtórnie za mąż za króla Manuela I Szczęśliwego, wuja Alfonsa i następcę Jana II. Ślub odbył się w 1497 roku w Valencia de Alcántara. Z powodu ciężkiej choroby brata Izabeli oraz dziedzica tronu Kastylii i Aragonii – Jana z Asturii, nieobecny na ślubie był Ferdynand Aragoński, który się nim opiekował. Informacje o śmierci dziedzica Izabela Kastylijska i Manuel otrzymali w trakcie ślubu, a Izabela z Asturii dowiedziała się o śmierci swojego brata dopiero po przyjeździe do Portugalii od swojego małżonka. Istnieje też inna wersja, w której Ferdynand dostał wiadomość o pogarszającym się stanie swojego syna w trakcie ceremonii ślubnych 4 października i wtedy wyruszył do Salamanki.
Po śmierci Jana i jego dziecka podczas porodu, Izabela wraz z Manuelem I wyruszyli 29 marca 1498 roku do Kastylii by zostać zaprzysiężonym na następców tronu Kastylii. Po przybyciu do Toledo zwołano kortezy, które nadały Izabeli tytuły księżnej Asturii i dziedziczki tronu Kastylii 29 kwietnia (wcześniej była nią przed narodzinami Jana). 2 lipca dotarli do Saragossy, by przyjąć tytuł następcy tronu Aragonii, jednak aragońskie kortezy odmówiły, argumentując to brakiem męskiego potomka, który na podstawie prawa salickiego mógłby odziedziczyć koronę Aragonii.
W trakcie sporów z aragońskimi kortezami, 23 lub 24 sierpnia 1498 w Saragossie Izabela urodziła męskiego potomka – Michała, a ona sama zmarła godzinę po porodzie. Jej syn został zaprzysiężony na następcę tronów Kastylii i Aragonii, jednak zmarł 2 lata później, 19 lipca 1500 roku. Szanse Manuela I na zjednoczenie królestw Iberii pod panowaniem Michała się nie powiodły.
Po 1500, kolejną księżną Asturii i następczynią tronu Kastylii została Joanna Szalona (młodsza siostra Izabeli), która poślubiła Filipa Pięknego – syna Karola V, cesarza rzymskiego. Dzięki temu małżeństwu Habsburgowie otrzymali prawa dziedziczne do korony Hiszpanii. Inna siostra Izabeli – Maria Aragońska, poślubiła owdowiałego Manuela i miała z nim dziewięcioro dzieci.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Trastámara Kategoria:Książęta Asturii Kategoria:Królowe Portugalii Kategoria:Urodzeni w 1470 Kategoria:Zmarli w 1498