mały|Odręczna dedykacja autorska na stronie książki "Przedziwny świat" Aleksander Rogalski (ur. 23 października 1912 w Niszczewicach, zm. 7 maja 1996 w Poznaniu) – polski eseista, publicysta, historyk i krytyk literatury.

Życiorys Początkowo uczęszczał do gimnazjum klasycznego w Bydgoszczy. Po przeprowadzce do Inowrocławia ukończył oddział klasyczny Gimnazjum Jana Kasprowicza w 1931 r. (obecne I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kasprowicza) W latach 1931–1936 studiował literaturę, filozofię i socjologię na Uniwersytecie Poznańskim. W roku 1945 uzyskał doktorat filozofii, a w roku 1965 habilitował się w dziedzinie historii współczesnej literatury niemieckiej. W latach studenckich rozpoczął pracę krytycznoliteracką i publicystyczną, ogłaszając recenzje, omówienia, felietony, szkice na łamach wielu czasopism Polski międzywojennej, o zasięgu regionalnym i ogólnokrajowym.

W czasie okupacji hitlerowskiej przebywał w Warszawie. Lata wojny i okupacji spędził początkowo w Inowrocławiu, a następnie w Warszawie. Aktywnie uczestniczył w konspiracyjnym życiu literackim i kulturalnym (1939-1942), pracował w Sekcji Zachodniej Departamentu Informacji Armii Krajowej (1942-1944). Drukował artykuły w prasie podziemnej, m.in. redagował miesięczny dodatek do „Rzeczpospolitej Polskiej” - „Ziemie Zachodnie Rzeczypospolitej” (1942-1944). Był też redaktorem i współautorem pracy „Z pierwszej linii frontu” (1943), jednej z najobszerniejszych książek, jakie wyszły z polskich oficyn podziemnych. Po powstaniu, które przeżył na warszawskiej Starówce, po pobycie w obozie przejściowym w Pruszkowie, wyjechał do Radomska, a następnie do Częstochowy, gdzie opisał te wydarzenia w relacji „Tragedia bez końca”, którą w 1965 r. opublikował E. Serwański w zbiorze „Życie w powstańczej Warszawie”.

Jako krytyk literacki pozostał pod wpływem personalizmu chrześcijańskiego. Do Poznania wrócił w marcu 1945 roku. Pracował jako redaktor w Zachodniej Agencji Prasowej i kierownik Studium Niemcoznawczego przy Instytucie Zachodnim (1945–1949). W okresie 1954–1956 był redaktorem naczelnym „Wrocławskiego Tygodnika Katolików”, w latach 1965-1972 był zastępcą redaktora naczelnego miesięcznika „Nurt”, w okresie 1960-1976 pełnił obowiązki redaktora naczelnego Instytutu Wydawniczego „Pax”, współredagując m.in. miesięcznik „Życie i Myśl” (1950). Od 1992 roku był redaktorem naczelnym pisma „Europa - czasopismo kulturalne” wydawanego w Poznaniu. Był członkiem m.in. Syndykatu Dziennikarzy Wielkopolskich (1936-1939), Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (1945-1950), Instytutu Zachodniego, Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W latach 1956–1982 należał do Stowarzyszenia „Pax”. W okresie 1946–1983 był członkiem dawnego Związku Literatów Polskich (prezes Oddziału w Poznaniu 1949-1952, 1965-1966). Od roku 1989 należał do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Był członkiem PEN-ClubuAleksander Rogalski - „Wspomnienia i przypomnienia”.

Jest laureatem licznych nagród, między innymi Nagrody Literackiej miasta Poznania (1958) za całokształt twórczości literackiej, Nagrody im. Włodzimierza Pietrzaka (trzykrotnie: 1952, 1963, 1982) i Nagrody im. Jana Kasprowicza (1983), Nagroda I stopnia Ministra Kultury i Sztuki za twórczość literacką związaną z literaturą niemiecką i skandynawską. W 1988 roku otrzymał wyróżnienie Doroczne Funduszu Literatury za książkę „Wspomnienia i przypomnienia”. Książka „Most nad przepaścią” uznana została przez Radio Wolna Europa za najlepszą książkę krajową roku 1963. Otrzymał ponadto następujące odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi (1955), Krzyż Kawalerski (1965), Krzyż Oficerski (1973), Krzyż Komandorski (1981) Orderu Odrodzenia Polski oraz Medal Rodła (1987)Piastowska myśl zachodnia, "Życie i Myśl", nr 11-12/1987, s. 98..

Bibliografia prac Aleksandra Rogalskiego obejmuje prawie 40 pozycji książkowych, liczne przedmowy i opracowania oraz ogromną liczbę publikacji prasowych, esejów, rozpraw i recenzji. W bogatym dorobku pisarza dominują sprawy niemieckie, od doraźnej publicystyki pierwszych lat po wojnie („Już nigdy więcej”), po rozprawy dotyczące zarówno zagadnień historycznych („Za kulisami Mustergau)”, „NRF - elementy rzeczywistości”), a także szkice i studia poświęcone tradycji i współczesności niemieckiej kultury i literatury („Pasażerowie Arki Noego”, „Przedziwny świat”, „W kręgu Nibelungów”, „Zbliżenia”). W zasięgu zainteresowań pisarza leży również literatura francuska, skandynawska, angielska i amerykańska, a także polska, rozpatrywana w powiązaniu z problematyką kultury współczesnej. Dominującym wątkiem w całej twórczości Aleksandra Rogalskiego jest chrześcijańskie widzenie świata, szukanie tych wartości w działaniu i twórczości jednostek i całych pokoleń.

Publikacje 1937 - Stanisław Przybyszewski. Próba rewizji tradycji 1943 - Z pierwszej linii frontu 1946 - Akcja kulturalna na Ziemiach Odzyskanych 1946 - Miasta niemieckie dzisiaj 1946 - Niemcy rozgromione 1947 - Już nigdy więcej 1952 - Katolicyzm w Niemczech po II wojnie światowej 1955 - Kościół katolicki na Śląsku 1956 - Kościół katolicki na Warmii i Mazurach 1956 - Literatura i cywilizacja 1958 - W kręgu Nibelungów 1958 - Profile i preteksty 1959 - Dramat naszego czasu 1960 - Rosja-Europa 1961 - Taki był Hitler 1962 - Niemiecka Republika Federalna 1963 - Zbliżenia 1963 - Most nad przepaścią. O Tomaszu Mannie 1965 - Za kulisami „Mustergau 1965 - Próba konfrontacji 1965 - Pasażerowie Arki Noego 1969 - Pod północnym niebem 1969 - Dobraczyński 1971 - Szkice amerykańskie 1973 - Nowa konstelacja thumb|220px|Grób na cmentarzu św. Jana Vianneya 1974 - NRF - elementy rzeczywistości 1974 - Twórcy, dzieła, postawy 1975 - Tomasz Mann 1975 - Tomasz Mann w oczach krytyki światowej 1977 - Myśli i wyobrażenia 1977 - Tryptyk miłosny 1980 - Annetta i Emilia 1980 - Trzy portrety niemieckie 1981 - Knut Hamsun 1981 - Jan Dobraczyński (w języku angielskim) 1983 - W kręgu przyjaźni 1984 - Przedziwny świat: szkice z dziejów literatury niemieckiej 1985 - Ku światłu 1987 - Wspomnienia i przypomnienia 1988 - Między fascynacją a krytycyzmem

Przypisy

Bibliografia Aleksander Rogalski, „Wspomnienia i przypomnienia”, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1987

Kategoria:Polscy teoretycy kultury Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy historycy literatury Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Poznańskiego Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Działacze PAX Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Więźniowie Dulagu 121 Pruszków Kategoria:Zmarli w 1996 Kategoria:Pochowani na Cmentarzu parafialnym św. Jana Vianneya w Poznaniu