thumb|Godło dywizji 2 Warszawska Dywizja Pancerna (2 DPanc) – wielka jednostka pancerna Polskich Sił Zbrojnych.

Dywizja została sformowana 7 czerwca 1945 w wyniku połączenia jednostek 2 Korpusu Polskiego we Włoszech tj. 2 Brygady Pancernej, 7 pułku artylerii konnej i pułku Ułanów Karpackich oraz jednostek formowanych w Bazie 2 Korpusu Polskiego na południu Włoch w rejonie San Basilio tj. 2 pułku artylerii przeciwlotniczej lekkiej, 2 pułku artylerii przeciwpancernej, saperów, jednostek łączności oraz 16 Brygady Piechoty, 8 (16) pułku artylerii lekkiej)Informacja błędna 16 Pomorska Brygada Piechoty i jednostki artylerii były formowane w Bazie 2 Korpusu w rejonie San Basilio na terenie południowych Włoch.. Dowództwo dywizji stacjonowało w Maceracie, w regionie Marche.

Formowanie i rozmieszczenie dywizji Po zakończeniu walk o Bolonię 2 Brygada Pancerna ześrodkowana została w rejonie Loreto. Tu dokonano jej reorganizacji i przekształcenia w dywizję. W lipcu 1945 przegrupowano dywizję na południe od Ankony. Dowództwo dywizji rozlokowano w Maceracie, dowództwo 2 BPanc w Porto Potenza Picena. Jej 1 pułk ułanów Krechowieckich stacjonował w Osimo, 4 ppanc w Potenza Picena oraz w rejonie Montefano, Montecassiano, 6 ppanc w Recanati. Pułk Ułanów Karpackich stacjonował w Cento di Budrio, a 13 maja 1945 przeszedł do Civitanova Marche i Montecosaro.

Dowództwo 16 Pomorskiej Brygady Piechoty umieszczono w Villa Isabella, a jej poszczególne oddziały w C. Bonaccorsi, San Claudio i C. Spadoni. Dowództwo artylerii dywizyjnej ulokowano w Maceracie, 7 pułk artylerii konnej oraz 16 pułk artylerii lekkiej w Treia i Passo di Treia. Jednostki artylerii przeciwpancernej i przeciwlotniczej pozostały w bazie korpusu i kończyły formowanie. Dopiero 24 lipca w rejon Maceraty przybyły trzy dywizjony z 2 paplot. Saperzy dywizyjni stacjonowali w Capua, oddziały służby zdrowia w rejonie Fontespina-Villa Potenza, oddziały zaopatrywania i transportu w Morrovalle.

2 batalion komandosów zmotoryzowanych po zakończeniu działań wojennych pozostał w okolicach Bolonii. W czerwcu przeszedł do Porto Civitanova i tam przebywał do końca września. Od 1 października nowym miejscem postoju batalionu stały się koszary włoskie w Maceracie. Tam komandosi przebywali aż do końca pobytu we Włoszech.

1 maja 1945 stan osobowy 2 Brygady Pancernej oraz 16 Pomorskiej Brygady Piechoty i 16 pułku artylerii lekkiej wynosił odpowiednio – 3879 i 3430 żołnierzy.

Tego samego dnia na ewidencji obu brygad pozostawało: czołgów i dział samobieżnych – 264 transporterów opancerzonych – 241 (95 i 146) samochodów pancernych – 76 (43 i 33) samochodów i ciągników – 789 (449 i 340) armatohaubic – 24, moździerzy – 16 (6 i 10) armat przeciwpancernych – 18 (12 i 6) armat przeciwlotniczych – 0.

Dywizja całością sił nie wzięła udziału w działaniach wojennych. W pełnym składzie wystąpiła tylko raz. W dniu 17 sierpnia 1945 na lotnisku pod Loreto odbyła się defilada wszystkich jednostek dywizji z etatowym uzbrojeniem i wyposażeniem przed żegnającym się z wojskami dowódcą 15 Grupy Armii marszałkiem Haroldem Alexandrem„Dziennik Polski i Dziennik Żołnierza” 1945, 20 sierpnia, nr 196, s. 1; Witold Biegański podaje błędnie, że było to 15 sierpnia. Zob. . Prawdopodobnie tego samego dnia dywizja otrzymała sztandar ufundowany przez Związek Byłych Wojskowych i Obrońców Ojczyzny w Argentynie.

W połowie 1946 wszystkie jednostki dywizji, po zdaniu etatowego uzbrojenia i wyposażenia, zostały przetransportowane do Wielkiej Brytanii, rozlokowane w okolicach m. York i włączone w struktury Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia z zachowaniem numeracji i nazewnictwa jednostek. W 1947 roku większość oddziałów i pododdziałów dywizji została rozformowana. W październiku 1948 roku rozformowany został 2 Szwadron Żandarmerii.

Struktura organizacyjna dywizji thumb|Udział jednostek dywizji w składzie 2 KP w bitwie o Bolonię Kwatera Główna 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej (Divisional Headquarters) szwadron sztabowy 2 Brygada Pancerna (2nd Polish Armoured Brigade) 16 Pomorska Brygada Piechoty Artyleria dywizyjna Kwatera Główna Artylerii Dywizyjnej (Headquarters Armoured Divisional Artillery) bateria dowodzenia 7 pułk artylerii konnej (7th Horse Artillery Regiment) 8 (16) Pomorski pułk artylerii lekkiej (16th Field Artillery Regiment) 2 pułk artylerii przeciwpancernej (2nd Anti-Tank Regiment) 2 pułk artylerii przeciwlotniczej lekkiej (2nd Light Anti-Aircraft Regiment)

pułk Ułanów Karpackich (pancerny pułk rozpoznawczy – Armoured Reconnaissance Regiment) 2 batalion saperów (2nd Polish Engineer Battalion) 2 batalion łączności (2nd Signals Battalion) zastępca dowódcy – kpt. Maciej Zajączkowski Oddziały zaopatrywania 9 kompania zaopatrywania 19 kompania zaopatrywania 28 kompania zaopatrywania

Oddziały warsztatowe 9 kompania warsztatowa 16 kompania warsztatowa

Oddziały sanitarne 9 lekka kompania sanitarna 2 polowa stacja opatrunkowa 343 sekcja przeciwmalaryczna

2 szwadron żandarmerii (2nd Armoured Division Provost Company) dowódca – por. Antoni Niewęgłowski dowódca – kpt. Ostrowicki (Erazm Ostrawidzki) dowódca – por. Henryk Kidacki

9 wysunięty szwadron czołgów zapasowych drużyna wywiadu obronnego sąd polowy pluton opieki nad żołnierzem kasa polowa poczta polowa

Obsada personalna dowództwa dowódca dywizji – gen. bryg. Bronisław Rakowski (1945-1947) zastępca dowódcy dywizji: płk Jan Monwid-Olechnowicz (1945) płk Franciszek Skibiński (21 VIII 1945 – 1947) dowódca artylerii dywizyjnej – płk Jan Świerczyński9 kwietnia 1945: dowódca żandarmerii – ppłk Edward Czuruk szef oświaty – ppłk dypl. Antoni Jakubski szef służby duszpasterskiej wyznania rzymsko-katolickiego – st. kpl. ks. Henryk Czorny

Symbole dywizji thumb|Sztandar w Instytucie im. gen. Sikorskiego w Londynie

Sztandar

Sztandar ufundowany przez Związek Byłych Wojskowych i Obrońców Ojczyzny w Argentynie w 1942 roku był przeznaczony dla jednego z oddziałów polskich walczących na Zachodzie. Przysłany w 1944 roku miał być wręczony 2 Samodzielnej Brygadzie Pancernej. Ostatecznie sztandar został przekazany 2 Warszawskiej Dywizji Pancernej prawdopodobnie 15 sierpnia 1945 roku podczas defilady w Loreto1 września 1945, w czasie uroczystości poświęcenia cmentarza na Monte Cassino, wystąpił poczet sztandarowy 2 DPanc.

Sztandar został wykonany zgodnie z przepisami, ale pozostawiono miejsca na numery lub inicjały jednostki oraz wizerunki związane z jej tradycjami. Po ustaleniu, uzupełniono stronę główną napisem: "2 WDPanc". Na lewej stronie płatu sztandaru widnieje: w prawym górnym rogu płata – znak 8 Armii w lewym górnym rogu – wizerunek Matki Boskiej Loretańskiej w prawym dolnym rogu – ramię pancerne w lewym dolnym rogu – syrena (godło 2 Korpusu) Na prawej stronie płatu sztandaru, na białych tarczach w czterech rogach w wieńcach z wawrzynu – "W2D/Panc." Sztandar znajduje się w Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. Sikorskiego. 17 września 1967 dekorowany został orderem Virtuti Militari V klasy.

Odznaka pamiątkowa

Jednoczęściowa – wykonana w alpace. Odznaka ma formę kompozycji składającej się ze strzemienia i czołgu. Na kabłąku strzemienia wpisano numer 2. Wymiary: 46x42 mm. Odznakę projektowali Bronisław Rakowski i Mieczysław Białkiewicz. Wykonanie: F.M. Lorioli Fratelli – Milano – Roma. Odznaki wykonywane były także w srebrze lub metodą odlewu z miękkiego materiału w warsztatach remontowo-naprawczych. Zatwierdzona Dz. Rozk. Dowódcy 2 Korpusu nr 76, poz. 415 z 18 czerwca 1946 r right|100px 120px|right 120px|right Oznaka rozpoznawcza

Jasnoszare "ramię pancerne" na podkładzie w kształcie ostrołuku z sukna khaki. Oznaka wzorowana była na głównym motywie przedwojennego znaku pancernego

Proporczyki

Sztab i Kwatera Główna 2 Dywizji Pancernej: proporczyki kroju kawaleryjskiego czarne z białym paskiem przez środek.

Służba Warsztatowa Dywizji: proporczyk kroju kawaleryjskiego niebiesko-pąsowy z żółtym trójkątem.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Bohdan Tymieniecki, Na imię jej było Lily, Warszawa 1984, .

Witold Biegański, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, tom 5, Regularne jednostki Wojska Polskiego na zachodzie. Formowanie, działania bojowe, organizacja, metryki dywizji i brygad, Warszawa 1967.

Polski czyn zbrojny w II wojnie światowej, tom II, Walki formacji polskich na zachodzie 1939-1945, Warszawa 1981, opracowanie zbiorowe pod redakcją Witolda Biegańskiego. Jan Suliński, Żandarmeria Wojskowa w latach 1918-1947. Szkic organizacyjno-historyczny, Warszawa, Drukarnia Warszawskiego Okręgu Wojskowego, Warszawa 1994.

Władysław Wierzbicki, Przyczynki do historii Żandarmerii odrodzonego Wojska Polskiego, Koło Oddziałowe Stowarzyszenia Polskich Kombatantów Nr 106 „Żandarm”, Londyn 1990.

Kategoria:2 Warszawska Dywizja Pancerna Kategoria:Jednostki o nazwie wyróżniającej Warszawska Kategoria:Wielkie jednostki 2 Korpusu Polskiego (PSZ) Kategoria:Polskie jednostki pancerne utworzone w 1945 Kategoria:Polskie jednostki pancerne rozwiązane w 1947