Model Cournota – najbardziej popularny model konkurencji niedoskonałej. Po raz pierwszy został zaproponowany w 1838 roku przez francuskiego ekonomistę Antoine’a Augustina Cournota. Zgodnie z założeniami modelu każde z przedsiębiorstw w oligopolu wybiera poziom swojej produkcji, dążąc do maksymalizacji zysku i przyjmując wielkość produkcji konkurentów za daną. Zakłada się również, że produkowane przez wszystkie firmy dobra są identyczne i mają jednakową cenę. Od modelu Bertranda różni się głównie tym, że firmy decydują nie o cenie, lecz zamiast tego o poziomie swojej produkcji.
W równowadze łączna wielkość produkcji jest większa niż w monopolu, lecz mniejsza niż w przypadku konkurencji doskonałej.
Model formalny W typowym modelu Cournota rozważa się oligopol, w którym konkuruje ze sobą przedsiębiorstw, które ponumerowane są od do Firma wybiera ilość dobra którą zamierza sprzedać. Aby wyprodukować wybraną ilość dobra przedsiębiorstwo musi ponieść koszt w wysokości Całkowita ilość wyprodukowanych dóbr jest równa sumie ilości dóbr wyprodukowanych przez każdą z firm, czyli W zależności od całkowitej ilości wyprodukowanych dóbr cena rynkowa dobra wyznaczona jest przez popyt i jednakowa dla wszystkich firm.
Z opisu tego wynika, że zysk każdej z firm wynosi:
Równowaga W równowadze, każda z firm maksymalizuje swój zysk wybierając ilość dobra którą zamierza sprzedać i traktując ilości wybrane przez pozostałe przedsiębiorstwa jako stałe. Zakładając, że optymalne warunek konieczny dla tego problemu można zapisać jako:
Równanie to można zapisać w nieco innej postaci jako
gdzie to cenowa elastyczność popytu, zaś to udział w rynku firmy Wyrażenie stojące po lewej stronie tego równania znane jest jako indeks Lernera. Co więcej, mnożąc każde z tych równań przez odpowiadający mu udział w rynku oraz sumując wszystkie równania dla pozwala wyrazić warunek konieczny równowagi jako
gdzie to indeks Herfindahla-Hirschmana.
Interpretacja Z powyższych równań wynika kilka wniosków. Im większy jest udział danej firmy w rynku tym większą ma ona marżę ponad koszt produkcji O małych firmach można myśleć, że są bardzo konkurencyjne, to znaczy cena jest bliska ich kosztowi krańcowemu.
Zobacz też model Stackelberga
Przypisy
Literatura dodatkowa A. Cournot, Recherches sur les principes mathématiques de la théorie des richesses, Paris 1838.
Bibliografia
Kategoria:Konkurencja (gospodarka)