Jan Graczyk (ur. 16 maja 1928 w Piastowie, zm. 26 kwietnia 2005) – polski plastyk amator, rzeźbiarz, twórca Leśnej Galerii Rzeźby, uczestnik powstania warszawskiego.
Życiorys Był synem Antoniego i Leokadii. Dzieciństwo spędził w Czechowicach, które później przekształcono w dzielnicę Warszawy (Ursus). W latach 1935–1942 uczęszczał do Szkoły Powszechnej w Czechowicach, jednocześnie wstępując do 207. Mazowieckiego Hufca Harcerskiego.
Podczas okupacji niemieckiej w 1942 r. został praktykantem w dziale odlewni „Kolorowa”, gdzie uczył się modelarstwa w formach metalowych i drewnie. Należał do konspiracji niepodległościowej w ramach Szarych SzeregówNad strumieniem zwanym Rokita... w dzienniku „Głos Robotniczy” (25.07.1989; nr 172 (35026)).Andrzej Smyczek – A dłuto świerzbi aż diabli w „Informator Tygodniowy Skierniewic” (10.08.2001; nr 32 (371)).. W sierpniu 1944 r. jako strzelec brał udział w powstaniu warszawskim w ramach plutonu 1745 – 10. kompanii – 6 Rejon „Helenów” – VII Obwód „Obroża” Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej.
Po wojnie pomagał w odbudowie fabryki Ursus, gdzie pracował (w dziale mechanicznym) jako traser, modelarz i odlewnik, specjalizując się w wielu gałęziach tego zawodu (np. odlewnictwo metali, odlewnictwo piaskowe). Po kilku latach uzyskał tytuł magistra odlewnictwa metali.
W 1960 r. zakupił skrawek ziemi nad strumieniem zwanym Rokita we wsi Budy Grabskie w Puszczy BolimowskiejDiabli, święci i aktorzy w „Informator Tygodniowy Skierniewic” (18.08.2000; nr 33 (320)). i wiosną 1983 r. urządził tam prywatną galerię znaną jako Leśna Galeria RzeźbyWojciech Grzesik – Jerzy Graczyk – artysta z Ursusa w dwutygodniku „Mocne Strony” (9/2020)..
Po jego śmierci, w kwietniu 2005 r., opiekę nad Leśną Galerią Rzeźby przejął jego syn Jerzy (ur. 1949), który również jest plastykiem amatorem i zajmuje się malarstwem olejnym, akwarelami, płaskorzeźbą i kompozycjami rzeźbiarsko-malarskimi w drewnie. W 2020 dawna pracownia artysty w Ursusie została przeniesiona do Domu Kultury „Kolorowa”Agnieszka Gorzkowska – Pracownia słynnego rzeźbiarza Jana Graczyka ocalona! w dwutygodniku „Mocne Strony” (20/2020)..
Twórczość i osiągnięcia thumb|Pomnik Szarych Szeregów w warszawskim Ursusie wykonany według projektu Jana Graczyka Jan Graczyk od początku lat 60. XX wieku aktywny był jako rzeźbiarz amator zyskując stopniowo uznanie. Swoje prace prezentował na kilkunastu wystawach indywidualnych i zbiorowych. W 1973 jego prace prezentowane były na wystawie indywidualnej w Muzeum Narodowym w Mińsku, w ówczesnym ZSRRDiabelskiemu Muzeum w darze w Magazyn Ilustrowany „Przyjaźń” (8 czerwca 1975; nr 23 (1374) str. 7).. W 1974 jako pierwszy w historii artysta amator zaprezentował swoje prace na wystawie indywidualnej w Galerii Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych – Stara Kordegarda w Warszawie, zaś w wernisażu tejże wystawy wziął udział między innymi wiceminister kultury i sztuki Józef FajkowskiRzeźby J.Graczyka na wystawie w Łazienkach w „Głos Ursusa” (13.03.1974; nr 11 (1161)).Rzeźby Graczyka w Łazienkach w „Trybuna Mazowiecka” (25.02.1974; nr 47 (6530)).. W 1975 rzeźba diabła autorstwa Jana Graczyka znalazła się w zbiorach Muzeum Diabłów w Kownie. Rzeźby i sylwetka Jana Graczyka wielokrotnie były prezentowane w środkach masowego przekazu krajowych i zagranicznych. Prace autora znajdują się w zbiorach państwowych i prywatnych polskich i zagranicznych: w Wielkiej Brytanii, Belgii, Danii, Francji, Holandii, Indiach, Izraelu, Kanadzie, Meksyku, Niemiec, Norwegii, Szwajcarii, Stanach Zjednoczonych czy WłoszechWybór rzeźb z leśnej galerii w „Głos Ursusa” (07.02.1988; nr. 6 (2115))..
W 1993 roku według projektu Jana Graczyka powstał warszawski Pomnik Szarych Szeregów przy ul. Walerego Sławka w Ursusie.
Wybrane wystawy indywidualne 1972 – Gdynia, Międzynarodowy Klub MorskiGdyński sukces Jana Graczyka w „Głos Ursusa” (28.05.1972; nr 22 (1068))., 1972 – Warszawa, Klub Towarzystwa Polsko-Indyjskiego„Głos Ursusa” (08.10.1972; nr. 41 (1087))., 1974 – Warszawa, Galeria TPSP Stara Kordegarda, 1973 – Mińsk, Muzeum Narodowe, 1976 – Warszawa, Ośrodek Kultury im. Róży Luksemburg Stołeczne BWA, 1977 – Wilno, Pałac Wystawowy, 2005 – Łódź, Ogród Botaniczny (wspólna wystawa prac z synem Jerzym), 2006 – Warszawa, Galeria Ad-Hoc.
Wybrane wystawy zbiorowe 1976 – Kwidzyn, Dom Kultury, 1976 – Drezno (NRD), Salon Wystawowy, 1977 – Warszawa, Galeria TPSP Stara Kordegarda.
Wybrane wyróżnienia i odznaczenia Warszawski Krzyż Powstańczy Krzyż Armii Krajowej Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” z Rozetą i Mieczami Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” Źródło:.
Przypisy
Kategoria:Członkowie Szarych Szeregów Kategoria:Ludzie urodzeni w Piastowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Za Zasługi dla ZHP Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2005 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej