thumb|Budowa, 20 maja 2010 thumb|Budynek od strony bulwarów wiślanych thumb|Budynek Planetarium Niebo Kopernika nocą thumb|Wnętrze budynku głównego thumb|Wahadło Foucaulta w holu głównym thumb|Wejście laboratorium robotycznego oraz część poświęcona manipulacji i polityce thumb|Fragment galerii Człowiek i środowisko, na pierwszym planie Labirynt przeszkód pozwalający zrozumieć problemy, z jakimi muszą się mierzyć osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich thumb|Kompozycja z kół zamachowych ludzkiej cywilizacji thumb|Jedna z instalacji thumb|Stanowisko Pedałujący szkielet thumb|Stanowiska do eksperymentowania, po prawej fragmenty pni sekwoi thumb|Człowiek – układanka thumb|Jeden z robotów mały|Warsztaty plenerowe, lato 2017 r. thumb|Majsternia thumb|Fragment parku Odkrywców thumb|logo Centrum Nauki Kopernik w Warszawie (CNK) – centrum nauki znajdujące się przy ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 20 w Warszawie. Centrum inspiruje do doświadczania, rozumienia świata i odpowiedzialnego działania, dążąc do tego, aby ludzie kształtowali świat przyjazny dla siebie i natury, rozwijając i stosując naukę. Centrum jest otwarte dla publiczności od 5 listopada 2010 roku.
Opis Pomysłodawcą Centrum Nauki Kopernik był Łukasz Turski, profesor fizyki teoretycznej, popularyzator nauki zajmujący się także upowszechnianiem fizyki. Instytucja, powołana w 2005 roku, otrzymała nazwę na cześć astronoma i odkrywcy, Mikołaja Kopernika. Jego działalność badawcza, oparta na obserwacji, analizie i weryfikowaniu hipotez, jest często wskazywana jako przykład podejścia naukowego i krytycznego myślenia, którego upowszechnianiem zajmuje się Centrum Nauki Kopernik. Centrum finansowane jest przez Miasto Stołeczne Warszawa, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej
W latach 2007–2008 Centrum Nauki Kopernik dwukrotnie zostało wyróżnione nagrodą Popularyzator Nauki, przyznawaną przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz serwis „Nauka w Polsce” Polskiej Agencji Prasowej.
Centrum Nauki Kopernik od 2008 jest też, wraz z Polskim Radiem, współorganizatorem Pikniku Naukowego.
W 2011 Centrum gościło konferencję ECSITE (European Network of Science Centres and Museums) – jedno z największych wydarzeń w środowisku centrów nauki i muzeów na świecie W 2025 konferencja odbyła się w Koperniku po raz drugi.
Od nazwy Centrum pochodzi nadana w marcu 2013 nazwa stacji centralnego odcinka II linii warszawskiego metra, uruchomionej w marcu 2015 i zlokalizowanej na południe od gmachu Centrum, w pobliżu skrzyżowania ulic Tamki i Wybrzeża Kościuszkowskiego.
Zwiedzający mogą poznawać zjawiska przyrody i prawa nauki poprzez samodzielne przeprowadzanie doświadczeń na interaktywnych wystawach, a także uczestnicząc w warsztatach i pokazach naukowych. Mogą też poznawać Kosmos i poszerzać swoją wiedzę na temat technologii kosmicznych, oglądając popularnonaukowe filmy oraz pokazy na żywo w Planetarium.
W 2025 obiekt zwiedził 14-milionowy zwiedzający. Dyrektorem instytucji jest Robert Firmhofer
Rada Programowa Kadencja 2024–2029: prof. Aleksander Bursche (Przewodniczący Rady), Marjolein van Breemen, Catherine Franche, dr Agnieszka Jacobson-Cielecka, prof. Dariusz Jemielniak, prof. dr hab. Małgorzata Kossowska, Maria Mach, prof. dr. hab. Szymon Malinowski, Mirella Panek-Owsiańska, prof. Tomasz Sowiński, dr Barbara Streicher, Rosalia Vargas, dr Jędrzej Witkowski, Hanna Wróblewska, Jakub Wygnański, dr Przemysław Wielowiejski.
Kalendarium 2004-2011 początek 2004 – powołanie przez Prezydenta Warszawy Lecha Kaczyńskiego Zespołu ds. Centrum Nauki, początek prac nad projektem czerwiec 2005 – podpisanie „Umowy o utworzeniu wspólnej instytucji kultury pn. Centrum Nauki Kopernik” przez prezydenta m.st. Warszawy, ministra nauki i informatyzacji oraz ministra edukacji narodowej i sportu grudzień 2005 – rozstrzygnięcie międzynarodowego konkursu na projekt architektoniczny budynku Centrum Nauki Kopernik – wygrało go przedsiębiorstwo RAr-2 Laboratorium Architektury z Rudy Śląskiej maj 2006 – przyjęcie przez Radę Ministrów Programu Wieloletniego pn. Ekspozycja Centrum Nauki Kopernik czerwiec 2006 – premiera wystawy objazdowej Eksperymentuj! lipiec 2006 – rejestracja instytucji kultury pod nazwą Centrum Nauki Kopernik listopad 2006 – rozstrzygnięcie przetargu na dwa działy wystawy stałej: Świat w ruchu oraz Człowiek i środowisko (wygrało konsorcjum przedsiębiorstw holenderskich Bruns and NortherLight). październik 2007 – ogłoszenie przez Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta przetargu na budowę gmachu Centrum Nauki Kopernik grudzień 2007 – rozstrzygnięcie przetargu na dział wystawy stałej Korzenie Cywilizacji (wygrało niemieckie przedsiębiorstwo Huettinger) czerwiec 2008 – rozstrzygnięcie przetargu na wykonawcę budynku Centrum – wygrało przedsiębiorstwo Warbud S.A. lipiec 2008 – podpisanie umowy na wykonanie budynku Centrum Nauki Kopernik pomiędzy Stołecznym Zarządem Rozbudowy Miasta a przedsiębiorstwem Warbud, uroczystość wbicia pierwszej łopaty pod budynek Centrum i rozpoczęcie budowy przez przedsiębiorstwo Warbud październik 2008 – rozstrzygnięcie przetargu na projekt i wykonanie części wystawy stałej – Strefy światła (wygrało przedsiębiorstwo Hüttinger) listopad 2008 – rozstrzygnięcie przetargu na projekt i wykonanie Galerii dla młodzieży (wygrało niemieckie przedsiębiorstwo Archimedes) 5 listopada 2010 – otwarcie dla publiczności pierwszego modułu budynku wraz z większością wystaw stałych 6 grudnia 2010 – otwarcie Teatru Robotycznego 31 stycznia 2011 – Planetarium ma swoją nazwę „Niebo Kopernika” i logo 3 marca 2011 – otwarcie galerii dla młodzieży – RE: generacji 19 czerwca 2011 – otwarcie planetarium – Niebo Kopernika 15 lipca 2011 – udostępnienie publiczności parku Odkrywców 18 października 2011 – otwarcie laboratorium chemicznego 15 listopada 2011 – ruszyła pracownia biologiczna 6 grudnia 2011 – udostępnienie publiczności pracowni robotycznej 20 grudnia 2011 – otwarcie laboratorium fizycznego
Kompleks budynków Centrum Nauki Kopernik Centrum Nauki Kopernik powstało nad Wisłą, w sąsiedztwie Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, mostu Świętokrzyskiego i stacji metra Centrum Nauki Kopernik. Zostało wybudowane nad tunelem Wisłostrady, u zbiegu Wybrzeża Kościuszkowskiego i ul. Zajęczej. Konstrukcja budynku nie opiera się na tunelu Wisłostrady. Budynek oparty jest na sprężonych dźwigarach podpartych po obydwu stronach tunelu.
Pierwszy moduł budynku Centrum został otwarty 5 listopada 2010 wraz z pięcioma galeriami (Świat w ruchu, Człowiek i środowisko, Korzenie cywilizacji, Strefa światła, Bzzz!). Koszt powstania obiektu wyniósł ponad 365 mln zł, w tym dotacja z UE 207 mln zł
Autorem projektu w branży architektonicznej jest RAr-2 Laboratorium Architektury Gilner + Kubec z Rudy Śląskiej, wyłonione w konkursie rozstrzygniętym w grudniu 2005. Projekty branż konstrukcyjnej i instalacyjnej powstały w przedsiębiorstwie Buro Happold.
Planetarium działające od 19 czerwca 2011 roku zlokalizowane jest nad Wisłą na północ od Mostu Świętokrzyskiego i połączone łącznikiem z budynkiem głównym, w którym znajdują się Wystawy. Zaprojektowane zostało przez tę samą pracownię architektoniczną – Laboratorium Architektury Gilner + Kubec. Oparte jest na konstrukcji stalowej, pokrytej bursztynowym szkłem.
W 2017 rozstrzygnięto konkurs na nowy budynek CNK, nazwany Pracownią Przewrotu Kopernikańskiego. Wygrał go wrocławski oddział niemieckiej pracowni Heinle Wischer und Partner. Pracownia znajduje się pod adresem Wybrzeże Kościuszkowskie 18, przy zjeździe z mostu Świętokrzyskiego wzdłuż ulicy Wybrzeże Kościuszkowskie, zajmując część obszaru wcześniej istniejących tu parku Odkrywców i parkingu.
Budowa rozpoczęła się w sierpniu 2020, a budynek został oddany do użytku 31 marca 2023.
Znajdujący się w Warszawie kompleks architektoniczny, będący siedzibą Kopernika, obejmuje: budynek w kształcie litery L o dwóch kondygnacjach naziemnych o powierzchni 15 tys. m², pomieści wystawy stałe i czasowe, laboratoria i pracownie, centrum konferencyjne, kawiarnie i restauracje, a także część biurową. Dach funkcjonuje jako zielony ogród, otwarty dla zwiedzających od maja do października, a w kondygnacji podziemnej zlokalizowane są warsztat i magazyny oraz parking multimedialne planetarium z kopułą o średnicy 16 metrów, usytuowane w bryle przypominającej wyglądem głaz narzutowy – znajdzie się tu też platforma widokowa Pracownię Przewrotu Kopernikańskiego – ośrodek badawczo-rozwojowy znajdujący się przy zjeździe z mostu Świętokrzyskiego, przy ulicy Wybrzeże Kościuszkowskie 18; pawilon 512, letni pawilonem wystawowym, usytuowany w skarpie wiślanej w poziomie nadrzecznych bulwarów rekreacyjnych, pomiędzy mostem Świętokrzyskim a planetarium, zamyka park Odkrywców od strony Wisły. Swoją nazwę bierze od 512. kilometra szlaku żeglownego Wisły, na którego wysokości się znajduje scenę letnią ulokowaną między budynkiem Wystaw, Planetarium a Pawilonem 512
Wystawy Na Wystawy Centrum Nauki Kopernik składają się wystawy stałe (Strefa Eksperymentowania, Przyszłość jest dziś i Bzzz!) oraz aktualna wystawa czasowa (o ile akurat jest w Koperniku), Teatr Wysokich Napięć i Teatr Robotyczny, stacje badawcze LivingLAB-u, przestrzeń warsztatowa Majsternia, a w weekendy także stacje doświadczalne i zajęcia w Laboratoriach.
W Koperniku nie ma przewodników ani ścieżek zwiedzania, każdy zwiedza we własnym rytmie i sam decyduje, w jakiej kolejności to robi. Na Wystawach pracują animatorzy (w czerwonych koszulkach), których można zapytać o to, jak działa dany eksponat i jakie zjawisko ukazuje.
Wystawy stałe Wystawy stałe to trwała część oferty Kopernika, regularnie wzbogacana o nowe eksponaty. Strefa eksperymentowania W kwietniu 2018 roku zmieniono koncepcję wystaw i otwarto Strefę Eksperymentowania w nowej odsłonie. Jest to ogromna, otwarta przestrzeń zajmująca większą część pierwszego piętra Kopernika, poświęcona człowiekowi i przyrodzie. Można tu samodzielnie eksperymentować przy ponad 200 eksponatach. Czeka tu także robot Mikołaj Kopernik, który odpowiada na pytania zwiedzających wykorzystując do tego sztuczną inteligencję
W części skupiającej zjawiska fizyczne znajdują się eksponaty związane z falami, prądem, płynami czy zjawiskami chaotycznymi. Można udać się na spacer z żyroskopową walizką czy zbudować magnetyczny most. Zwiedzający dowie się również, za co Einstein dostał nagrodę Nobla i dostrzeże promieniowanie kosmiczne.
W części poświęconej człowiekowi i przyrodzie można sprawdzić jak zmysły i umiejętności pozwalają odbierać, interpretować i opisywać świat oraz przetestować możliwości własnego ciała (wrażliwość na światło, postrzeganie kolorów czy podatność na iluzje). Części wystawy zajmują eksponaty ilustrujące procesy biologiczne zachodzące w przyrodzie. Na własne oczy można zobaczyć fotosyntezę, przyjrzeć się stułbiom i rozrastającym się grzybom. Zwiedzający zapozna się tu również ze zjawiskami dotyczącymi światła, dowie się jak powstają kolory oraz „rozwinie tęczę”.
Bzzz! Galeria jest przeznaczona dla dzieci do 6. roku życia i w przystępny dla nich sposób porusza zagadnienia związane z przyrodą. Przestrzeń zaprojektowano tak, aby wykorzystać potrzebę ruchu dzieci. Stymuluje ona do nieskrępowanego eksperymentowania i samodzielnego odkrywania zjawisk. Dzieci uczą się tu przez działanie i towarzyszące zabawie emocje.
Przyszłość jest dziś Wystawa koncentruje się na bliskiej przyszłości, której doświadczy większość z nas. Pomaga poznać i zrozumieć wyzwania współczesnego świata w całej ich złożoności. Ukazuje różne rozwiązania technologiczne i zachęca do spojrzenia na nie w sposób krytyczny. Zwraca także uwagę na relacje między osobistymi wartościami i wartościami innych ludzi