Hermann Günther Grassmann (ur. 15 kwietnia 1809 w Szczecinie, zm. 26 września 1877 tamże) – niemiecki polihistor: pedagog, wydawca, językoznawca, matematyk i fizyk. W swoich czasach był znany głównie jako językoznawca, ale później doceniony też jako matematyk.
Życiorys Urodził się w rodzinie matematyka i fizyka Justusa Güntera Grassmanna i jego żony, Johanny Luise Friederike Medewald, córki pastora. Po ukończeniu edukacji domowej uczył się w Gimnazjum Mariackim w Szczecinie, gdzie w roku 1827 zdał maturę. Na Uniwersytecie w Berlinie studiował do roku 1830 teologię, uczęszczał też na wykłady z filozofii, literatury, języków klasycznych. W tym samym roku powrócił do Szczecina z postanowieniem zostania pastorem, jednak pod wpływem ojca zainteresował się matematyką i fizyką. W 1832 roku został zatrudniony w Gimnazjum Mariackim jako asystent nauczyciela. W 1834 Hermann Grassmann opuścił Szczecin, objął posadę nauczyciela w szkole rzemiosł (Gewerbeschule) w Berlinie. Po roku powrócił do Szczecina, gdzie został zatrudniony w klasach niższych na stanowisku nauczyciela matematyki, fizyki, języka niemieckiego, łaciny i religii w nowopowstałej szkole im. Ottona w Szczecinie.
Po zdaniu w Berlinie wyższych egzaminów z teologii otrzymał prawo nauczania matematyki, fizyki, chemii i mineralogii we wszystkich klasach wyższych. Równolegle opracowywał swe koncepcje matematyczne. W 1853 został profesorem Gimnazjum Mariackiego. Ostatnie 20 lat życia poświęcił Grassmann głównie językoznawstwu. Zmarł na zawał serca w swym mieszkaniu 26 września 1877 roku.
Działalność naukowa Zajmował się rachunkiem wektorowym, był twórcą wielu rozwiązań z algebry. W roku 1842 ukazała się jego książka: "Die lineare Ausdehnungslehre, ein neuer Zweig der Mathematik", w której przedstawił podstawy rachunku wektorowego. Przygotowywał do druku swoją pionierską pracę z dziedziny rachunku wektorowego, jednak wydania tej pracy już nie doczekał. Prowadził prace z zakresu akustyki, elektryczności i optyki, tworząc w tej ostatniej dziedzinie tzw. prawo Grassmanna. Jako językoznawca był światowej sławy znawcą sanskrytu. Jako wybitny specjalista w tej dziedzinie został uhonorowany przez Amerykańskie Towarzystwo Orientalistyczne (American Oriental Society) i Uniwersytet w Tybindze.
Życie prywatne W 1849 roku ożenił się z Therese Knappe. Mieli 11 dzieci, z których 7 dożyło wieku dorosłego. Aspiracje naukowe ojca i jego pasje badawcze podzielał syn, Hermann Ernst, który osiągnął katedrę profesora matematyki na Uniwersytecie w Giessen, dwaj inni jego synowie, Justus i Max zostali, jak ojciec i dziadek, nauczycielami w Gimnazjum Mariackim.
Zobacz też Prawo Grassmanna (elektromagnetyzm) Prawa Grassmanna (optyka) Prawo Grassmanna (językoznawstwo) Algebra wieloliniowa IX Liceum Ogólnokształcące im. Bohaterów Monte Cassino w Szczecinie
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polihistorzy Kategoria:Niemieccy językoznawcy Kategoria:Niemieccy matematycy XIX wieku Kategoria:Algebraicy liniowi Kategoria:Niemieccy geometrzy Kategoria:Niemieccy fizycy XIX wieku Kategoria:Niemieccy elektrodynamicy Kategoria:Elektrodynamicy klasyczni
Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazwami matematycznymi
Kategoria:Ludzie urodzeni w Szczecinie Kategoria:Urodzeni w 1809 Kategoria:Ludzie związani ze Szczecinem przed 1945 Kategoria:Zmarli w 1877 Kategoria:Niemieccy algebraicy