Szczeżuja pospolita (Anodonta anatina) – gatunek małża z rodziny skójkowatych (Unionidae), szeroko rozprzestrzeniony w zachodniej Palearktyce. Żyje w wodach bieżących i stojących. Osiąga długość do 10 cm, ma muszlę jajowatą.
Szczeżuja zagrzebuje się częściowo w mule, a porusza się przy pomocy narządu zwanego nogą. Odżywia się, odfiltrowując (odcedzając) pokarm z wody. Pokarm stanowią drobne, zwykle jednokomórkowe organizmy wodne (fitoplankton i zooplankton) oraz detrytus (drobna zawiesina szczątków organicznych).
W Polsce szczeżuja jest gatunkiem pospolitym, niepodlegającym ochronie gatunkowej i siedliskowej, cennym przyrodniczo i łatwym do monitorowania. Na równi ze skójkami stał się jednak małżem coraz rzadziej spotykanym, gdyż wymaga zupełnie czystej wody. W dorzeczach Odry i Wisły notowany był na stanowiskach Odry środkowej, w Wiśle środkowej, w Przekopie Wisły, w Zalewie Wiślanym oraz w Radomce i Pilicy. Na większości z tych stanowisk występował rzadko lub stwierdzano jedynie obecność pustych muszli. W 2004 roku był gatunkiem bardzo częstym w Radomce i częstym w Przekopie Wisły.
Jest żywicielem pośrednim przywry Phyllodistomum duplicatum. W razie występowania tego gatunku, obecność jego larw stwierdzano u 0,2–11,9% osobników w populacji. Namnożone larwy mogą zajmować gonady żywiciela, prowadząc do jego bezpłodności
Zobacz też Mięczaki Polski
Przypisy (pdf) Bibliografia Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, Prognoza oddziaływania na środowisko projektu programu małej retencji dla województwa śląskiego, Katowice 2005
Kategoria:Palaeoheterodonta Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza