Halina Zofia Machulska (ur. 2 marca 1929 w Łodzi) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, reżyserka teatralna. Wdowa po aktorze Janie Machulskim i matka reżysera Juliusza Machulskiego.

Wykształcenie 1954 – Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi, filologia polska, magister. 1971 – studia na Wydziale Reżyserskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie, magister. 1960 – tytuł aktorski przyznany przez Komisję Egzaminów Eksternistycznych ZASP, 1976 – Studium dramy w Wielkiej Brytanii.

Życiorys 1955 nauczycielka języka polskiego w LO w Olsztynie, 3 listopada 1955 zadebiutowała na deskach Teatru Ziemi Opolskiej w Opolu, rolą Hanki Dobrzańskiej w spektaklu Maturzyści Zdzisława Skowrońskiego w reż. Szymona Szurmieja. W latach 1956–1957 aktorka w Teatrze w Opolu, spikerka radiowa w Rozgłośni Opolskiej,

W latach 1958–1963 aktorka w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie, 1961 współzałożycielka z mężem „Reduty 61” (prezentacje polskich sztuk współczesnych), 1963–1966 Teatr Nowy w Łodzi, aktorka, od 1967 Teatr Polski w Warszawie, aktorka,

W 1970 roku wspólnie z mężem Janem Machulskim założyła i prowadziła do 1996 roku Teatr Ochoty w Warszawie i Ognisko Teatralne dla młodzieży przy tymże Teatrze, przez które przeszło w młodości wielu znanych polskich aktorów.

Drama w edukacji 1981 stypendium na kształcenie w dziedzinie dramy w Anglii u prof. sfinansowane przez British Council, od 1981 prowadziła w ramach Teatru Ochoty zajęcia z dziedziny dramy, opracowała program szkoleniowy dla nauczycieli z edukacji teatralnej. Po 1996 roku po odejściu z Teatru Ochoty przez wszystkie lata prowadziła szkolenia metody dramy dla nauczycieli, pedagogów, instruktorów, warsztaty teatralne i dramowe, których organizatorem najczęściej był PO ASSITEJ. Wielokrotnie jako znawca dramy edukacyjnej zapraszana na wykłady, konferencje, szkolenia w całej Polsce, sprowadzała również do prowadzenia warsztatów w Polsce specjalistów dramy z Wielkiej Brytanii. W latach 1998–2001 udział w badaniach naukowych KBN prof. J. Trzebińskiego nad efektywnością dramy, 2004 międzynarodowa konferencja „Drama metodą edukacji XXI wieku”, zorganizowana przez PO ASSITEJ. Wykładowca na wydziałach pedagogicznych i 1995–2010 na zaocznym wydziale Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej (przedmiot: drama).

Polski Ośrodek Assitej W 1981 powołana przez Janusza Warmińskiego założyła wraz z grupą innych twórców, zajmujących się profesjonalnie teatrem dla młodego widza, Polski Ośrodek Międzynarodowego Stowarzyszenia Teatrów dla Młodzieży Assitej, jeden z 76 narodowych ośrodków Assitej International na świecie (stowarzyszenie istnieje od 1965). Założycielka i dyrektor (od 1994 do 2006) Międzynarodowego Festiwalu Teatrów dla Dzieci i Młodzieży „Korczak” w Warszawie.

Po odejściu z Teatru Ochoty działalność edukacyjna Machulskich przeniesiona została całkowicie do Polskiego Ośrodka Assitej. W październiku 1999 roku przy PO Assitej została założona przez pp. Machulskich Szkoła Aktorska Haliny i Jana Machulskich dla dorosłych, początkowo dwuletnia, od 2002 trzyletnia policealna szkoła zawodowa, której Halina Machulska była dyrektorem i wykładowcą dramy aktorskiej. W 2002 roku wznowiono Ognisko Teatralne „U Machulskich”, do którego uczęszcza młodzież gimnazjalna i licealna.

W 2014 roku dzięki inicjatywie Haliny Machulskiej i wyborowi Polski przez delegatów 17. Światowego Kongresu Assitej w Kopenhadze w 2011, Warszawa stała się organizatorem i gospodarzem 18. Światowego Kongresu Assitej połączonego ze Specjalną Edycją Festiwalu Korczak.

W 2009 roku w 80 urodziny Haliny Machulskiej odbył się wielki Benefis w Teatrze Rampa, zjazd wychowanków. W 2014 – Benefis na 85 urodziny w Teatrze 6. Piętro podczas Światowego Kongresu Assitej.

Projekty pp. Machulskich skupia obecnie strona www.assitej.pl

Wybrane prace reżyserskie Wszystko w ogrodzie – Edward Albee, Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi, 1970-06-24 Montserrat – Emmanuel Robles, Teatr Ochoty w Warszawie, 1971-03-27 Czarownice z Salem – Arthur Miller, Teatr Ochoty Warszawa, 1972-03-09 Śmierć Gubernatora – Leon Kruczkowski, Teatr Ochoty Warszawa, 1972-11-04 Romeo i Julia – William Szekspir, Teatr Ochoty Warszawa, 1973-03-26 W pewnym sensie jestem Jacob – John Barth (reż. z Janem Machulskim), Teatr Ochoty Warszawa, 1975-02-22 Diabelska góra – Károly Szakonyi, Teatr Ochoty Warszawa, 1977-06-18 Sen nocy letniej – William Szekspir, Teatr Ochoty Warszawa, 1978-06-01 Szalona Greta – Stanisław Grochowiak, Teatr Ochoty Warszawa, 1979-04-06 Śluby panieńskie, czyli Magnetyzm serca – Aleksander Fredro, Teatr Polski Bydgoszcz, 1979-12-30 Przygody Kubusia Puchatka – A.A. Milne, Teatr Ochoty Warszawa, 1980-12-13 Toto – Ernest Bryll, Małgorzata Goraj, Teatr Ochoty Warszawa, 1983-05-07 Król Lear – William Szekspir, Teatr Ochoty Warszawa, 1983-07-16 Pali się – Wanda Chotomska, Teatr Ochoty Warszawa, 1984-12-15 Stachura – szedłem prosto dalej – Edward Stachura, Teatr Ochoty Warszawa, 1985-09-25 Ten trzeci – Eduard Hoornik, Teatr Ochoty Warszawa, 1986-03-05 Porywacze marzeń – Robert Alexander, Teatr Ochoty Warszawa, 1987-03-25 Sędziowie – Stanisław Wyspiański, Teatr Ochoty Warszawa, 1989-02-01 Eksperyment Magdalena – Andrzej Maleszka, Teatr Ochoty Warszawa, 1989-05-05 Emil i detektywi – Erich Kästner, Teatr Ochoty Warszawa, 1991-05-09 Wszystko w ogrodzie – Edward Albee, Teatr Ochoty Warszawa, 1993-03-19 Bankructwo małego Dżeka – Janusz Korczak, Teatr Ochoty Warszawa, 1994-06-08 Rasmus i włóczęga – Astrid Lindgren, Teatr im. Adama Mickiewicza w Częstochowie, 1996-03-27

Filmografia Wyspa złoczyńców (1965) – przewodniczka w muzeum Indeks. Życie i twórczość Józefa M. (1977) – matka Andrzeja Tajemnica Enigmy (serial telewizyjny) (1979) – celniczka w urzędzie pocztowym (odc. 1. Marsz w historię) Bezpośrednie połączenie (1979) – Irena Tietz, siostra Haliny Tylko Kaśka (serial telewizyjny) (1980) (odc. 6 Porwanie) Białe tango (serial telewizyjny) (1981) – matka Teresy (odc. 3. Klucz) Dolina Issy (1982) – Akulonisowa Kingsajz (1987) – matka Ewy Matki, żony i kochanki (serial telewizyjny) (1995, 1998) – Zofia Stokowa, była dyrektorka szkoły pielęgniarskiej Miodowe lata (serial telewizyjny) (2000) – Lasakowa (odc. 53. Obiecujący młody człowiek) Miasteczko (serial telewizyjny) (2000–2001) – babcia Ola, matka Wandy Tarnawskiej Superprodukcja (2003) – starsza pani na konferencji prasowej

Odznaczenia i nagrody Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (3 maja 2003 za wybitne zasługi w twórczości teatralnej, za działalność dydaktyczną). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1988) Złoty Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Order Uśmiechu Odznaka Honorowa miasta Poznania „Syrenka Warszawska” (1980) Medal IV Wieki Stołeczności Warszawy (1996) Odznaka „Zasłużony Działacz Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej” (1977)70-lecie Ruchu Laickiego, "Argumenty", nr 10, 6 marca 1977, s. 10. Nagroda miasta Warszawy (wspólnie z mężem Janem Machulskim, 1985) Nagroda Towarzystwa Krzewienia Kultury Świeckiej za lata 1976–1977 (1978) Nagroda „Trybuny Ludu” (wspólnie z mężem Janem Machulskim) za osiągnięcia w kształtowaniu działalności Teatru Ochota – Ośrodka Kultury Teatralnej w środowiskach robotniczych i wśród młodzieży Warszawy (1980) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2025)

Przypisy

Bibliografia Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 769

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Urodzeni w 1929