Donna Leon (ur. 28 września 1942) – amerykańska pisarka, autorka cyklu kryminałów z Guido Brunettim.

Życiorys Jej ojciec był Hiszpanem, a matka Irlandką. Studiowała literaturę, specjalizowała się w dziewiętnastowiecznej prozie (zwłaszcza twórczości Jane Austen). Po studiach pracowała jako copywriter. Do Włoch po raz pierwszy przyjechała w 1966, następnie pracowała jako wykładowca i nauczyciel w różnych krajach – Iranie, Arabii Saudyjskiej i Chinach. W Wenecji osiadła w 1981 i wykładała literaturę na pobliskiej filii Uniwersytetu Maryland. W 1998 porzuciła pracę na uczelni i od tego czasu zajmuje się wyłącznie pisaniem książek. Jest mecenasem i menedżerem barokowej orkiestry Il Complesso Barocco, wykonującej głównie opery Haendla. Zespół ten nagrał m.in. płytę La Maga Abbandonata: Donna Leon’s Favourite Handel z ariami i duetami z oper Amadigi, Alcina i Rinaldo.

Pierwszą powieść napisała w 1991. Wydana rok później Śmierć w La Fenice zapoczątkowała serię kryminałów o weneckim (akcja książek rozgrywa się w samym mieście lub w jego pobliżu) komisarzu policji Guido Brunettim. Liczący kilkanaście pozycji cykl został napisany w języku angielskim, a większość z nich wydano także w Polsce (nakładem Oficyny Literackiej Noir sur Blanc). Książki Donny Leon cieszą się dużą popularnością w Niemczech i Hiszpanii. Autorka nie zezwala natomiast na wydanie ich po włosku. Jej głównym wydawcą jest szwajcarskie przedsiębiorstwo Diogenes.

Kryminały Donny Leon zawierają dużo akcentów społecznych i politycznych. Autorka krytykuje m.in. włoską biurokrację i skorumpowaną klasę polityczną, środowisko wojskowych, Kościół, a także politykę zagraniczną USA.

Powieści Tytuł oryginałuRokTytuł przekładuRokGłówne motywyDeath at La Fenice 1992Śmierć w La Fenice1998środowisko muzyków, pedofiliaDeath in a Strange Country1993Śmierć na obczyźnie1999wojsko, nielegalne składowanietoksycznych odpadówDressed for Death(The Anonymous Venetian)1994Strój na śmierć1999transwestyci, nielegalny wynajem mieszkańDeath and Judgment(A Venetian Reckoning)1995Śmierć i sąd1999mafia, prostytucja, pornografiaAcqua Alta(Death in High Water)1996Acqua Alta1999homoseksualizm, handel antykamiThe Death of Faith(Quietly in their sleep)1997Cicho, we śnie2001organizacje kościelne, pedofiliaA Noble Radiance1997Szlachetny blask2002arystokracja, handel materiałami radioaktywnymiFatal Remedies1999Zgubne środki2003prostytucja, pornografia,seksturystyka, pedofilia, handel przeterminowanymi lekamiFriends in High Places2000Znajomi na stanowiskach2004rynek nieruchomości, narkotyki, lichwiarstwoA Sea of Troubles2001Morze nieszczęść2005społeczność rybacka, oszustwa podatkoweWilful Behaviour2002Perfidna gra2006faszyzm, handel dziełami sztukiUniform Justice2003Słowo oficera2007wojsko, politykaDoctored Evidence2004Fałszywy dowód2008imigranci, szantażBlood from a Stone2005Krew z kamienia2009nielegalni imigranciThrough a Glass Darkly2006Mętne szkło2010ekologiaSuffer the Little Children2007Okropna sprawiedliwość2010handel dziećmiThe Girl of His Dreams2008Dziewczyna z jego snów2011cygańscy imigranciAbout Face2009Ukryte piękno2012handel toksycznymi odpadami, mafiaA Question of Belief2010Kwestia wiary2013Drawing conclusions2011Po nitce do kłębka2014Beastly Things2012Dzika zachłanność2015The Golden Egg2013Złote Jajo2016The Jewels of Paradise2013Książka związana z Wenecją, ale nie należy do serii o komisarzu Brunettim. Główną bohaterką jest wenecjanka Caterina Pellegrini.By Its Cover2014Gra pozorów2017cenne książkiFalling in Love2015Zauroczenie2019stalkingThe Waters of Eternal Youth2016Woda wiecznej młodości2018Earthly Remains2017Doczesne szczątki2020handel narkotykami, zaginięcieThe Temptation of Forgiveness2018Pokusa przebaczenia2021Unto Us a Son Is Given2019Adopcja 2022adopcjaTrace Elements2020Pierwiastki śladowe2023zanieczyszczenie wody Transient Desires2021Ulotne pragnienia2024Give Unto Others 2022W Polsce początkowo powieści te ukazywały się w formacie 14,5 × 23,5 cm, a na okładkach wykorzystywano fragmenty rysunków Yves’a Brayera do poematu Alfreda de Musset Venice la Rouge. Począwszy od „Perfidnej gry” format został zmieniony na mniejszy (12 × 17 cm), a ilustracje okładkowe stanowią fotografie zakątków Wenecji. W tym formacie są też wydawane reedycje polskich tłumaczeń („Morze nieszczęść”, „Śmierć w La Fenice”, „Zgubne środki”).

Główne postaci Rodzina Brunettich Guido Brunetti – komisarz, z wykształcenia prawnik, miłośnik literatury starożytnej Paola Brunetti – jego żona, wykładowca literatury na uniwersytecie, miłośniczka Henry’ego Jamesa Chiara Brunetti – córka (w momencie rozpoczęcia cyklu ma 12–13 lat) Raffaele Brunetti – syn (w momencie rozpoczęcia cyklu ma 15 lat) hrabia Orazio Falier – ojciec Paoli, zajmuje się finansami

Pracownicy komendy policji Elettra Zorzi – sekretarka Patty, siostra Barbary, była pracownica banku, specjalistka od zdobywania informacji w nie zawsze legalny sposób, po raz pierwszy pojawia się w „Stroju na śmierć” Lorenzo Vianello – sierżant, a następnie inspektor, asystent Brunettiego Ettore Rizzardi – lekarz sądowy Bonsuan – pilot policyjnej motorówki Giuseppe Patta – zastępca komendanta, bezpośredni zwierzchnik Brunettiego Scarpa – początkowo funkcjonariusz, potem porucznik, asystent Patty, po raz pierwszy pojawia się w „Stroju na śmierć” Sara Marino – nowa komisarz, po raz pierwszy pojawia się w „Perfidnej grze” Pucetti – młody, inteligentny funkcjonariusz, współpracujący z Brunettim Alvise, Riverre – mało rozgarnięci funkcjonariusze Claudia Griffoni – inteligentna funkcjonariuszka współpracująca z Brunettim

Pozostałe osoby Gabriele Cossato (Lele) – antykwariusz, przyjaciel Brunettiego Brett Lynch – archeolog, partnerka Flavii Petrelli Flavia Petrelli – śpiewaczka operowa Barbara Zorzi – lekarz, siostra Elettry

Nagrody (2000) Nagroda Srebrny Sztylet za powieść Znajomi na stanowiskach

Filmy Na podstawie powieści Donny Leon w 2000 r. niemiecka telewizja publiczna ARD zaczęła kręcić serial telewizyjny „Donna Leon”, emitowany na kanale Das Erste. Do połowy roku 2011 powstało łącznie siedemnaście 90-minutowych odcinków. Od 5 odcinka komisarza Brunettiego gra Uwe Kockisch.

Przypisy

Bibliografia „Kryminałami zarabiam na orkiestrę” – wywiad Jarosława Mikołajewskiego z Donną Leon („Wysokie Obcasy” nr 27, dodatek do „Gazety Wyborczej” nr 160, wydanie 10/07/2004, s. 28)

Linki zewnętrzne Oficjalna brytyjska strona pisarki Oficjalna amerykańska strona pisarki Informacje na stronach wydawnictwa Diogenes Informacje o płycie La Maga Abbandonata Strona serialu Donna Leon

Kategoria:Amerykańscy autorzy powieści kryminalnych i sensacyjnych Kategoria:Pisarze związani z Wenecją Kategoria:Urodzeni w 1942 Kategoria:Ludzie urodzeni w Montclair