thumb|Adam Królikiewicz (pierwszy z lewej) w towarzystwie pozostałych członków polskiej kadry jeździeckiej Adam Łukasz Królikiewicz (ur. 9 grudnia 1894 we Lwowie, zm. 4 maja 1966 w Konstancinie) – major kawalerii Wojska Polskiego, żołnierz Legionów Polskich, kawaler Orderu Virtuti Militari, uczestnik trzech wojen, pierwszy polski medalista olimpijski w konkurencji indywidualnej jako zdobywca brązowego medalu w skokach przez przeszkody na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1924 w Paryżu.

Życiorys Pochodził ze starej rodziny mieszczańskiej wywodzącej się z Wojnicza k. Tarnowa. Był synem Karola (1855–1907) i Julii z Bronarskich (1863–1911). Jego braćmi byli: Marian (1880–1939), Kazimierz (1884–1976), architekt, Tadeusz (1887–1970), Mieczysław (1889–1986), Stanisław (1891–1978), oficer dyplomowany artylerii, Wacław (1900–1983), inżynier, oficer, oraz Oktawian (1903–1941), zabity przez Niemców.

Od 3 sierpnia 1914 służył w Legionach, od grudnia w I Brygadzie. W czerwcu 1915 walczył pod Kunicami. Od 5 lutego do 31 marca 1917 był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dostatecznym. Posiadał wówczas stopień kaprala.

10 grudnia 1918 wstąpił do Wojska Polskiego, gdzie doszedł do stopnia majora. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:W roku 1932 pełnił służbę w 1 pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego, a w latach 1935–1939 był szefem nauki jazdy (ekwitacji) w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w GrudziądzuJerzy Krzyś, Ostatni szef ekwitacji, „Kalendarz Grudziądzki”, ISSN 1427-700X, 11, 2007, s. 125–129.. W marcu 1939 obowiązki głównego instruktora jazdy konnej łączył z funkcją komendanta Szkoły Jazdy.

Był wybitnym jeźdźcem. Jego największym osiągnięciem sportowym było zdobycie brązowego medalu podczas igrzysk olimpijskich w Paryżu 1924 w skokach przez przeszkody, który był pierwszym polskim medalem olimpijskim w konkurencji indywidualnej. Startował wówczas na koniu Picador.

Był wśród laureatów pierwszej edycji Plebiscytu Przeglądu Sportowego w 1926. Zajął wówczas 7. miejsce.

Jego koniem był Jaś, którym opiekował się i po padnięciu wypreparował płk lekarz weterynarii Józef Kulczycki.

W 1939 walczył w kampanii wrześniowej. Po wojnie pracował jako trener i instruktor jeździecki. Opublikował m.in. wspomnienia Jasiek, Picador i ja (Kraków 1958). Adam Królikiewicz był też jednym z twórców polskiej odmiany naturalnej szkoły jazdy Federico Caprillego.

Brał udział w produkcjach filmowych. Był konsultantem ds. jeździectwa w filmie Podhale w ogniu z 1955, jako aktor wystąpił w filmie Rancho Texas z 1958.

Zmarł wskutek obrażeń odniesionych po upadku z konia na planie filmu Andrzeja Wajdy pt. Popioły, co wspomniał Daniel Olbrychski w swojej autobiografii Anioły wokół głowyDaniel Olbrychski, Anioły wokół głowy, Wydawnictwo BGW, Warszawa 1992, . Wbrew wspomnieniom Olbrychskiego i jego relacji ostatnich słów Królikiewicza, Karol Rómmel, olimpijczyk w jeździectwie, zmarł dopiero rok po majorze.. Został pochowany w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor SC11, rząd A, nr grobu 4).. Za jego trumną, zgodnie z jeździeckim zwyczajem, prowadzono osiodłanego konia.

Życie prywatne mały|Grób Adama i Stanisława Królikiewiczów na cmentarzu Salwatorskim 26 grudnia 1919 zawarł związek małżeński z Tomisławą (1901–1994), z którą miał córkę Krystynę (1921–2017), a jego wnukiem jest Cezary Harasimowicz.

Awanse podporucznik – 1919 porucznik – 1920 rotmistrz – 1 grudnia 1924 r. ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 r. i 61 lokatą w korpusie oficerów kawalerii major – 12 marca 1933 r. ze starszeństwem z 1 stycznia 1933 r. i 9 lokatą w korpusie oficerów kawalerii

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5429 (17 maja 1922) Krzyż Niepodległości (12 maja 1931) „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości”. Złoty Krzyż Zasługi (1938) Srebrny Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 2 marca 1925M.P. z 1925 r. nr 62, poz. 234 „za zasługi, położone dla Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie rozwoju sportu i hipiki”., 17 stycznia 1928M.P. z 1928 r. nr 14, poz. 20 „za wybitne zasługi, położone na polu propagandy polskiego sportu konnego na konkursach hipicznych w Ameryce”.) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka „Za wierną służbę”Na podstawie fotografii . Odznaka 1. Pułku Szwoleżerów Józefa PiłsudskiegoNa podstawie fotografii . Krzyż Kawalerski I Klasy Orderu Miecza (Szwecja, 1937)Sveriges statskalender 1940. Bihang, s. 61 Krzyż Kawalerski Orderu Legii Honorowej (Francja) Krzyż Kawalerski Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia) Krzyż Kawalerski Orderu Korony Włoch (Włochy)

Filmografia

Rancho Texas (1958)

Przypisy

Bibliografia

Parafia pw. Bożego Ciała we Lwowie - akt chrztu Adama Łukasza Królikiewicza nr 3/1895.

Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Ludzie związani z Grudziądzem Kategoria:Majorowie kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1924 Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Ofiary wypadków w jeździe konnej Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego Kategoria:Oficerowie Centrum Wyszkolenia Kawalerii Kategoria:Pochowani na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie Kategoria:Podoficerowie kawalerii Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Włoch Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Miecza Kategoria:Polscy jeźdźcy na igrzyskach olimpijskich Kategoria:Polscy trenerzy jeździectwa Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy medaliści olimpijscy Kategoria:Polscy olimpijczycy (Paryż 1924) Kategoria:Jeźdźcy na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1924 Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1966