mały|Grób Jana i Zofii Wasilkowskich na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Jan Wasilkowski (ur. 11 maja 1898 w Sławkowie, zm. 14 sierpnia 1977 w Warszawie) – polski prawnik, polityk, oficer rezerwy Wojska Polskiego, członek Komitetu Centralnego PZPR (1964–1969), rektor Uniwersytetu Warszawskiego (1949–1952), następnie pierwszy prezes Sądu Najwyższego (1956–1967) i poseł na Sejm PRL III, IV i V kadencji (1961–1972), członek Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu„Trybuna Robotnicza”, nr 4 (4350) 7 stycznia 1958, s. 2.. Budowniczy Polski Ludowej.

Życiorys Był synem Czesława i Aleksandry z Chmielewskich. Ukończył szkołę handlową w Kielcach. Od 11 listopada 1918 do grudnia 1920 ochotniczo służył w Wojsku Polskim. Podporucznik artylerii rezerwy. Studiował na Uniwersytecie Wiedeńskim oraz na wydziale prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego (1923). Studia uzupełniał w latach 1923–1924 na Uniwersytecie w Nancy. Od 1924 związany z Uniwersytetem Warszawskim. W 1923 został doktorem, w 1924 pracownikiem naukowym UW, w 1937 profesorem nadzwyczajnym, a w 1947 profesorem zwyczajnym.

W 1934 roku jako podporucznik rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. Posiadał przydział w rezerwie do 1 Pułku Artylerii Ciężkiej w Modlinie. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 66. lokatą w korpusie oficerów rezerwy artylerii. W czasie wojny obronnej dostał się do niemieckiej niewoli. Przebywał w Oflagu VI Dössel.

W latach 1947–1949 dziekan Wydziału Prawa i Administracji UW, zaś w latach 1949–1952 rektor Uniwersytetu Warszawskiego. Był wieloletnim kierownikiem Katedry Prawa Cywilnego i Prawa Cywilnego Porównawczego. Od 1952 członek korespondent, od 1958 członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, w latach 1955–1968 członek jej prezydium, w latach sekretarz 1955–1957 Wydziału I Nauk SpołecznychInformacje na stronie PAN. [dostęp 2024-05-31]., w latach 1952–1956 kierownik Zakładu Nauk Prawnych PAN (obecnego Instytutu Nauk Prawnych). Przewodniczył pracom Komisji Kodyfikacyjnej przy Ministrze Sprawiedliwości w latach 1956–1968. Był współtwórcą projektu Kodeksu cywilnego, uchwalonego w 1964 i obowiązującego do dziś.

Od 1946 był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, z którą w 1948 przystąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Był członkiem Komitetu Uczelnianego PZPR na Uniwersytecie WarszawskimTadeusz Rutkowski, Na styku nauki i polityki. Uniwersytet Warszawski w PRL 1944–1989, [w:] Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego po 1945, red. Piotr M. Majewski, Warszawa 2016, s. 418.. Od 1948 był sędzią Sądu Najwyższego, w latach 1956–1967 pełnił funkcję Pierwszego Prezesa SN. W latach 1959–1964 był zastępcą członka, a od 1964 do 1969 członkiem Komitetu Centralnego PZPR, był delegatem na III i IV zjazd partii. W latach 1961–1972 poseł na Sejm PRL III, IV i V kadencji, w parlamencie przez trzy kadencje sprawował funkcję przewodniczącego Komisji Wymiaru Sprawiedliwości.

Doktor honoris causa Uniwersytetu Karola w Pradze i Uniwersytetu Wrocławskiego. 22 lipca 1964 z okazji 20-lecia Polski Ludowej otrzymał nagrodę państwową II stopnia„Dziennik Polski”, rok XX, nr 171 (6363), s. 1..

Autor publikacji naukowych np. Encyklopedia Podręczna Prawa Prywatnego (wraz z Fryderykiem Zollem), Prawo rzeczowe w zarysie, Warszawa PWN 1957, Zarys prawa rzeczowego, Warszawa PWN 1963, Prawo własności w PRL. Zarys wykładu (opr. przy współudziale M. Madeya), Warszawa PWN 1969.

Życie prywatne Małżonką Jana Wasilkowskiego była Zofia Wasilkowska, ich synem Andrzej WasilkowskiJerzy Menkes: Wspomnienie o prof. Andrzeju Wasilkowskim, 3 marca 2020.. Razem z żoną spoczywają na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 44-2-4).

Ordery i odznaczenia Order Budowniczych Polski Ludowej (1977)„Nowiny”, nr 165 (8951), 22–24 lipca 1977, s. 2. Order Sztandaru Pracy I i II klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1964) Order Sztandaru Pracy II klasy (22 lipca 1951) („za zasługi położone dla Narodu i Państwa w dziedzinie nauki”). Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (16 lipca 1954) („za wybitne zasługi w dziedzinie nauki”). Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (3 lutego 1947) („za wybitne zasługi położone w historycznym dziele przeprowadzenia unifikacji prawa cywilnego”). Medal 10-lecia Polski Ludowej (14 stycznia 1955) – Uchwała z dnia 14 stycznia 1955 r. nr 0/126 – na wniosek Prezesa Polskiej Akademii Nauk. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1. Tytuł honorowego członka Zrzeszenia Prawników Polskich (1972)VIII Krajowy Zjazd ZPP zakończył obrady, „Słowo Powszechne”, nr 133, 5 czerwca 1972, s. 2.

Upamiętnienie W 1979 jego imieniem nazwano ulicę na warszawskim UrsynowieUlica Jana Wasilkowskiego w Warszawie w Targeo.

Przypisy

Bibliografia

Encyklopedia Warszawy z 1994. Studia Prawnicze. Zeszyt 26–27. Zeszyt specjalny wydany dla uczczenia pracy naukowej i kodyfikacyjnej Profesora Jana Wasilkowskiego, 1970. Informacje w BIP IPN.

Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Kielcach Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Nancy Kategoria:Członkowie Komisji Kodyfikacyjnej (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Komisji Kodyfikacyjnej (PRL) Kategoria:Członkowie Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Członkowie Komitetu Uczelnianego PZPR na Uniwersytecie Warszawskim Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej (1944–1948) Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Delegaci na zjazdy PZPR Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Jeńcy Oflagu VI B Dössel Kategoria:Ludzie urodzeni w Sławkowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pierwsi Prezesi Sądu Najwyższego (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy doktorzy honoris causa Uniwersytetu Karola Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk prawnych Kategoria:Porucznicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Posłowie z okręgu Warszawa Wola (PRL) Kategoria:Pracownicy Instytutu Nauk Prawnych PAN Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zastępcy członków Komitetu Centralnego PZPR Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1977