Lelian (LolianForma użyta przez Trebeliusza Poliona w Historia Augusta.), Ulpius Cornelius LaelianusA. Krawczuk myląco określa go mianem Gajusza Leliana, niepotwierdzonym w źródłach i niestosowanym w opracowaniach (Poczet cesarzy rzymskich. Dominat, dz. cyt., s. 574, 106). – rzymski uzurpator w zachodniej części cesarstwa w 269 n.e., zbuntowany przeciw władzy Postumusa.
Na początku 269 roku wywołał bunt w Górnej Germanii wobec autorytarnych rządów PostumaSłownik cesarzy rzymskich. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2001, s. 180. sprawowanych w zachodniej części imperium (na obszarze tzw. cesarstwa galijskiego). Oblężony przez niego w Mogontiacum, zginął po zdobyciu miasta. Po śmierci ich obu rządy w Germanii objął kolejny uzurpator MariuszAleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Dominat. Warszawa: Wydawnictwo "Iskry", 1991, s. 106..
Przed wybuchem rebelii przypisuje mu się obecnie pełnienie funkcji legata miejscowego XXII legionu (Primigenia) lub nawet namiestnika Germanii Górnej. Przyjmuje się też datowanie na luty-marzec 269 r. jego buntu, który prawdopodobnie ograniczał się jedynie do rejonu Mogontiacum. Na podstawie materiału numizmatycznego długość rządów Leliana oceniana jest na okres najwyżej 2-3 miesięcyMichel Polfer: Laelianus w DIR..
Jako postać historyczna znany jest głównie ze skąpej i powierzchownej informacji w Historia Augusta (Trzydziestu pretendentów 5)Historycy cesarstwa rzymskiego. Żywoty cesarzy od Hadriana do Numeriana. Opr. i tłum. H. Szelest. Warszawa: Czytelnik, 1966, s. 331-332., poza tym ze wzmianek u Aureliusza Wiktora (Księga o cezarach 33,8) i Eutropiusza (Brewiarium… 9,9)Brewiaria dziejów rzymskich: Sekstus Aureliusz Wiktor – Eutropiusz – Festus (pod red. P. Nehringa). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2010, s. 105, 230, .. Panowanie jego poświadczają emisje – głównie niskowartościowych antoninianów, lecz także nielicznie zachowanych monet złotych (np. aureusów typu TEMPORVM FELICITAS, VIRTVS MILITVM), wypuszczanych przez germańskie mennice w Kolonii (Colonia Agrippina) i Moguncji (Mogontiacum) bądź w Trewirze (Augusta Treverorum)Björn Ralph Kankelfitz: Römische Münzen von Pompejus bis Romulus. Augsburg: Battenberg, 1996, s. 353..
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Michel Polfer: Laelianus. W De Imperatoribus Romanis [dostęp 2022-01-06]
Kategoria:Cesarze galijscy Kategoria:Uzurpatorzy i samozwańczy cesarze rzymscy