thumb|Żołnierze 226 plutonu 9 kompanii zgrupowania „Żniwiarz” na Żoliborzu podczas powstania warszawskiego. Stoją od lewej: pchor. Julian Eugeniusz Kulski „Goliat”, kpr. Jan Domaniewski „Wilk”, Zygmunt Siatkowski „Wróbel”. Siedzą od lewej: Ludwik Wąsowski „Cygan”, Leszek Droszcz „Nick”, Jerzy Malinowski „Gazda”, Bolesław Dziurzyński „Sławek”. Przy ręcznym karabinie maszynowym pchor. Janusz Prażmo „Krzysztof” thumb|Dowódca oddziału DB 17, 9 kompanii dywersyjnej i zgrupowania 'Żniwiarz” – por/kpt Mieczysław Morawski „Szalbierz”, „Żniwiarz” thumb|Warta przed kwaterą ppłk. Mieczysława Niedzielskiego „Żywiciela” przy ul. Krasińskiego 16. Od lewej: kpr. pchor. Maciej Dobrucki „Mały” ze Zgrupowania Żniwiarz i strz. Tadeusz Mielczarek z Organizacji Wojskowej Powstańczego Pogotowia Socjalistów (OW PPS). 27 września pchor. Dobrucki uratował płk „Żywiciela”, zasłaniając go własnym ciałem w czasie wybuchu bomby. Zmarł tuż po operacji thumb|Tablica pamiątkowa przy ul. Kniaźnina 6 thumb|Tablica poświęcona pamięci poległych żołnierzy zgrupowania AK „Żniwiarz” thumb|Tablica upamiętniająca powstańcze walki zgrupowania „Żniwiarz” na Marymoncie, znajdująca się na ścianie budynku Straży Pożarnej przy ul. Słowackiego Zgrupowanie „Żniwiarz” – oddział bojowy Armii Krajowej, działający od sierpnia 1942 jako grupa dywersyjna obwodu Żoliborz Armii Krajowej. Od 1943 stanowił oddział dywersyjno-bojowy „DB-17” Kedywu. W połowie 1943, w ramach obwodu, oddział został przekształcony w 9 Kompanię Dywersyjną. W okresie powstania warszawskiego kompania stanowiła odwód dowódcy obwodu jako zgrupowanie „Dywersja Bojowa XII-9”, od 5 sierpnia nazwane zgrupowaniem „Żniwiarz”. 20 września 1944, po utworzeniu 8 Dywizji Piechoty AK im. Romualda Traugutta, oddział pozostawał w dyspozycji dowódcy dywizji. 30 września 1944 wraz z pozostałymi oddziałami dywizji poszedł do niewoli.
Historia Oddział powstał w sierpniu 1942 jako „piątka” dywersyjna w ramach obwodu, dowodzona w początkowym okresie istnienia bezpośrednio przez komendanta obwodu mjr Mieczysława Niedzielskiego „Wojciechowskiego”, „Sadownika”, a następnie plut. pchor. Gustawa Budzyńskiego „Szymura”. Oddział początkowo prowadził działania o charakterze wywiadowczym i osłonowym oraz organizował zdobywanie broni. W skład pierwszej piątki wchodzili plut. pchor. Gustaw Budzyński „Szymura”, „Sikora”, „Szlifierz”, plut. pchor. Władysław Kalniewicz „Sorok”, pchor. Bogdan Kunert „Szajer” lub „Schayer”, „Bonar”, Ludwik Łaszcz „Prawdzic” i pchor. Zbigniew Syrewicz „Kiemlicz”. Wszyscy byli uczniami Gimnazjum im. Ks. Józefa Poniatowskiego.
Oddział DB 17 Pod koniec 1942 utworzono drugą, zaś na początku 1943 trzecią „piątkę dywersyjną”. Oddziałem, przekształcanym w trzysekcyjny pluton, początkowo kierował por. NN „Mundek” (zginął w akcji w 1942), następnie por. NN „Zenon”. Ostatecznie dowództwo oddziału objął por. sap. Mieczysław Morawski „Scewola”, „Szalbierz”, „Szeliga”, „Żniwiarz”. Zastępcą dowódcy oddziału (plutonu) był plut. pchor. Gustaw Budzyński „Szymura”. Poszczególnymi patrolami dowodzili: pchor. Bogdan Kunert „Szajer” lub „Schayer”, plut. pchor. Władysław Kalniewicz „Sorok”, Zygmunt Zabierzowski „Zygmunt” (odszedł niebawem do Rejonu 2 Marymont), NN „Janusz” (prawdopodobnie Jan Barszczewski, który odszedł do Kedywu okręgu) i Andrzej Jastrzębowski „Andrzej”.
W oparciu o istniejące trzy „piątki” dywersyjne w połowie 1943 po utworzeniu Kedywu utworzono Oddział Dywersji Bojowej Obwodu Żoliborz, określony kryptonimami „Kedyw 17” lub DB „17”. W czerwcu 1943 oddział, podlegający komendantowi Obwodu Żoliborz jak dowództwu warszawskiego Kedywu, liczył 6 patroli uzbrojonych i 1 patrol nieuzbrojony.
9 Kompania Dywersyjna W związku ze zwiększaniem stanu osobowego do ok. 100 żołnierzy dowódca obwodu w sierpniu 1943 nadał plutonowi status samodzielnej kompanii złożonej z trzech plutonów. Kompania ta w ramach obwodu otrzymała nazwę 9 Kompanii Dywersyjnej. Kompanię tworzyły trzy plutony o numerach: 226, 229 i 230. Dowodził nią por. sap. Mieczysław Morawski „Szeliga”, zaś zastępcą był plut. pchor. Gustaw Budzyński „Szymura”, 21 lipca 1943 awansowany na podporucznika.
Pluton 226 dowodzony był przez plut. pchor. Władysława Kalniewicza „Sorok” (od 21 lipca 1943 mianowany na stopień podporucznika). Po śmierci „Soroka” w wypadku samochodowym 16 grudnia 1943 dowódcą plutonu został 6 stycznia 1944 ppor. Bohdan Kunert „Szajer” lub „Schayer”, „Bonar”. Pluton ten składał się przeważnie z młodzieży inteligenckiej z tzw. Żoliborza urzędniczego i oficerskiego. Jedna z drużyn pod dowództwem pchor. NN „Mietka”, absolwenta szkoły podchorążych Agricola przeszła w całości z Szarych Szeregów. Po powrocie „Mietka” do Szarych Szeregów. drużynę objął na wiosnę 1944 pchor. Ludwik Łaszcz „Prawdzic”, a po jego śmierci w czerwcu 1944 Kazimierz Weloński „Korwin”.
Pluton 230 dowodzony był przez plut. pchor. Bohdana Kunerta „Szajer” lub „Schayer”, „Bonar” (od 21 lipca 1943 mianowany na stopień podporucznika). W styczniu 1944 dowódcą plutonu został kpr. pchor. Wiesław Rychłowski „Śmigielski” (został oddelegowany do partyzantki 6 czerwca 1944). Po nim dowództwo objął plut. podch. Zygmunt Wisłouch „Szumski”. Pluton składał się w dużej części z młodzieży z dzielnicy Praga. Piąta drużyna plutonu pod dowództwem kpr. pchor. Rychłowskiego „Śmigielski” i Wiesława Kaczmarka „Halicz”, przeszła do oddziału z Szarych Szeregów.
Trzeci w kolejności tworzenia Pluton 229 dowodzony był przez kpr. pchor. Józefa Stadlera „Ster”. Po jego odejściu na 23 marca 1944 pluton objął kpr. pchor. Zygmunt Wisłouch „Szumski”. Po odejściu „Szumskiego” na dowódcę plutonu 230, dowództwo objął Stanisław Świnarski „Poraj”. Pluton składał się w większości z robotników z Marymontu, grabarzy z Powązek, robotników z Fortu Bema. W plutonie tym drużyna 9 również wywodziła się z Szarych Szeregów.
W trakcie działań dywersyjnych od jesieni 1942 do lipca 1944 oddział wykonał kilkanaście akcji bojowych, w tym podpalenia, akcje likwidacyjne, i odwetowe, m.in.: 16 grudnia 1943 opanowano budynek Urzędu Celnego przy ul. Inflanckiej, skąd po sterroryzowaniu pracowników zabrano dwa samochody osobowe. Samochody były niezbędne do przerzutu broni z Nieborowa. Przerzut nie doszedł do skutku, natomiast w drodze powrotnej doszło do wypadku, w którym zginął ppor. Władysław Kalniewicz „Soroka”, zaś pchor. Andrzej Bobrownicki vel Jastrzębowski „Andrzej” ciężko ranny, został schwytany i rozstrzelany przez Niemców. Ranni: pchor. Wiesław Rychłowski „Śmigielski”, Tomasz Wójcik „Erwin”, pchor. Maciej Dobrucki „Mały” przedostała się do Warszawy. 26 lutego 1944, w ramach akcji zdobywania broni, opanowano wartownię fabryki „Bielany-Werke” przy ul. Kamedułów, gdzie rozbrojono dwóch Werkschutzów, zdobywając 2 pistolety maszynowe, karabin automatyczny i rewolwer. W trakcie potyczki zabito jednego werkschutza. 15 kwietnia 1944, wspólnie z oddziałem Kolegium A w tym por. Stanisławem Sosabowskim „Stasinek”, dokonano likwidacji dwóch agentów niemieckich, funkcjonariuszy Kripo plut. Mariana Szweda i sierż. Leona Millera, oraz dwóch żołnierzy podziemia oskarżonych o zdradę por. Jerzego Tabęckiego „Lasso” i NN „Ryży”. w nocy z 30 kwietnia na 1 maja 1944, dokonano akcji odwetowej w kolonii niemieckiej Opacz. Akcja była odwetem za współudział w marcu 1944 mieszkańców kolonii, w schwytaniu i rozstrzelaniu sześciu słuchaczy konspiracyjnej Szkoły Podchorążych z 3 kompanii rejonu ożarowskiego VII obwodu AK „Obroża”. W wyniku akcji zabito pięć osób. 26 maja 1944, zastrzelono Zygmunta Ipohorskiego-Lenkiewicza dyrektora teatru „Jar”, współpracownika niemieckiego Wydziału Propagandy. Został on skazany na śmierć wyrokiem Wojskowego Sądu Specjalnego za współpracę z Gestapo. 1 czerwca 1944, śmiertelnie postrzelił plut. Policji Polskiej Michała Wojciechowskiego reichsdeutscha, skazanego na mocy wyroku Wojskowego Sądu Specjalnego. W trakcie akcji zginął żołnierz oddziału Roman Chojnacki. 8 czerwca 1944, w ramach Akcja Główki zastrzelono kierownika obozu przejściowego Arbeitsamtu Eugena Bolongino, oraz śmiertelnie zraniono jego żonę Johannę Bolongino, pracującą w Dulagu. W trakcie akcji doszło do starcia z interweniującymi żołnierzami i niemieckimi kolejarzami. W trakcie strzelaniny przybył patrol Schutzpolizei. W walce z nim zginął pchor. Zbigniew Kryst „Wilimowski”, zaś st. strz. Jerzy Wnęk „Gozdawa” po walce i wyczerpaniu amunicji popełnił samobójstwo. Tego samego dnia w innej strzelaninie zginął pchor. Ludwik Łaszcz „Prawdzic”, „Smuga”.
Według sprawozdań Kedywu żołnierze oddziału wykonali ponadto cztery likwidacje osób skazanych przez Wojskowe Sądy Specjalne, oraz wykonali kilkanaście akcji podpaleniowych. Według relacji Jana Rockiego, oddział wykonywał również akcje związane z przerzutami broni, zdobywaniem broni, oraz szereg akcji samodzielnych, m.in. drużyna 5 odbiła aresztowaną łączniczkę Aleksandrę Kilińską „Ewa”.
W okresie działalności dywersyjnej zginęło jedenastu żołnierzy oddziału. Pięciu zginęło w akcjach bojowych, dwóch zostało aresztowanych i straconych w egzekucjach (pchor. Andrzej Bobrownicki vel Jastrzębowski „Andrzej”, pchor. Kazimierz Grochala „Farys”), czterech zaś (strz. NN „Ikar”, strz. NN „Kacper”, strz. NN „Kornak”, strz. NN „Kurek”), zginęło w niewyjaśnionych okolicznościach w lutym 1944 prawdopodobnie podczas akcji zdobywania broni.
Za działalność dywersyjną Krzyże Walecznych otrzymali: ppor. Władysław Kalniewicz „Soroka” (pośmiertnie 28 czerwca 1944), pchor. Andrzej Bobrownicki vel Jastrzębowski „Andrzej” (po raz drugi pośmiertnie 28 czerwca 1944), pchor. Ludwik Łaszcz „Prawdzic”, „Smuga” (pośmiertnie 28 czerwca 1944) st. strz. Wiesław Wiśniewski-Kowalski „Chajęcki”, „Murzyn” (28 czerwca 1944), por. Mieczysław Morawski „Scewola” (28 czerwca 1944), st. strz. Jerzy Wnęk „Gozdawa” (pośmiertnie 29 lipca 1944) i pchor. Zbigniew Kryst „Wilimowski” (pośmiertnie 29 lipca 1944). Źródła wymieniają również kpr. pchor. Kazimierza Jacynę „Kamiński” (29 lipca 1944).
Organizacja 31 lipca 1944 Od 23 lipca 1944 kompania była zmobilizowana w całości. W dniu 31 lipca 1944 kompania według szacunkowych wyliczeń historyka Grzegorza Jasińskiego liczyła ok. 149 żołnierzy (w tym 3 oficerów, 12 podchorążych, 13 podoficerów, 121 żołnierzy) oraz 21 kobiet z Wojskowej Służby Kobiet (w tym 6 łączniczek i 15 sanitariuszek). Według Jana Rockiego, żołnierza oddziału, kompania liczyła 147 żołnierzy. Natomiast według Adama Borkiewicza, powołującego się na relację Stanisława Huskowskiego, oddział liczył 109 ludzi z uzbrojeniem ok. 500 granatów, 77 pistoletów, 14 pistoletów maszynowych, 40 kb i 3 ręcznym karabinów maszynowych. Struktura kompanii przedstawiała się następująco:
Dowództwo Dowódca – por. Mieczysław Morawski „Żniwiarz” Zastępca – ppor. Gustaw Budzyński „Szymura” (ciężko ranny 3 sierpnia) Poczet dowódcy Patrol sanitarny Oddziały 226 pluton – dowódca ppor. Bogdan Kunert „Szajer” lub „Schayer”; Zastępca Zbigniew Ostyk-Syrewicz „Kiemlicz” 1 drużyna – kpr pchor. Kazimierz Weloński „Korwin” 2 drużyna – plut. Edward Sulikowski „Igiełka” 3 drużyna – kpr. pchor. Zdzisław Sierpiński „Świda” 229 pluton – dowódca Stanisław Świniarski „Poraj” „Sułtan” (ranny cztery godziny przed powstaniem na Starym Mieście), w jego miejsce plut. pchor. Witold Lisowski „Zarewicz” 7 drużyna – plut. pchor./ppor. cz.woj. Witold Lisowski „Zarewicz” 8 drużyna – Stanisław Rypiński „Szeryf” (nie dotarł na miejsce koncentracji); st. strz. Wiesław Wiśniewski-Kowalski „Chajęcki”, „Murzyn” 9 drużyna – kpr. pchor. Aleksander Tyrawski „Selim”, „Zając” (poległ 1 sierpnia); Zastępca Adam Wojciński „Rawicz” 230 pluton – dowódca kpr pchor./ppor.cz.woj. Zygmunt Wisłouch „Szumski” (ranny 3 sierpnia) 4 drużyna – Jan Ruszczyc „Grzela” 5 drużyna – kpr. pchor. Kazimierz Jacyna „Kamiński” (poległ 1 sierpnia), zastępca Wiesław Kaczmarek „Halicz” 6 drużyna – kpr. pchor. Zbigniew Maciejewski „Zieliński”