Anna Chodakowska (ur. 20 lipca 1948 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i filmowa.
W latach 1973–1983 i od 1997 aktorka Teatru Narodowego w Warszawie. Laureatka nagrody aktorskiej na 13. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (1973) i nagrody na 5. Przeglądzie Piosenki Aktorskiej (1984).
Życiorys Rodzina i edukacja Ma przyrodniego brata, Andrzeja, dyplomatę i reżysera filmu Robotnicy ’80 o przebiegu porozumień sierpniowych.
Uczęszczała do średniej szkoły muzycznej o specjalności „wokalistyka”. W 1973 ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.
Kariera teatralna i estradowa Za tytułową rolę w spektaklu dyplomowym Antygona (reż. Adam Hanuszkiewicz) zebrała pochwalne recenzje i otrzymała nagrodę aktorską na 13. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych w 1973. Po udanym debiucie dostała angaż do Teatru Narodowego w Warszawie, w którym zagrała w kolejnych sztukach w reżyserii Hanuszkiewicza: Ofelię w Hamlecie (1970), tytułową rolę w Balladynie (1974), którą grała od 8 lutego 1974 do 1 czerwca 1977 we wszystkich 368 przedstawieniach (obejrzanych przez 336 911 widzów, co ustanowiło rekord frekwencyjny teatru), tytułową bohaterkę we Śnie srebrnym Salomei (1977) i Andreolę w …I Dekameron (1980). Poza tym wystąpiła jako Bianka w Białym małżeństwie (1975; reż. Tadeusz Minc) w Teatrze Małym oraz jako główna bohaterka w Troilusie i Kresydzie (1978; reż. Marek Grzesiński) i matka Julii w Romeo i Julii (1981; reż. Ryszard Peryt) w Narodowym.
W Teatrze Telewizji zadebiutowała rolą w spektaklu Wojciecha Bieńki Wyruszyć o świcie (1974; reż. Zygmunt Hübner). Następnie wystąpiła w Radości pisania (1974; reż. Wojciech Siemion) oraz wcieliła się w postać Oliwii w Wieczorze Trzech Króli (1975; reż. Jan Bratkowski) i Shirley w Nie do obrony (1976; reż. Jerzy Gruza). Za rolę sekretarki w spektaklu telewizyjnym Kartoteka (1979; reż. Krzysztof Kieślowski) otrzymała nagrodę Złoty Ekran. W kolejnych latach wystąpiła także w realizacji telewizyjnego Teatru Sensacji „Kobra” Odwet (1985; reż. Bogdan Augustyniak i kolejnych spektaklach Teatru Telewizji: Stanisława Przybyszewska – Listy (1989; reż. Krzysztof Bukowski), Stolik na pięć osób (1991; reż. Anna Minkiewicz), Listy George Sand (1993; reż. Bukowski) i Kobieta zawiedziona (1994; reż. Andrzej Barański).
Pozostając aktorką Teatru Narodowego, wystąpiła gościnnie w kilku warszawskich teatrach offowych. Zagrała w Pokojówkach (1980; reż. Jacek Zembrzuski) w Starej Prochowni i wcieliła się w Stellę w spektaklu Jean-Paula Sartre’a Przy drzwiach zamkniętych (1981; reż. Romuald Szejd) w Teatrze Scena Prezentacje w Warszawie. Za rolę w śpiewanym monodramie Msza wędrującego (1982; reż. Krzysztof Bukowski) w Starej Prochowni otrzymała w 1984 nagrodę im. Lidii Zamkow i Leszka Herdegena na 7. Wrocławskich Spotkaniach Teatrów Jednego Aktora. Materiał z recitalu, oparty o teksty „Missa pagana” Edwarda Stachury, wydała na płycie winylowej, a sam monodram nagrała także w 1989 dla telewizji pod tytułem Missa Pogana. W 1982 wzięła udział w trasie koncertowej dla amerykańskiej Polonii z projektem aktorsko-wokalnym Kolęda Polska Nocka (reż. Krzysztof Bukowski).
W 1983 odeszła z Teatru Narodowego w geście solidarności ze zdymisjonowanym Adamem Hanuszkiewiczem i wystąpiła w wyreżyserowanym przez niego przedstawieniu Karłowicz (1983) w Teatrze Wielkim w Łodzi. Wcieliła się także w postać Barbary Radziwiłłówny w musicalu Jadwigi Has Ballada o miłości zagrożonej Barbary i Augusta (1983; reż. Wojciech Solarz) w Teatrze na Targówku. Jako aktorka Centrum Sztuki Studio w Warszawie zadebiutowała rolą Grety w spektaklu Tadeusza Różewicza Pułapka (1984; reż. Jerzy Grzegorzewski). Zagrała także w sztukach: Affabulazione (1984; reż. Tadeusz Łomnicki), Komedia (1985; reż. Antoni Libera, Tadeusz Łomnicki), Katastrofa (1986; reż. Libera, Łomnicki), Działania uboczne (1988; reż. Adam Hanuszkiewicz), Kasandra (1991; reż. Krzysztof Bukowski, Leszek Mądzik) i Lautréamont Sny (1992; reż. Mariusz Treliński).
W 1988 zaśpiewała utwór „Ta kobieta” w duecie z Barbarą Dziekan na Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu.
Zagrała tytułową bohaterkę w Fedrze (1993; reż. Bogdan Augustyniak) w Teatr Na Woli i Antygonie (1995; reż. ona sama) w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie. Od 1997 ponownie jest aktorką Teatru Narodowego, w którym m.in. zagrała Alicję w sztuce Augusta Strindberga Taniec śmierci (1998; reż. Adam Hanuszkiewicz), Aktorkę C w spektaklu Tadeusza Różewicza Duszyczka (2004; reż. Jerzy Grzegorzewski) i Przodownicę Chóru/Piastunkę/Furię w tragedii Ajschylosa Oresteja (2012; reż. Maja Kleczewska). W 2009 powróciła do monodramu Msza wędrującego, który po premierze w Teatrze Kamienica w Warszawie zaczęła grać objazdowo w różnych teatrach w Polsce.
Kariera filmowa, telewizyjna i radiowa Podczas studiów zagrała epizodyczną rolę w komedii Hieronima Przybyła Milion za Laurę (1971), ale sceny z jej udziałem zostały wycięte w montażu. Wystąpiła jako zubożała szlachcianka Anna w węgierskim filmie Pála Gábora Epidemia (1976). Następnie zagrała Barbarę Krajewską w serialu Romana Załuskiego Znaki szczególne (1976). Wcieliła się ponadto w postać Alicji Stefczyk w filmie obyczajowym Jerzego Kołodziejczyka Wielki podryw (1979) i działaczki socjalistycznej Filipiny Płaskowickiej w superprodukcji Wandy Jakubowskiej Biały mazur (1978). Za tytułowe role w filmach Gerarda Zalewskiego: Dorota (1978) i Justyna (1979) z Kazimierzem Kaczorem otrzymała w 1979 nagrodę Złoty Ekran. Wystąpiła także w serialu Witolda Lesiewicza Doktor Murek (1979).
Po zagraniu Doroty w krytycznie przyjętym filmie psychologicznym Jerzego Domaradzkiego Bestia (1978) zaczęła często dostawać kolejne role kobiet demonicznych. Zagrała Zulę, jedną z kochanek Ryszarda, w dramacie psychologicznym Stanisława Jędryki Amnestia (1981), amazonkę Berestajkę w horrorze erotycznym Marka Nowickiego Widziadło (1984), ekscentryczną doktorową w filmie fabularnym Barbary Sass Dziewczęta z Nowolipek (1986), prostytutkę Violettę w kryminale Jacka Bromskiego Zabij mnie glino (1988), epizodyczną rolę kobiety w komedii erotycznej Bromskiego Sztuka kochania (1989) i Beatę w komedii erotycznej Krzysztofa Nowaka Co lubią tygrysy (1989). W międzyczasie wystąpiła w roli wyciszonej lekarki prowadzącej terapię w filmie psychologicznym Barbary Sass Krzyk(1983). Razem z Krzysztofem Bukowskim zrealizowała film telewizyjny Oto (1985) o Edwardzie Stachurze.
Największą popularność wśród telewidzów zyskała dzięki roli Renaty w pierwszej polskiej telenoweli W labiryncie (1988–1991) Pawła Karpińskiego. Następnie wystąpiła jako Alicja Bergman w filmach Jacka Bromskiego: Kuchnia polska (1991) i 1968. Szczęśliwego Nowego Roku (1993).
Zagrała w nigdy niewydanym filmie offowym Minotaur, którego była także współreżyserką (z Piotrem Wojewódzkim) i producentką. W 2010 premierę miało jej autorskie słuchowisko radiowe Maria czyli Piotr, w którym wcieliła się w tytułową Marię Komornicką.
Życie prywatne Przez kilka lat była żoną reżysera Henryka Rozena, a po rozwodzie związała się z reżyserem Krzysztofem Bukowskim. Jest bezdzietna.
W 1999 została prezesem Stowarzyszenia Obrońców Zwierząt „Arka”.
W 2010 weszła w skład warszawskiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego jako kandydata na urząd Prezydenta RP. W wyborach parlamentarnych w 2011Serwis PKW – Wybory 2011. i 2015Serwis PKW – Wybory 2015. bez powodzenia ubiegała się o mandat senatorski jako bezpartyjna kandydatka z listy partii Prawo i Sprawiedliwość w jednym z okręgów warszawskich. Weszła w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025.
Filmografia 1976: Znaki szczególne – Barbara Krajewska 1977: Trzy po trzy 1978: Bestia – wiejska dziewczyna Dorota 1978: Wielki podryw 1978: Dorota – Dorota 1978: Justyna – Justyna 1979: Zielone lata 1979: Biały mazur – socjalistka Filipina Płaskowicka 1979: Doktor Murek – Tunia Czabanówna 1981: Amnestia – Zula, jedna z kochanek Ryszarda 1981: Gdzie szukać szczęścia 1982: Krzyk – lekarka 1983: Śledztwo porucznika Tomaszka 1983: Widziadło – amazonka Berestajka 1984: Dokąd człowieku 1985: Dziewczęta z Nowolipek – doktorowa 1985: Klatka 1986: Zakaz wyjazdu 1987: Brawo Mistrzu 1987: Zabij mnie glino – prostytutka Violetta 1988: W labiryncie – Renata, siostra Ewy Glinickiej 1989: Co lubią tygrysy – Beata 1989: Sztuka kochania 1991–1992: Kuchnia polska – Alicja Bergman 1992: 1968. Szczęśliwego Nowego Roku – Alicja Bergman 2006: Magda M. 2008: Wydział zabójstw
Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (nadanie 2015 – pkt 1.; wręczenie 2017) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2005) – pkt 79. Srebrny Krzyż Zasługi (1977) Medal 40-lecia Polski Ludowej Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2013) Nagroda indywidualna RSW „Prasa-Książka-Ruch” (1984)Lista nagród indywidualnych i zespołowych RSW, "Rzeczpospolita", nr 172, 20 lipca 1984, s. 2.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Aktorzy i aktorki teatrów warszawskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Urodzeni w 1948