Diugoniowate (Dugongidae) – rodzina morskich ssaków łożyskowych z rzędu brzegowców (Sirenia). Jedyny żyjący współcześnie gatunek tej rodziny – diugoń przybrzeżny (Dugong dugon) – występuje w wodach tropikalnych u wybrzeża wschodniej Afryki, Azji, Australii i Nowej Gwinei. Syrena morska (†Hydrodamalis gigas) została wytępiona w XVIII wieku. Gatunki kopalne znane są ze szczątków pochodzących z eocenu. Osiągały do 7 m długości.
Charakterystyka thumb|200px|left|Diugoń Płetwa ogonowa diugoniowatych ma półksiężycowate wycięcie w środku. Kończyny przednie są przekształcone w płetwy bez szczątków kopytek. W szkielecie występuje 7 kręgów szyjnych. Uzębienie różni się u poszczególnych gatunków. Diugonie, w przeciwieństwie do manatów, które odżywiają się zarówno trawą morską jak i mieszaniną prawdziwych traw (Graminae), spasają wyłącznie podmorskie łąki trawy morskiej, która z trawą sensu stricto nie ma nic wspólnego. Jest to mieszanka wodnych roślin okrytozalążkowych o małej zawartości krzemionki. Diugonie poruszają się wolno w ciepłych i płytkich wodach, dzięki czemu oszczędzają energię i odżywiają się pędami wodnych roślin, które są bogate w węglowodany. Żerują nocą, na głębokości 1–12 m. Ich przednie kończyny są krótsze niż kończyny manatów, nie występują na nich charakterystyczne dla manatów szczątkowe kopytka. Różnią się również kształtem płetwy ogonowej.
Diugonie do późnego miocenu występowały u zachodnich wybrzeży Atlantyku i Morza Karaibskiego, zwykle jednak nie zasiedlając estuariów, gdzie o prawdziwą trawę morską było trudniej. W tym samym czasie manaty posiadły już prawdopodobnie umiejętność korzystania z różnych roślin przybrzeżnych (traw) i zaczęły wypierać słabiej dostosowane diugonie. Być może była to jedna z przyczyn wymarcia diugoniów karaibskich z Atlantyku i Karaibów. Obecnie występują wyłącznie w tropikalnej strefie Oceanu Indyjskiego i Spokojnego.
Systematyka Do rodziny należą następujące podrodziny: Hydrodamalinae – syreny Dugonginae – diugonie
Opisano również rodzaje wymarłe nie klasyfikowane w żadnej z powyższych podrodzin: Anisosiren – jedynym przedstawicielem był Anisosiren pannonica Caribosiren – jedynym przedstawicielem był Caribosiren turneri Eosiren Eotheroides Halitherium Indosiren Lentiarenium – jedynym przedstawicielem był Lentiarenium cristolii Metaxytherium Miodugong – jedynym przedstawicielem był Miodugong brevicranius Paralitherium – jedynym przedstawicielem był Paralitherium tarkanyense Priscosiren – jedynym przedstawicielem był Priscosiren atlantica Prohalicore – jedynym przedstawicielem był Prohalicore dubaleni Prototherium Sirenavus – jedynym przedstawicielem był Sirenavus hungaricus Stegosiren – jedynym przedstawicielem był Stegosiren macei
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Caryn Self-Sullivan, Evolution of the Sirenia, Sirenian International (format pdf) (en)
Kategoria:Taksony opisane przez Johna Edwarda Graya