thumb|240px|Nadanie orderu następcy tronu francuskiego (ok. 1710), Muzeum Narodowe w Warszawie thumb|240px|Lekcja miłości (1716–1717), Nationalmuseum, Sztokholm thumb|240px|Nadąsana (1717), Ermitaż, Sankt Petersburg thumb|240px|Odjazd na Cyterę (1717), Luwr, Paryż thumb|240px|Pierrot (Gilles) (1718–1719), Luwr, Paryż thumb|240px|Taniec (1710–1720), Pałac Sanssouci, Poczdam Antoine Watteau, właśc. Jean-Antoine Watteau fr: ʒɑ̃-ɑ̃twɑn vɑto: (ur. 10 października 1684 w Valenciennes, zm. 18 lipca 1721 w Nogent-sur-Marne) – francuski malarz, rysownik i rytownik, prekursor i czołowy przedstawiciel francuskiego rokoka, twórca nowego gatunku malarskiego fête galante.

Życiorys Był synem cieśli-dekarza. W wieku 11 lat zapisany został do pracowni Jacques’a-Alberta Gerina (ok. 1640–1702), gdzie nauczył się podstaw malarstwa.

W 1702 przybył do Paryża. Od 1704 kształcił się u Claude’a Gillota (1673–1722) – malarza scen teatralnych, od 1709 – u Claude’a Audrana (1658–1734) – kustosza Pałacu Luksemburskiego, co umożliwiło mu zapoznanie się z cyklem obrazów Rubensa. W 1717 został członkiem Królewskiej Akademii Malarstwa i Rzeźby w Paryżu jako „maitre des fêtes galantes”. Jego pierwszy obraz namalowany dla Akademii – Odjazd na Cyterę (właśc. Wyjazd z Cytery) – naruszał wszelkie kanony akademickie i został zakwalifikowany do nowej kategorii malarskiej. Dzięki poparciu kolekcjonera i bankiera Pierre’a Crozata, w którego pałacu zamieszkał, miał możliwość studiowania bogatych zbiorów sztuki oraz licznych rysunków m.in. Correggia, Rembrandta, Tycjana, Primaticcia i Veronesego. W latach 1719–1720 przebywał w Londynie, gdzie usiłował leczyć gruźlicę, lecz stan jego zdrowia jeszcze się pogorszył. Na krótko przed śmiercią, w ciągu zaledwie tygodnia, namalował swój ostatni, największy rozmiarami obraz – szyld sklepu swego przyjaciela i pierwszego biografa Gersainta (1694–1750).

Zmarł podczas wypoczynku w Nogent-sur-Marne w wieku niespełna 37 lat.

Twórczość Wykształcił się na wzorach flamandzkiego malarstwa rodzajowego XVII w. Jednym z głównych źródeł jego inspiracji było malarstwo Petera Paula Rubensa.

Jego twórczość dzieli się na dwa nurty: sceny z komedii przedstawiające aktorskie trupy, włoskie lub francuskie, występujące na dworach oraz fêtes galantes – przedstawienia wytwornego towarzystwa w romantycznej, nastrojowej scenerii, podczas zabaw parkowych, rozmów, flirtów, ukradkowych spotkań, pikników. Sporadycznie malował akty i wątki mityczne. Łączył i przetwarzał elementy sztuki flamandzkiej i weneckiej, kształtując własny styl, który dał początek malarstwu francuskiego rokoka. Jego dzieła cechuje niezwykła finezja kolorystyczna (był wybitnym kolorystą), precyzyjny rysunek oraz miękki, światłocieniowy modelunek.

Był znakomitym rysownikiem. Zachowało się prawie 1000 jego rysunków, wykonanych czarną kredką, ołówkiem lub sangwiną (największe kolekcje przechowywane są w Luwrze, British Museum oraz Nationalmuseum w Sztokholmie).

Jego malarstwo zostało spopularyzowane za pośrednictwem tek graficznych, wydanych przez przyjaciela malarza Jeana de Julienne’a. W latach 1726 i 1728 ukazał się 4-tomowy zbiór rycin artysty (tzw. Recueil de Julienne), zawierający sztychy według obrazów i rysunków malarza, także tych zaginionych. Wykonali je m.in. Francois Boucher (119 grawiur), biograf i wielbiciel artysty – Anne Claude de Caylus (1692–1765) i Claude Audran.

W Muzeum Narodowym w Warszawie znajduje się jego wczesny obraz Nadanie orderu Cordon Bleu ks. de Bourgogne oraz przypisywana mu Polka.

Jego kontynuatorami byli: Jean-Baptiste Pater (jedyny uczeń i współpracownik), Nicolas Lancret i Pierre-Antoine Quillard.

Dzieła Aktorki Comedie Francaise (ok. 1712), 20 × 25 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg Arlekin, władca Księżyca (1708), 65 × 82 cm, Musée des Beaux-Arts, Nantes Dama w kąpieli (1715), 80 × 101 cm, Luwr, Paryż Dwie kuzynki (ok. 1716), 30 × 36 cm, Luwr, Paryż Fałszywy krok lub Faux-pas (ok. 1717), 49 × 31 cm, Luwr, Paryż Gama miłości (1717–1719), 51 × 60 cm, National Gallery w Londynie Jowisz i Antiopa (Jupiter i Antiope lub Nimfa i satyr) (1715), 73,5 × 107,5 cm, Luwr, Paryż Kłopotliwa propozycja (1716), 65 × 85 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg Kokietka (1712), 18,8 × 15,5 cm, Musée des Beaux-Arts, Troyes Krajobraz z kataraktą (ok. 1714), 72 × 106 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg Kucharka lub Pomywaczka (1703), 53 × 44 cm, Musée des Beaux-Arts, Strasburg Lekcja miłości (1716–1717), 44 × 61 cm, Nationalmuseum, Sztokholm Małpa rzeźbiarzem (1710), 22 × 21 cm, Musée des Beaux-Arts, Orleans Mezzetin (1719), 55,2 × 43,2 cm, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork Miłość w teatrze francuskim (po 1716), 37 × 48 cm, Gemäldegalerie, Berlin Miłość w teatrze włoskim (po 1716), 37 × 48 cm, Gemäldegalerie, Berlin Nadanie orderu następcy tronu francuskiego (ok. 1710), 64 × 91 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Nadąsana (1717), 42 × 34 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg Obojętny (1717), 25,5 × 18,7 cm, Luwr, Paryż Odjazd na Cyterę lub Pielgrzymka na wyspie Cyterze (1717), 129 × 194 cm, Luwr, Paryż Pasterze (1717-19), 56 × 81 cm, Pałac Charlottenburg, Berlin Perspektywa (1715), 46,5 × 55,3 cm, Museum of Fine Arts w Bostonie Pierrot lub Gilles (1718-19), 184,5 × 149,5 cm, Luwr, Paryż Pola Elizejskie (1717), 33 × 43 cm, Wallace Collection, Londyn Polka (1717), 36,5 × 28,5 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie Portret mężczyzny (ok. 1720), 130 × 97 cm, Luwr, Paryż Portret rzeźbiarza Antoine’a Patera (1716), 78 × 62 cm, Musée des Beaux-Arts, Valenciennes Przyjemności balu (1716–1717), 52,6 × 65,4 cm, Dulwich Picture Gallery, Londyn Rozkosze miłosne (ok. 1719), 61 × 75 cm, Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie Sabaudczyk ze świstakiem (1716), 40,5 × 32,5 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg Sąd Parysa (ok. 1720), 47 × 30,7 cm, Luwr, Paryż Spotkanie w parku obok posągu leżącej kobiety (1717-18), 60 × 75 cm, Galeria Obrazów Starych Mistrzów w Dreźnie Szyld sklepu Gersainta (1719), 163 × 308 cm, Pałac Charlottenburg, Berlin Święta Rodzina (1717–1719), 129 × 97,2 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg Taniec (1710–1720), 97 × 116 cm, Pałac Sanssouci, Poczdam Toaleta (1717), 46 × 39 cm, Wallace Collection, Londyn Uwodziciel (1712–1714), 18,9 × 25,6 cm, Musée des Beaux-Arts, Troyes Wiejskie przyjemności (1718), 128 × 193 cm, Wallace Collection, Londyn Włoska serenada, 33,5 × 27 cm, Nationalmuseum, Sztokholm Zabawy na świeżym powietrzu (1718–1720), 11 × 103 cm, Gemäldegalerie, Berlin Zaślubiny w parku (ok. 1712), 47 × 55 cm, Prado, Madryt

Przypisy

Bibliografia

Andrzej Dulewicz, Encyklopedia sztuki francuskiej, Warszawa: Wydaw. Naukowe PWN; WAiF 1997, Dorette Eckardt, Antoine Watteau, Warszawa: Arkady, 1978.

Michaił German, Watteau, Warszawa: KAW, 1984. Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992, Samuel Rodary, Antoine Watteau, Siechnice: Eaglemoss Polska, 1999 (Wielcy Malarze ; nr 80) Christine Stukenbrock, Barbara Toepper, Arcydzieła malarstwa europejskiego, Koenigswinter: h. f. ullmann, 2007. –

Stefano Zuffi, Wielki słownik malarzy, t. 4, Warszawa: HPS, 2006,

Linki zewnętrzne Obrazy Watteau na Web Gallery of Art

Kategoria:Francuscy malarze rokoka Kategoria:Francuscy rytownicy Kategoria:Ludzie urodzeni w Valenciennes Kategoria:Urodzeni w 1684 Kategoria:Zmarli w 1721