Lucjan Napoleon Balter (ur. 7 stycznia 1936 w Wilnie, zm. 16 lutego 2010 w Ołtarzewie) – ksiądz pallotyn, profesor zw. dr hab. teologii dogmatycznej, specjalista z zakresu eschatologii, eklezjologii, mariologii i józefologii; redaktor naczelny polskiej edycji „Communio”, kierownik Katedry Teologii Pozytywnej UKSW.
Życiorys Lucjan Napoleon Balter urodził się 7 stycznia 1936 w Wilnie. Jego rodzicami byli Juliusz i Joanna z domu Szurska. Święcenia kapłańskie przyjął 11 czerwca 1959 w Ołtarzewie z rąk bp. Zygmunta Choromańskiego.
Doktor teologii KUL od 1969, habilitacja na ATK w 1979. Tytuł profesora uzyskał w 1991.
Od 1997 był przewodniczącym z ramienia Episkopatu Polski grupy katolickiej do spraw dialogu z Kościołem Adwentystów Dnia Siódmego.
11 października 2006 podczas sesji inaugurującej nowy rok akademicki w Ołtarzewie świętowano jubileusz 70. urodzin ks. Baltera, podczas którego wręczono mu jemu poświęconą księgę jubileuszową.
Pod koniec życia pracował na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Ks. Balter zmarł w nocy z 15 na 16 lutego 2010. Pogrzeb odbył się 22 lutego 2010 roku w kościele seminaryjno parafialnym Najświętszej Maryi Panny Królowej Apostołów w Ołtarzewie, natomiast następnego dnia miało miejsce złożenie prochów do grobu w kwaterze pallotyńskiej na cmentarzu w Ołtarzewie.
Kierunki badań Ks. Sławomir Pawłowski, uczeń ks. Baltera, wymienia następujące kierunki badań tego ostatniego:
papieska nieomylność; kapłaństwo; Maryja; Duch Święty; Miłosierdzie Boże; eschatologia; św. Józef.
Ważniejsze publikacje Nieomylność encyklik papieskich. Studium teologiczno-historyczne, Warszawa 1975. Kapłańska godność Maryi, Warszawa 1979. (red., wstęp) Człowiek we wspólnocie Kościoła, Warszawa 1979. Kapłaństwo Ludu Bożego. Studium teologicznodogmatyczne, Warszawa 1982. Zstąpienie do piekieł jako rzeczywistość zbawcza "Communio" 5(1985)1, s. 73-87. Problema della definizione teologica del sacerdozio w: Il cuore di Cristo ed il nostro sacerdozio comune e ministeriale, Roma 1986-87, s. 297-299. Apostolskie posłannictwo zakonów, , Poznań 1987. Problem reinterpretacji skutków grzechu pierworodnego w człowieku, w: Zło w świecie, Poznań 1992, s. 247-293, "Kolekcja Communio" nr 7. Eschatologia końca XX w., Siedlce 2001. Eschatologia współczesna dla duszpasterzy i katechetów, Kraków 2010.
Liczne artykuły m.in. w „Biuletynie Ekumenicznym”, „Ateneum Kapłańskim”, „Przeglądzie Katolickim” oraz tłumaczenia w „Communio”.
Hasła w Encyklopedii Katolickiej (wyd. Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego).
Promotor przewodów doktorskich Ks. Lucjan Balter jest promotorem ponad 350 prac magisterskich i ponad 25 doktorskich.
1990: Eschatologia Adwentu. Studium tekstów euchologicznych i biblijnych Mszału Rzymskiego Pawła VI, Nowak Jacek; 1994: Sąd eschatologiczny - rzeczywistość nieznana. Obecność tekstów biblijnych i ich interpretacja w polskiej literaturze kerygmatycznej XX w., Nycz Anna; 1995: Osoba ludzka w teologii Ks. Wincentego Granata, Artyszuk Włodzimierz; 1995: Tajemnica Eucharystii w tekstach modlitw Mszału rzymskiego dla diecezji polskich, Dyr Alfred; 1996: Nowe nurty eschatologii w polskiej literaturze teologicznej 1964-1993, Sikora Janusz; 1997: Biskupa Adolfa Piotra Szelążka koncepcja teologii, Zygner Leszek; 1998: Apostolstwo świeckich w Kościele i świecie w ujęciu biskupa Ignacego Tokarczuka, Jedynak Witold; 1998: Zmartwychwstanie człowieka jako rzeczywistość zbawcza. Interpretacja prawdy wiary o zmartwychwstaniu ciał w polskiej teologii kerygmatycznej XX w., Kucza Grzegorz; 2000: Kształtowanie postaw apostolskich wiernych świeckich poprzez homilie drukowane w Bibliotece Kaznodziejskiej w latach II Polskiego Synodu Plenarnego (1991-1997), Stankiewicz Danuta; 2001: Kościół znakiem Boga poszukującego człowieka. Próba aksjologicznego odczytania eklezjologicznej myśli Wacława Hryniewicza, Kaźmierczak Barbara; 2001: Trynitarne źródła życia konsekrowanego w nauczaniu Jana Pawła II, Zdrzałek Jacek; 2001: Wacława Hryniewicza wizja communio sanctorum. Studium teologiczno-dogmatyczne, Kaźmierczak Małgorzata; 2001: "Żadna kobieta nie jest tylko kobietą". Edyty Stein studium o kobiecie, Dźwig Dorota; 2002: Apostolski wymiar charyzmatu Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela, Koźlak Piotr; 2002: Misterium paschalne podstawą jedności chrześcijan w ujęciu ks. Wacława Hryniewicza, Dąbrowska Elżbieta; 2002: Rola kapłana w Kościele lokalnym w pismach błogosławionego Józefa Sebastiana Pelczara, Ziąber Artur; 2005: Paruzja - Chwalebne Przyjście Chrystusa w polskiej literaturze teologicznej XX wieku. Studium teologiczno-dogmatyczne, Nienałtowska Bożena; 2005: Tożsamość szkoły katolickiej w świetle współczesnych dokumentów Kościoła, Cichosz Wojciech; 2007: Deklaracja "Dominus Iesus" jako interpretacja formuły: Extra Ecclesiam nulla salus. Studium teologiczno-dogmatyczne. Krzysztof Nowacki; 2009: Odpowiedzialność wiernych świeckich za kulturę w nauczaniu Jana Pawła II, Gromowski Gerard. Przypisy
Bibliografia Religia. Encyklopedia PWN, t. 1, Warszawa 2001, s. 467.
Linki zewnętrzne Obszerny biogram na stronie Pallotyni.pl Wywiad z ks. Balterem z okazji 50-lecia święceń kapłańskich, czerwiec 2009
Kategoria:Polscy prezbiterzy pallotyńscy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wyższego Seminarium Duchownego w Ołtarzewie Kategoria:Polscy teolodzy katoliccy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 2010 Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie