thumb|right|240px|Osiedle Morawka – widok od południowego zachodu thumb|right|240px|Zapora zbiornika retencyjnego w Morawce () thumb|right|240px|Szpital psychiatryczny Morawka – osiedle mieszkaniowe, część Stronia Śląskiego wybudowane w latach 1948–1952, w pobliżu którego przepływa rzeka Morawka, od której osiedle wzięło swoją nazwę.
Lokalizacja Położone jestLądek Zdrój, Stronie Śląskie. Plany miast, mapa okolic, mapa 1:12000, Studio Wydawnicze Plan, Wrocław 2006, w południowej części miasta, na stoku niewielkiego wzniesienia Gór Bialskich (ok. 505 m n.p.m.), w rozwidleniu dróg do Starej Morawy i Młynowca, w pobliżu rzeki Morawka. Osiedle obejmuje następujące ulice: ul. T. Kościuszki (górna część), ul. Morawka, ul. Akacjowa, ul. Sudecka, ul. Klonowa w starszej części, ul. M. Kopernika, ul. Świerkowa, ul. Jaworowa w nowej części.
Historia Powstało w latach 1948–1952 przy ówczesnej niewielkiej wsi, będąc częścią radzieckiej inwestycji związanej z pozyskiwaniem rud uranu w złożu Kopaliny w okolicach Kletna (osiedle o zbliżonym wyglądzie i przeznaczeniu powstało przy kopalniach uranu w Kowarach). Po wycofaniu się Rosjan, wskutek spadku opłacalności wydobycia w 1953 r., osiedle zostało przekazane do użytku publicznego. Część powierzchni wydzielono na sporej wielkości Wojewódzki Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych, przeniesiony tu z Trzebieszowic, z Zamku na Skale. Istnieją przypuszczenia, że w szpitalu tym Rosjanie przetrzymywali początkowo również polskich więźniów politycznych. Pozostałą część budynków przekazano gminie i przeznaczono na cele mieszkalne.
Układ przestrzenny Układ osiedla jest dobrym przykładem planowania przestrzennego, które czerpało jeszcze z doświadczeń i teorii planistycznych okresu przed 1939 r.Studium środowiska kulturowego gminy Stronie Śląskie woj. wałbrzyskie opracowanie dla Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pod red. Iwony Cegleckiej-Rybka, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego we Wrocławiu, Wrocław 1996 r. Osiedle założone jest na terenie o nieregularnym zarysie. Większą, zachodnią część stanowi obszar zabudowany. Układ ulic jest zróżnicowany. Niektóre odcinki są dwustronnie osadzona na półokręgu, tworząc interesujący układ. Domy wielorodzinne i bloki mieszkalne, typowe dla budownictwa lat 50. XX wieku, z czterospadowym dachem krytym ceramiczną dachówką. Część z nich stanowiła zaplecze usługowe i handlowe, a całość przypominała niewielkie, samodzielne miasteczko.
Mniejsza, wschodnia część to park miejski na terenach nadrzecznych z nasadzeniami z lat budowy osiedla. W parku ścieżki spacerowe z ławkami, tereny trawiaste, ścieżka zdrowia i plac zabaw dla dzieci z lat 80. XX wieku.
W południowej części osiedla Morawka od lat 80. XX wieku powstaje osiedle domów jednorodzinnych. Od wschodu do osiedla przylega teren Pracowniczych Ogrodów Działkowych "Krokus". Na wysokości osiedla na rzece wybudowana jest tama wraz z suchym retencyjnym zbiornikiem przeciwpowodziowym. Ponad osiedlem znajduje się stacja wodociągowa zaopatrująca całe miasto.
Szpital Na granicy osiedla od 1952 roku zlokalizowany jest jeden z najpiękniejszych architektonicznie budynków osiedla Morawka- nowoczesne, wyremontowane Wojewódzkie Centrum Psychiatrii Długoterminowej- Wojewódzki Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych. Jak znajdujemy na stronie Centrum- historia jego "sięga do roku 1952 kiedy to na majątku osiedla górniczego kopalni uranu w Stroniu Śląskim decyzją władz państwowych powstał Państwowy Szpital i Ośrodek Rehabilitacyjny dla Nerwowo i Psychicznie Chorych". Obecnie szpital jest największym pracodawcą w Stroniu Śląskim, obejmując opieką stacjonarną 1540 chorych. Prowadzi także wsparcie niestacjonarne. Utworzono pracownie diagnostyczne i aptekę szpitalną. Centrum słynne jest ze swoich terapii zajęciowych: gospodarstwa rolnego, szwalni, introligatorni, malarstwa czy pracowni szewskiej. Posiada własną pracownię ceramiczną i redakcję. Jest największym pracodawcą w Stroniu Śląskim i jego okolicach (https://bip.wcpd.pl/). W celu redukcji kosztów szpital podjął strategiczne decyzje i wyprzedał część budynków lub przekazał je do mienia komunalnego stawiając podwaliny pod rewitalizowane piękne, otoczone zielenią osiedle Morawka.
Grafika:Szpital psychiatryczny Stronie Śląskie, brama PL.jpg|Brama główna szpitala Grafika:Szpital psychiatryczny Stronie Śląskie, WTZ PL.jpg|Budynek dawnych WTZ </gallery>
Przypisy
Bibliografia Studium środowiska kulturowego gminy Stronie Śląskie woj. wałbrzyskie opracowanie dla Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pod red. Iwony Cegleckiej-Rybka, Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego we Wrocławiu, Wrocław 1996 r.
Kategoria:Stronie Śląskie