Jumdżaagijn Cedenbal, Jumdżagijn Cedenbał (mong. Юмжаагийн Цэдэнбал; ur. 17 września 1916 w Ajmaku uwskim, zm. 20 kwietnia 1991 w Moskwie) – mongolski ekonomista i polityk. Od 1952 niemal nieprzerwanie do 1984 przywódca Mongolskiej Republiki Ludowej. W tym czasie zajmował stanowiska: premiera, lidera Mongolskiej Partii Ludowo-Rewolucyjnej oraz przewodniczącego Prezydium Wielkiego Churału Ludowego. Marszałek Mongolskiej Armii Ludowo-Rewolucyjnej.
Życiorys Polityczna kariera Cedenbala rozpoczęła się w 1931 roku od wstąpienia do Mongolskiego Rewolucyjnego Związku Młodzieży. W 1938 roku został członkiem Mongolskiej Partii Ludowo-Rewolucyjnej. W latach 1938–1940 powierzono mu stanowisko prezesa zarządu Mongolskiego Banku Handlowo-Przemysłowego. 8 kwietnia 1940 roku objął stanowisko sekretarza generalnego w partii rządzącej, które sprawował do 1954 roku, jednocześnie 26 stycznia 1952 roku objął stanowisko premiera po zmarłym prostalinowskim marszałku Chorlogijnie Czojbalsanie. Dodatkowo w latach 1941–1945 pełnił obowiązki szefa zarządu politycznego i zastępcy dowódcy Mongolskiej Armii Ludowo-Rewolucyjnej. Prowadził zawziętą politykę czystek i odsuwania swoich rywali politycznych w partii. Cedenbal był jednak pamiętany jako umiarkowany polityk podczas zimnej wojny, o dużo łagodniejszym usposobieniu od Czojbalsana. Stanął po stronie ZSRR w konflikcie dyplomatycznym z Chinami. W 1984 został zmuszony do rezygnacji ze stanowiska sekretarza pod naciskiem ZSRR. W 1990 roku został usunięty z partii.
Ostatnie lata życia spędził na emigracji w Moskwie. Po śmierci jego szczątki zostały sprowadzone do Mongolii, gdzie został pochowany.
Życie prywatne Był żonaty z Rosjanką Anastazją Iwanowną Fiłatową (1920–2001). W czasie swoich rządów porównywany był do Chruszczowa Mongolii, gdyż zniósł kult marszałka Czojbalsana.
Ordery i odznaczenia Mongolia
Bohater Mongolskiej Republiki Ludowej (1966) Bohater Pracy Mongolskiej Republiki Ludowej (1961) Order Suche Batora (pięciokrotnie) Order Czerwonego Sztandaru (dwukrotnie) Order Czerwonego Sztandaru Pracy
Związek Radziecki Order Lenina (trzykrotnie) Order Rewolucji Październikowej Order Kutuzowa I klasy (1945) Medal jubileuszowy „W upamiętnieniu 100-lecia urodzin Władimira Iljicza Lenina” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal „Za zwycięstwo nad Japonią” Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „50 lat Sił Zbrojnych ZSRR” Medal jubileuszowy „60 lat Sił Zbrojnych ZSRR”
Pozostałe Order Georgi Dimitrowa (Ludowa Republika Bułgarii, dwukrotnie) Order Karla Marksa (Niemiecka Republika Demokratyczna) Wielka Gwiazda Orderu „Gwiazda Przyjaźni między Narodami” (Niemiecka Republika Demokratyczna, 1971) Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1968) Wielka Wstęga Orderu Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1975)Przewodniczący Rady Państwa PRL zakończył wizytę w Mongolii [w] "Trybuna Robotnicza", nr 10, 7 lipca 1975, s. 5. Order Gwiazdy Jugosłowiańskiej Krzyż Wielki Orderu Lwa Białego (Czechosłowacka Republika Socjalistyczna) Order Flagi Narodowej I klasy (Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna) Order José Martí (Republika Kuby) Order Flagi I klasy (Węgierska Republika Ludowa)
Upamiętnienie W 2000 w stolicy kraju, Ułan Bator, stanął jego pomnik. W 2016 uroczyście obchodzono w Mongolii 100. rocznicę urodzin byłego przywódcy.
Przypisy
Bibliografia Cedenbał J. Artykuły i przemówienia 1941-1976. KIW 1978 Biogram w Wielkiej Encyklopedii Radzieckiej (ros.)
Kategoria:Cudzoziemcy odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (1944–1989) Kategoria:Marszałkowie Mongolii Kategoria:Mongolscy komuniści Kategoria:Odznaczeni Medalem 100-lecia urodzin Lenina Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Japonią” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Suche Batora Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Georgi Dimitrowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Karla Marksa Kategoria:Odznaczeni Orderem „Gwiazda Przyjaźni między Narodami” Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Białego Kategoria:Odznaczeni Orderem Flagi Narodowej Kategoria:Odznaczeni Orderem José Martí Kategoria:Odznaczeni Orderem Flagi (Węgry) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Prezydenci Mongolii Kategoria:Premierzy Mongolii Kategoria:Urodzeni w 1916 Kategoria:Zmarli w 1991