Puławianie (również frakcja puławska) – jedna z nieformalnych frakcji (opozycyjna wobec „natolińczyków”), rywalizujących o władzę w kierownictwie PZPR w 1956 r.

Nazwa pochodzi od zespołu modernistycznych kamienic przy ul. Puławskiej 24 i 26 w Warszawie, które przetrwały II wojnę światową, zasiedlonych po wojnie głównie przez wysokich funkcjonariuszy partyjnych, w których mieszkali niektórzy ze zwolenników tej frakcji.

Członkowie Do najbardziej prominentnych przedstawicieli puławian należeli Roman Zambrowski i Leon Kasman. Orientacja „puławska” skupiała głównie inteligentów, działaczy czynnych w pierwszym dziesięcioleciu Polski Ludowej. Do związanych z „puławianami” zaliczano również działaczy takich jak:

a także byli PPS-owcy, jak: Tadeusz Dietrich, Henryk Jabłoński, Oskar Lange, Lucjan Motyka, Adam RapackiWojciech Roszkowski, Najnowsza historia Polski 1914-1993, Warszawa 1995., Andrzej Werblan.

Część z nich było pochodzenia żydowskiego, co natolińczycy wykorzystywali w propagandzie, nazywając puławian „Żydami”. W czasach stalinowskich oprócz stanowisk w partii zajmowali wysokie stanowiska głównie w prasie partyjnej i w instytutach związanych z kierownictwem PZPR.

Przeciwnicy Frakcja puławian była opozycyjna wobec frakcji natolińczyków, którzy byli przeciwnikami liberalizacji systemu komunistycznego, głosili instrumentalnie hasła nacjonalistyczne i antysemickie w celu zdobycia władzy w PZPR.

„Puławianie” mieli wcześniej opinię „dogmatyków i stalinowców”. Jednak po śmierci Stalina zaczęli dążyć do liberalizacji systemu komunistycznego. Zmiana ich orientacji była oceniana jako nieszczera i nieprawdziwa, służąca zachowaniu stanowisk i pozycji w państwie. Z czasem za „puławianami” opowiedział się ówczesny I sekretarz KC PZPR Edward Ochab.

Po wydarzeniach Poznańskiego Czerwca poparli kandydaturę Władysława Gomułki na I sekretarza KC PZPR.

Walkę między „natolińczykami” a „puławianami” przedstawił Witold Jedlicki w artykule pt. „Chamy i żydy”, opublikowanym w 1962 roku na łamach paryskiej „Kultury”. Jedlicki określał „natolińczyków” jako „chamów”, będących ludźmi uczciwymi, ale pracującymi dla Moskwy. „Puławianie” zaś zostali określeni jako „Żydzi”.

Zobacz też Marzec 1968 komandosi (grupa opozycyjna) partyzanci (frakcja PZPR)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Polska Zjednoczona Partia Robotnicza