Raymond Ames Spruance (ur. 3 lipca 1886 w Baltimore, zm. 13 grudnia 1969 w Pebble Beach w Kalifornii) [dostęp 2011-08-31] – admirał United States Navy, wsławiony zwycięstwem w bitwie pod Midway.
Życiorys Akademię Marynarki Wojennej ukończył w 1906. Posiadał ponadto wykształcenie techniczne. W US Navy dowodził najpierw kilkoma niszczycielami, a następnie pancernikiem USS „Mississippi”. Przed wybuchem II wojny światowej pełnił funkcję dowódcy 10. Okręgu Marynarki w San Juan na Portoryko.
Po wybuchu wojny na Pacyfiku jego okrętem flagowym był ciężki krążownik USS „Northampton” (CA-26), z pokładu którego dowodził zespołem krążowników w składzie Task Force 8, stanowiących eskortę flagowego okrętu adm. Williama Halseya – lotniskowca USS Enterprise (CV-6). Służba w tej roli, zwłaszcza podczas rajdów TF8 na wyspy Marshalla, na wyspę Wake, na Marcus oraz rajdu TF8 w osłonie zespołu USS „Hornet” (CV-8) na wyspy japońskie, pozwoliła mu na wyrobienie znakomitego zdania o sobie u admirała Halseya, co poskutkowało udzieloną admirałowi Chesterowi Nimitzowi rekomendacją Spruance'a na stanowisko dowódcy TF16 na czas operacji przeciwko Kidō-butai pod Midway.
Podczas bitwy o Midway dowodził 16. Grupą Uderzeniową (ang. Task Force 16), w skład której wchodziły dwa lotniskowceFunkcję dowódcy 16. Grupy Uderzeniowej sprawował zastępczo, gdy adm. Halsey trafił do szpitala na skutek tropikalnej choroby skóry.. Nie znający bliżej operacji morskich na dużą skalę i w dodatku z udziałem lotniskowców Spruance poradził sobie znakomicie, a jego decyzje podejmowane w trakcie bitwy przyczyniły się do zatopienia czterech lotniskowców nieprzyjaciela, a tym samym do przerwania pasma sukcesów Japonii na Pacyfiku.
Po bitwie o Midway mianowany został szefem sztabu dowódcy Floty Pacyfiku (CINCPAC), a następnie zastępcą dowódcy. W połowie 1943 mianowany został dowódcą Floty Środkowego PacyfikuW kwietniu 1944 Flota Środkowego Pacyfiku została przekształcona w V Flotę US Navy.. Z pokładu swego okrętu flagowego (USS „Indianapolis”) dowodził operacjami morskimi związanymi z zajęciem Wysp Gilberta, Marshalla, Marianów, Iwo Jimy i Okinawy. W czerwcu 1944 pokonał flotę japońską w bitwie na Morzu Filipińskim. W końcu 1945 zastąpił adm. Nimitza na stanowisku dowódcy Floty Pacyfiku.
Nominacja Spruance’a na stopień admirała floty została zablokowana w Kongresie Stanów Zjednoczonych przez Carla Vinsona, zagorzałego zwolennika adm. Williama Halseya (Kongres specjalną ustawą zezwolił na nadanie tego stopnia tylko czterem admirałom, wcześniej stopień ten otrzymali William Leahy, Ernest King i Chester Nimitz, zatem z dwóch ostatnich kandydatów, Halseya i Spruance`a, już tylko jeden mógł zostać awansowany, choć według powszechnej opinii obaj zasługiwali na ten stopień)Zamiast nominacji na stopień admirała floty Kongres USA przyznał Spruance'owi dożywotnią gażę admiralską.. Po przejściu na emeryturę w lipcu 1948 pełnił ważne funkcje – m.in. w latach 1952–1955 był ambasadorem USA na FilipinachS. Żerko, Biograficzny leksykon II wojny światowej, Poznań 2013, s. 381..
Pochowany został z honorami wojskowymi na cmentarzu Golden Gate pod San Francisco, tuż obok admirałów Chestera Nimitza, Charlesa Lockwooda i Kelly’ego Turnera, co było rezultatem wcześniejszej umowy między nimiCharles Lockwood: Sink ’Em All; Submarine Warfare In The Pacific, s. iii-vi, New York.
Odznaczenia Krzyż Marynarki Wojennej Medal Marynarki Wojennej za Wybitną Służbę (trzykrotnie) Medal Sił Lądowych za Wybitną Służbę Presidential Unit Citation Medal Zwycięstwa Medal Amerykańskiej Służby Obronnej Medal Kampanii Azji-Pacyfiku Medal Zwycięstwa w II Wojnie Światowej Medal Armii Okupacyjnej Order Łaźni - Kawaler (Wielka Brytania) Order Zbawiciela - Krzyż Wielki (Grecja) Order Leopolda - Wielki Oficer (Belgia) Krzyż Wojenny (Belgia)
Pamięć Jego imię otrzymały niszczyciele rakietowe: USS „Spruance” (DD-963) (pierwsza jednostka typu Spruance) oraz USS „Spruance” (DDG-111) (jednostka typu Arleigh Burke).
Film Postać kontradmirała Spruance’a, którą zagrał Glenn Ford, pojawia się w filmie fabularnym Bitwa o Midway (1976), wyreżyserowanym przez Jacka Smighta.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Amerykańscy admirałowie w II wojnie światowej Kategoria:Amerykańscy dyplomaci Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Marynarki (USA) Kategoria:Odznaczeni Navy Distinguished Service Medal Kategoria:Odznaczeni Orderem Łaźni Kategoria:Odznaczeni Orderem Leopolda (Belgia) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Belgia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zbawiciela Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Uczestnicy II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Zmarli w 1969 Kategoria:Dowódcy amerykańskich niszczycieli Kategoria:Dowódcy amerykańskich pancerników Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Midway Kategoria:Ludzie urodzeni w Baltimore